АҚШ-тағы Нетаньяхуға қатысты дау: Нью-Йорк мэрі қамауға алуды талап етті, Трамп қорғауға уәде берді
АҚШ-та Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяхудың Нью-Йоркке баруы мүмкін екеніне байланысты дау туындады. Қала мэрі Зохран Мамдани оны қамауға алуды талап етсе, АҚШ президенті Дональд Трамп, керісінше, Израиль премьері ел аумағында ұсталмайтынына сендірді, деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Қыркүйекте Нью-Йоркте БҰҰ Бас Ассамблеясының 81-сессиясы өтеді. Нетаньяху бұл шараға қатысу үшін Нью-Йоркке баруы мүмкін деп күтіледі.
Нью-Йорк мэрі не деді?
Зохран Мамдани сайлауалды науқан кезінде, егер Нетаньяху Нью-Йоркке келсе, оны ұстауға күш салатынын мәлімдеген болатын. Халықаралық қылмыстық сот ордері бұған негіз болуы тиіс еді.
Шілдеде мэр қала әкімшілігі мен заңгерлер ықтимал нұсқаларды қарастырып жатқанын хабарлады. Мамдани Нетаньяхуды әскери қылмыскер деп атап, оның Гаагадағы сот алдында жауап беруі тиіс екенін айтты, деп жазады Reuters.
Кейін Мамдани бейнеүндеу жариялап, заңгерлік тексеру нәтижесін мәлімдеді. Оның айтуынша, Нью-Йорк билігі Халықаралық қылмыстық сот ордерін өз бетінше орындай алмайтыны анықталған.
"Бұл ордерді орындау үшін бізде дербес заңды өкілеттіктер жоқ екені белгілі болды", – деді мэр.
Бұл ретте Мамдани Нетаньяхуды Нью-Йорктегі "күтпеген қонақ" деп атап, АҚШ федералды үкіметін Халықаралық қылмыстық сотқа қосылып, ордерін орындауға шақырды, деп хабарлайды Associated Press.
Неге Мамдани Нетаньяхуға қарсы шығып отыр?
Нью-Йорк мэрі бұрыннан палестинашыл ұстанымда және Израиль үкіметінің Газа секторындағы әрекеттерін қатаң сынайды.
Оның талаптарына 2024 жылғы қарашада Нетаньяхуға қатысты шығарылған Халықаралық қылмыстық сот ордері басты заңды негіз болды.
2024 жылғы 21 қарашада Халықаралық қылмыстық сот Биньямин Нетаньяху мен сол кездегі Израиль Қорғаныс министрі Йоав Галантты қамауға алуға ордер берді.
Халықаралық қылмыстық сот ресми сайтындағы ақпаратқа сәйкес, Нетаньяху соғыс жүргізу әдісі ретінде ашаршылықты пайдалану, сондай-ақ бейбіт тұрғындарға қасақана шабуыл жасау сияқты әскери қылмыстар бойынша күдікке ілінген.
Бұдан бөлек, мәселе кісі өлтіру, қуғын-сүргін және басқа да адамгершілікке жатпайтын әрекеттерді қамтитын адамзатқа қарсы ықтимал қылмыстарға қатысты болып отыр. Айыптаулар Израильдің 2023 жылдың қазанынан бері Газа секторындағы әрекеттерімен байланысты.
Израиль бұл айыптауларды теріске шығарып, Халықаралық қылмыстық сот юрисдикциясын мойындамайды және соғысты бейбіт тұрғындарға емес, ХАМАС-қа қарсы жүргізіп жатқанын мәлімдейді. Нетаньяху да әскери қылмыстар жасағанын жоққа шығарады, деп атап өтті Reuters.
Трамп не деп жауап берді?
АҚШ президенті қарама-қайшы ұстаным білдіріп, Нетаньяхуға ықтимал сапары кезінде қауіпсіздікке көпшілік алдында кепілдік берді.
"Биньямин Нетаньяху Америка Құрама Штаттарында болған кезде ешқандай түрде, ешқандай формада және ешқандай жағдайда қамауға алынбайды", – деп жазды Дональд Трамп Truth Social желісінде.
Ол Израиль премьерінің "Иран Ислам Республикасына қарсы күресіп жатқанын" айтты. Оның пікірінше, Нетаньяхуды емес, Иранды "өлім мен қиратудың теңдессіз иіріміне" әкелгендерді тұтқындау керек.
АҚШ президенті өз жазбасында Мамданидің аты-жөнін атаған жоқ, алайда бұл мәлімдеме Нью-Йоркте Израиль премьерінің ұсталуы мүмкін екені туралы пікірталас аясында пайда болды, деп атап өтті Reuters.