Қазақстанға арналған миллиардтаған теңгенің Stadler вагондары тағы кешіктірілді: себебі аталды
Не болды?
Мәжілісте мемлекет қаражатын тиімді пайдалану мәселесі көтерілді. Депутаттар 2025 жылы "Самұрық-Қазына" қорына бюджеттік несие арқылы 65,5 миллиард теңге бөлінгенін еске салды. Бұл қаражат "Жолаушылар тасымалы" АҚ-на теміржол паркін шұғыл жаңарту үшін бағытталған болатын.
Бастапқыда швейцариялық вагондар Қазақстанға 2025 жылдың аяғына дейін келуі тиіс еді. Алайда, қазір 2026 жылдың жазы болса да, вагондар әлі жоқ.
"Бұл вагондардың мәселесі не болмақ? Неге олар сатып алынып, ақысы төленіп, дайындалса да, қабылданбаған? Бұл неге байланысты және кім жауапқа тартылады?" – деген сауал қойылды.
Біздің есебімізден жасалған швейцариялық "ақау"
Жағдайды "Самұрық-Қазына" АҚ экономика және қаржы жөніндегі басқарушы директоры Айдар Рысқұлов түсіндірді. Оның айтуынша, Stadler компаниясы "Қазақстан темір жолы" (ҚТЖ) ұлттық компаниясының ірі инвесторы әрі 2021 жылы отандық "Тұлпар" зауытын сатып алып, ірі офтейк-келісімшартқа қол қойған.
Мәселе құрастыру сапасында болып шықты. Осы себепті вагондар әлі күнге дейін іске қосылмаған.
"Былтыр алғашқы партияны жеткізу кезінде сәйкессіздіктер анықталды. Нақтырақ айтсақ, вагондардың құрылымына қатысты бірнеше ескерту болды", – деді Рысқұлов.
Топ-менеджердің сөзіне қарағанда, швейцариялық өндіруші барлық ақауды мойындап, өз есебінен жоюға міндеттелген. Қор өкілдері вагондар шамамен 2026 жылдың екінші тоқсанында жеткізіледі деп сендірді.
"Техникалық сынақ"
Мамырда ҚТЖ басқарма төрағасының орынбасары Әнуар Ахметжанов "техникалық сынақтар сәтті аяқталған жағдайда" Stadler жолаушылар вагондары биылғы жазда Қазақстанның теміржол желісіне шығуы мүмкін екенін айтқан болатын. Ол кідірісті қауіпсіздік мәселесіне ерекше көңіл бөлінуімен түсіндірді.
"Компания үшін жолаушылар қауіпсіздігі мен қозғалыс қауіпсіздігіне басты басымдық беріледі. Желтоқсан айында техникалық сынақтар өткізілді, енді мамыр айында келесі кезең жүріп жатыр. Осыдан кейін пайдалануға беру мерзімдері бойынша нақтырақ түсінік болады", – деді ол.
Вагондарды қашан іске қосуға уәде берген еді?
Stadler вагондарын іске қосу мәселесі былтырдан бері созылып келеді. Бастапқыда алғашқы вагондарды жеткізу 2025 жылдың желтоқсанына жоспарланған болатын. Кейін іске қосу мерзімі бірнеше рет 2026 жылдың көктеміне: сәуірге, кейін мамырға ауыстырылды. БАҚ бұл кейінге шегерулер вагондарды сынау кезінде анықталған ақауларға байланысты болғанын хабарлады.