Νέες ταυτότητες: Τι αλλάζει στην πράξη για πολίτες, ταξίδια και δημόσιες υπηρεσίες – Μέχρι πότε ισχύουν οι παλιές

Προχωρά με ταχείς ρυθμούς η αντικατάσταση των παλαιών αστυνομικών δελτίων ταυτότητας με τις νέες, ψηφιακά αναβαθμισμένες εκδόσεις. Όπως προβλέπει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1157, οι ταυτότητες των κρατών-μελών που δεν διαθέτουν μηχανικώς αναγνώσιμη ζώνη (MRZ) θα πάψουν να ισχύουν την 3η Αυγούστου 2026.

Μετά την ημερομηνία αυτή, οι παραδοσιακές «μπλε» ταυτότητες δεν θα γίνονται αποδεκτές ως ταξιδιωτικά έγγραφα. Για μετακινήσεις στο εξωτερικό, οι πολίτες θα χρειάζονται τη νέα ταυτότητα ή διαβατήριο.

Η μετάβαση στο νέο σύστημα ταυτοποίησης συνδέεται με την ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας και της αξιοπιστίας των εγγράφων. Οι παλαιές ταυτότητες, που χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες, στερούνται σύγχρονων χαρακτηριστικών προστασίας, γεγονός που τις καθιστά ευάλωτες σε παραχάραξη και κακόβουλη χρήση.

Κόστος έκδοσης νέας ταυτότητας

Για την έκδοση νέας ταυτότητας απαιτούνται:

• Ηλεκτρονικό παράβολο 10 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4485), το οποίο καλύπτει το σώμα του δελτίου, την εκτύπωση, προσωποποίηση και ασφαλή μεταφορά.
• Για πολύτεκνους, με την προσκόμιση σχετικού αποδεικτικού (π.χ. βιβλιαρίου πολυτέκνων), το παράβολο μειώνεται στα 5 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 4486).
• Ένσημο ΕΛ.ΑΣ. 0,50 ευρώ (Τύπος Παραβόλου 2043), που επικολλάται στην αίτηση.

Τα e-παράβολα πρέπει να έχουν εξοφληθεί πριν από την επίσκεψη του πολίτη στο αστυνομικό τμήμα.

Διαδικασία ραντεβού

Η διαδικασία προγραμματισμού ραντεβού για τις νέες ταυτότητες περιλαμβάνει:

• Επιλογή Αρχής Έκδοσης με βάση τη διεύθυνση μόνιμης ή προσωρινής διαμονής και καθορισμό ημέρας και ώρας από τη λίστα διαθεσιμότητας. Τα στοιχεία αντλούνται αυτόματα από το Μητρώο Πολιτών και το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ).
• Σε περίπτωση μη επικαιροποιημένων στοιχείων στο ΕΜΕπ, ο πολίτης μπορεί να τα ενημερώσει επιτόπου ή να τα συμπληρώσει κατά δήλωση.
• Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, αποστέλλεται email με τις πληροφορίες του ραντεβού και τα στοιχεία επικοινωνίας της Αρχής Έκδοσης.
• Το ραντεβού μπορεί να επαναπρογραμματιστεί, ακυρωθεί ή υποβληθεί εκ νέου έως και μία ώρα πριν από την καθορισμένη ώρα.
• Η πλατφόρμα αποστέλλει υπενθυμίσεις μέσω email πριν από την ημερομηνία του ραντεβού.

Σε περίπτωση απώλειας ή κλοπής ταυτότητας, ο πολίτης οφείλει να επικοινωνήσει τηλεφωνικά με την αρμόδια Αρχή Έκδοσης, σύμφωνα με τη διεύθυνση κατοικίας του, για να προγραμματίσει νέο ραντεβού.

Ειδικές περιπτώσεις και χρόνος παράδοσης

Για όσους εκδίδουν ταυτότητα για πρώτη φορά, απαιτείται η παρουσία μάρτυρα που επιβεβαιώνει τα στοιχεία ταυτότητας. Στην περίπτωση ανηλίκων, τον ρόλο αυτό αναλαμβάνει γονέας ή νόμιμος κηδεμόνας, με την προσκόμιση των απαραίτητων εγγράφων.

Η παραγωγή των νέων δελτίων πραγματοποιείται στις κεντρικές εγκαταστάσεις της Ελληνικής Αστυνομίας και ο μέσος χρόνος παράδοσης ανέρχεται σε περίπου επτά εργάσιμες ημέρες.

Τα στοιχεία της νέας ταυτότητας ενημερώνονται αυτόματα σε όλα τα διασυνδεδεμένα δημόσια πληροφοριακά συστήματα, διευκολύνοντας τη χρήση της σε υπηρεσίες και ψηφιακές εφαρμογές.

Η αυξημένη ζήτηση έχει προκαλέσει καθυστερήσεις, ιδίως σε μεγάλες πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, όπου τα διαθέσιμα ραντεβού εξαντλούνται γρήγορα. Οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν συχνά την πλατφόρμα κρατήσεων ή να απευθύνονται σε αστυνομικά τμήματα μικρότερων περιοχών.

Σε έκτακτες περιπτώσεις, όπως επείγον ταξίδι, απώλεια ή κλοπή ταυτότητας ή σημαντικές εκπαιδευτικές ανάγκες, παρέχεται δυνατότητα άμεσης εξυπηρέτησης χωρίς ραντεβού, εφόσον προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.