Αναμέτρηση Νετανιάχου – Ερντογάν: Η μάχη για τη Μέση Ανατολή και το θερμό φθινόπωρο της Ελλάδας
Οι επιθέσεις με οξύτατους χαρακτηρισμούς μεταξύ του Μπενιαμίν Νετανιάχου και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, φαίνεται πως δεν αποτελούν ένα επιπλέον επεισόδιο – και για προεκλογικούς λόγους – στην πολύχρονη αντιπαράθεση των δύο χωρών στη Μέση Ανατολή.
Ο παράγοντας Συρία
Πολλοί παρατηρητές, διατείνονται ότι η σύγκρουση Ισραήλ και Τουρκίας αποκτά ολοένα και πιο σαφή στρατηγική διάσταση, με τη Συρία να εξελίσσεται στο κρίσιμο πεδίο όπου συγκρούονται δύο διαφορετικές αντιλήψεις για την επόμενη ημέρα της περιοχής.
Η ισραηλινή επίθεση στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, στη βορειοδυτική Συρία, στις 18 Αυγούστου, αποτέλεσε ένα νέο και ιδιαίτερα σοβαρό επεισόδιο.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι υπήρχε σχέδιο για ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στη βάση, εξέλιξη που η κυβέρνηση Νετανιάχου θεωρεί απειλή για την ισραηλινή ασφάλεια.
Η Άγκυρα απέρριψε τις κατηγορίες και κατήγγειλε την ισραηλινή στρατιωτική δράση, ενώ η Δαμασκός υποστήριξε ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας μόνιμης τουρκικής βάσης.
Τα γεγονότα αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα ιδωμένα στην δυναμική των ευρύτερων ανακατατάξεων
Μετά την πτώση του Μπασάρ αλ Άσαντ, η Τουρκία έχει επενδύσει πολιτικά και στρατιωτικά στη νέα Συρία.
Η Άγκυρα θέλει να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανοικοδόμηση και την ασφάλεια της χώρας, διατηρώντας παράλληλα σημαντική στρατιωτική και πολιτική επιρροή.
Κόκκινο πανί
Το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, δεν είναι διατεθειμένο να παρακολουθήσει αμέτοχο την εγκατάσταση μιας ισχυρής τουρκικής παρουσίας στη Συρία.
Για την κυβέρνηση Νετανιάχου, οποιαδήποτε στρατιωτική εδραίωση της Τουρκίας σε περιοχές που μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την ισραηλινή ασφάλεια αποτελεί δυνητικό κίνδυνο.
Η επίθεση στη βάση ήταν επομένως κάτι περισσότερο από ένα ακόμη ισραηλινό πλήγμα στη Συρία.
Ήταν ένα μήνυμα προς την Άγκυρα: το Ισραήλ θέτει όρια στην τουρκική στρατιωτική παρουσία και δηλώνει έτοιμο να τα υπερασπιστεί.
Σκληρή απάντηση της Άγκυρας
Η απάντηση της Τουρκίας ήταν εξίσου σκληρή.
Ο Ερντογάν και κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του έχουν ανεβάσει σημαντικά τους τόνους απέναντι στο Ισραήλ, ενώ η Άγκυρα επιμένει ότι η ισραηλινή πολιτική στη Συρία υπονομεύει τη σταθερότητα της περιοχής.
Ομέρ Τσελίκ κατά Νετανιάχου: «Η γενοκτονία και οι σφαγές είναι η ταυτότητά του»
Και εδώ βρίσκεται το παράδοξο.
Ούτε η Τουρκία ούτε το Ισραήλ φαίνεται να επιδιώκουν έναν άμεσο πόλεμο μεταξύ τους. Όμως οι στρατηγικές τους επιδιώξεις αρχίζουν να συγκρούονται όλο και συχνότερα στο ίδιο γεωγραφικό πεδίο.
Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται μόνο σε μια συνειδητή απόφαση ρήξης. Βρίσκεται και σε ένα επεισόδιο που μπορεί να ξεφύγει από τον αρχικό σχεδιασμό.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να δημιουργήσουν μηχανισμό αποσυμπίεσης μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας, αναγνωρίζοντας ότι η ταυτόχρονη στρατιωτική παρουσία τους στη νέα Συρία δημιουργεί έναν πραγματικό κίνδυνο ατυχήματος ή λανθασμένου υπολογισμού.
Η Ελλάδα στην εξίσωση
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται άμεσα βρίσκεται στο κέντρο της ισραηλινοτουρκικής αντιπαράθεσης. Βρίσκεται όμως στην άλλη γωνία της ίδιας γεωπολιτικής σκακιέρας.
Διαβάστε ακόμα: Νετανιάχου κατά Ερντογάν: «Είναι αντισημίτης δικτάτορας – Κατέχει τη μισή Κύπρο»
Ισραήλ, Ελλάδα και Κύπρος έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια στενότερη στρατηγική συνεργασία, την ώρα που η Τουρκία αντιμετωπίζει με δυσφορία την ενίσχυση αυτών των σχέσεων.
Παράλληλα, η Άγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί ανοιχτά τα μέτωπα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Παραβιάσεις και παραβάσεις, το ζήτημα των θαλάσσιων πάρκων και η ευρύτερη στρατηγική της «Γαλάζιας Πατρίδας» συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο η ένταση μπορεί να αυξάνεται ή να υποχωρεί, αλλά δεν έχει εξαφανιστεί.
Αντιθέτως γιγαντώνεται και προοιωνίζεται θερμό φθινόπωρο
Το ερώτημα για την Αθήνα, επομένως, δεν είναι αν θα εμπλακεί στη σύγκρουση Νετανιάχου–Ερντογάν.
Δεν υπάρχει σήμερα τέτοια ένδειξη.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι θα σημαίνει για την Ελλάδα μια νέα περιφερειακή ισορροπία στην οποία η Τουρκία θα έχει ενισχύσει σημαντικά τη θέση της στη Συρία, ενώ ταυτόχρονα θα επιχειρεί να διευρύνει την επιρροή της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με συνεχόμενες προκλητικές ενέργειες.
Για την Αθήνα, η εξέλιξη έχει δύο όψεις.
Από τη μία, μια Τουρκία που βρίσκεται σε σκληρή αντιπαράθεση με το Ισραήλ μπορεί να επιχειρήσει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διαπραγματευτική της θέση στην περιοχή.
Από την άλλη, η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη στρατηγική αξία για όσους αναζητούν έναν σταθερό εταίρο στην Ανατολική Μεσόγειο.
Το μεγάλο παιχνίδι, επομένως, δεν είναι μόνο η Συρία.
Είναι ποιος θα καταφέρει διαμορφώσει προς όφελός του τους συσχετισμούς ισχύος από τη Συρία και την Κύπρο μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο.