Ρίτσαρντ Γκιραγκοσιάν στα «ΝΕΑ»: «Οι εκλογές ήταν δημοψήφισμα για το μέλλον της Αρμενίας»
Ως «δημοψήφισμα για το μέλλον της Αρμενίας» περιγράφει, μιλώντας στα «ΝΕΑ», τις κρίσιμες για τον γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας εκλογές, την περασμένη Κυριακή, ο αρμενοαμερικανός ακαδημαϊκός, πρώην σύμβουλος στην Αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Αρμενία, στο γαλλικό υπουργείο Αμυνας, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη και στο υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Κέντρο Περιφερειακών Μελετών (RSC), με έδρα το Γερεβάν, Ρίτσαρντ Γκιραγκοσιάν.
Ποιοι παράγοντες συνέβαλαν στη νίκη του κυβερνώντος κόμματος Κοινωνικό Συμβόλαιο (49,8%) του πρωθυπουργού Πασινιάν;
Οι εκλογές της Κυριακής εξελίχθηκαν σε δημοψήφισμα για το μέλλον της χώρας. Και δόθηκε ισχυρή νέα εντολή στην κυβέρνηση Πασινιάν για τη διατήρηση της θετικής διπλωματικής ατζέντας της, για την ομαλοποίηση των σχέσεων με τους γείτονές μας και τη διαφοροποίηση των εταίρων ασφαλείας. Το κυβερνών κόμμα με το 49,8% και τις 61 έδρες μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, να εγκρίνει το κυβερνητικό πρόγραμμα, τον κρατικό προϋπολογισμό και να ψηφίσει τους περισσότερους νόμους.
Μπορεί να προβεί και σε συνταγματικές αλλαγές;
Οχι, απαιτούνται 70 έδρες (ποσοστό 66,7%). Μόνο με δημοψήφισμα μπορεί να γίνει συνταγματική μεταρρύθμιση. Τα φιλορωσικά κόμματα – Ισχυρή Αρμενία του Σαμβέλ Καραπετιάν και Η Συμμαχία για την Αρμενία – εξασφάλισαν ποσοστό 33% και 41 έδρες, ωστόσο είναι απίθανο να συνεργαστούν έναντι της κυβέρνησης λόγω της διχόνοιας τους. Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο, αν θέλετε, των εκλογών της Κυριακής, χωρίς να υπάρχει έκπληξη ή ανατροπή, είναι ότι η αντιπολίτευση παραμένει απαξιωμένη, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνεται η ανθεκτικότητα της κυβέρνησης Πασινιάν. Πρόκειται, άλλωστε, για μια πολιτική δύναμη που εξασφάλισε συντριπτική νίκη στις εκλογές του 2021, ένα επίτευγμα ακόμη πιο εντυπωσιακό, δεδομένου του γεγονότος ότι οι εκλογές ήταν πρόωρες και διεξήχθησαν αμέσως μετά την ήττα στον πόλεμο του 2020 με το Αζερμπαϊτζάν.
Η εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής ήταν «τεστ» για την κυβερνητική πολιτική αποκοπής του ομφάλιου λώρου της χώρας με τη Ρωσία και την ειρηνευτική συμφωνία με το Αζερμπαϊτζάν; Πού αποδίδετε το ότι δεν «τιμωρήθηκε» ο Πασινιάν για την απώλεια του Ναγκόρνο Καραμπάχ;
Το Καραμπάχ εγγράφεται ως «ανοιχτή πληγή» για την Αρμενία. Δεδομένης όμως της έλλειψης οποιασδήποτε σαφούς ή συνεκτικής εναλλακτικής στρατηγικής από την αντιπολίτευση, η απώλειά του δεν εξελίχθηκε σε εκλογικό διακύβευμα. Επιπλέον, ο εθνικισμός δεν έχει πλέον απήχηση στο αρμενικό εκλογικό ακροατήριο, το οποίο είναι κουρασμένο από τις συγκρούσεις και τον πόλεμο. Οσον αφορά τα υπόλοιπα ερωτήματά σας, η απάντηση είναι «ναι». Η αποτυχημένη εισβολή του ρώσου προέδρου στην Ουκρανία και η ρωσική αλαζονεία έναντι της Αρμενίας έχουν αποδυναμώσει σοβαρά, αν όχι «μοιραία», τη ρωσική ισχύ και επιρροή στη χώρα μας. Για την Αρμενία η ανάγκη για διαφοροποίηση στους εταίρους ασφαλείας έχει αντικαταστήσει τις προηγούμενες προσπάθειες «εξισορρόπησης» μεταξύ Ρωσίας και Δύσης. Και καθώς η Αρμενία αγωνίζεται να ξεπεράσει την πολυετή υπερβολική εξάρτησή της από τη Ρωσία, το ερώτημα πόσο μακριά και πόσο γρήγορα μπορεί να προσεγγίσει τη Δύση αναδεικνύεται σε στρατηγικό.
Θα μπορέσει η Αρμενία να οριστικοποιήσει μια ειρηνευτική συνθήκη με το Αζερμπαϊτζάν, διασφαλίζοντας παράλληλα τα κυριαρχικά της δικαιώματα και το άνοιγμα των συνόρων με την Τουρκία;
Οσον αφορά την «ομαλοποίηση» μεταξύ Αρμενίας – Τουρκίας, η επανεκλογή της κυβέρνησης Πασινιάν και η πρόσφατη θετική δυναμική στην αρμενοαζερική διπλωματία ενθαρρύνουν την τουρκική πλευρά να κινηθεί ταχύτερα και να προχωρήσει στην εκπλήρωση των προσδοκιών για το άνοιγμα των συνόρων μεταξύ των δύο χωρών και για τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων.
Αφ’ ης στιγμής υπεγράφη η διμερής συνθήκη «Οδός Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία» ή TRIPP (Trump Route for International Peace and Prosperity), το Αζερμπαϊτζάν έχει άρει τους μονομερείς περιορισμούς στο εμπόριο, έχει επανεκκινήσει τις συνομιλίες για την οριοθέτηση των συνόρων και έχει επιδείξει μια πολύ πιο μετριοπαθή από την προηγούμενη μαξιμαλιστική στάση του.
Υπάρχει μια σπάνια ευκαιρία περιφερειακής συνεργασίας στο μεταπολεμικό γεωπολιτικό τοπίο, στον Νότιο Καύκασο, που ενισχύεται από την επανεκλογή Πασινιάν.