Ασφαλιστικά μέτρα για την ηχορύπανση από το Ελ. Βενιζέλος

Μία σημαντική δικαστική εξέλιξη στη μακροχρόνια διαμάχη για την αεροπορική ηχορύπανση στην περιοχή των Μεσογείων καταγράφεται σε πρόσφατη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Το δικαστήριο, στο πλαίσιο της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων, έκανε δεκτές βασικές αιτιάσεις κατοίκων και τοπικών φορέων, δίνοντας προθεσμία τεσσάρων μηνών στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) για τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων.

Συγκεκριμένα, η υπόθεση αφορά προσφυγή που κατέθεσαν οι Δήμοι Μαρκοπούλου και Σπάτων – Αρτέμιδος, το Πανελλήνιο Σωματείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων Λειτουργίας Αερολιμένων και κάτοικοι της περιοχής, οι οποίοι στράφηκαν κατά της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) και του Ελληνικού Δημοσίου.

Οι προσφεύγοντες υποστήριξαν ότι η συνεχής έκθεσή τους στον θόρυβο από τις πτήσεις του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών Ελευθέριος Βενιζέλος υπερβαίνει τα όρια της συνήθους όχλησης και επηρεάζει την ποιότητα ζωής και την υγεία τους, αποδίδοντας την κατάσταση «στην ανεπαρκή εφαρμογή και εποπτεία των προβλεπόμενων διαδικασιών περιορισμού του θορύβου». Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, το δικαστήριο έκρινε ότι ακόμη και όταν οι στιγμιαίες εκπομπές θορύβου άνω των 70 ντεσιμπέλ δεν συνιστούν παραβίαση των θεσμοθετημένων ορίων αεροπορικού θορύβου, μπορεί να αποτελούν σοβαρή μορφή περιβαλλοντικής όχλησης, επιβαρύνοντας την ανθρώπινη υγεία και το οικιστικό περιβάλλον.

Η απόφαση αναφέρεται σε πρακτικές που εφαρμόζουν οι πιλότοι κατά την απογείωση και την προσγείωση των αεροσκαφών, και συγκεκριμένα στη μη τήρηση της διαδικασίας ταχείας ανόδου (NADP-A), καθώς και στη χρήση της μέγιστης ανάστροφης ώσης, όταν δεν είναι επιχειρησιακά αναγκαία, που αυξάνουν σημαντικά την ηχορύπανση. Σύμφωνα με αεροπορικές πηγές, η διαδικασία NADP-A (Noise Abatement Departure Procedure) έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει ακριβώς τις κατοικημένες περιοχές που βρίσκονται κοντά σε αεροδρόμια. Περιλαμβάνει:

• Απογείωση με πλήρη ισχύ για γρήγορη κατακόρυφη απομάκρυνση.
• Μείωση της ώσης των κινητήρων σε συγκεκριμένο ύψος (περίπου στα 1.800 πόδια).
• Διατήρηση χαμηλής ταχύτητας χωρίς πρόωρη σύμπτυξη των πτερυγίων (flaps/slats), ώστε το αεροσκάφος να πάρει γρήγορα ύψος ασφαλείας χωρίς να αυξήσει τον θόρυβο κοντά στον διάδρομο.

Οταν η διαδικασία παραβιάζεται, οι χειριστές αυξάνουν πρόωρα την ταχύτητα των αεροσκαφών, μειώνουν τη γωνία ανόδου (πετούν πιο χαμηλά και οριζόντια πάνω από τα σπίτια) και προκαλούν έντονη και παρατεταμένη ηχορύπανση στους γειτονικούς δήμους, επειδή το αεροσκάφος παραμένει για περισσότερη ώρα σε χαμηλό υψόμετρο. Επίσης, η χρήση της μέγιστης ανάστροφης ώσης (maximum reverse thrust), όταν δεν είναι επιχειρησιακά αναγκαία, αυξάνει σημαντικά την ηχορύπανση γύρω από τα αεροδρόμια. Για τον λόγο αυτό, πολλοί αερολιμένες και αεροπορικές εταιρείες εφαρμόζουν αυστηρές διαδικασίες μείωσης θορύβου, ενθαρρύνοντας τη χρήση της «αδρανούς ανάστροφης ώσης» (idle reverse thrust) όταν το επιτρέπουν το μήκος του διαδρόμου και οι καιρικές συνθήκες.

Με βάση τα παραπάνω, το δικαστήριο υποχρεώνει την ΑΠΑ, μέσα σε τέσσερις μήνες, να θέσει σε εφαρμογή μηχανισμό συστηματικής παρακολούθησης της τήρησης της διαδικασίας NADP-A, να καταγράφει τις παραβάσεις των χειριστών, να προχωρεί στην επιβολή των προβλεπόμενων κυρώσεων και να διασφαλίζει την τήρηση της απαγόρευσης χρήσης της μέγιστης ανάστροφης ώσης στις περιπτώσεις που δεν επιβάλλεται για λόγους ασφαλείας.

Μάλιστα, για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης, το Μονομελές Πρωτοδικείο όρισε χρηματική ποινή ύψους 10.000 ευρώ για κάθε περίπτωση μη συμμόρφωσης της ΑΠΑ προς τις διαταγές της απόφασης. Η δικαστική εξέλιξη (παρότι αφορά ασφαλιστικά μέτρα) θεωρείται σημαντική για τους κατοίκους των Μεσογείων, οι οποίοι επί σειρά ετών ζητούν αυστηρότερη εφαρμογή των μέτρων περιορισμού του αεροπορικού θορύβου.