Συναγερμός στην ΕΚΤ για τον κίνδυνο κρατικού χρέους στις τράπεζες λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Προειδοποίηση για αυξημένους κινδύνους στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, καθώς η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων εντείνουν τις πιέσεις στις αγορές.
Η πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Κλαούντια Μπουχ, τόνισε σε συνέδριο στη Φρανκφούρτη ότι ο λεγόμενος «κρατικός κίνδυνος» για τις τράπεζες μπορεί να αυξηθεί σημαντικά σε ένα δυσμενές οικονομικό σενάριο. Όπως ανέφερε, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι έχουν πλέον υλοποιηθεί και επιβαρύνουν τις προοπτικές ανάπτυξης, ενώ οι πλήρεις επιπτώσεις στην ποιότητα των τραπεζικών δανείων θα φανούν σταδιακά μέσα στον χρόνο.
Η ανησυχία της ΕΚΤ σχετίζεται κυρίως με τη μεγάλη έκθεση πολλών τραπεζών σε κρατικά ομόλογα. Αν και οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν σήμερα ισχυρότερη κεφαλαιακή βάση σε σχέση με προηγούμενες κρίσεις, οι τοποθετήσεις τους σε κρατικό χρέος παραμένουν υψηλές και σε ορισμένες περιπτώσεις ιδιαίτερα συγκεντρωμένες. Αυτό σημαίνει ότι μια έντονη αναταραχή στις αγορές ομολόγων θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές απώλειες στους ισολογισμούς τους.
Το κλίμα στις αγορές έχει επιδεινωθεί αισθητά μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης Ιράν – Ισραήλ και τις επιθέσεις που επηρέασαν την περιοχή του Περσικού Κόλπου. Οι επενδυτές φοβούνται ότι η παρατεταμένη αστάθεια και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ θα οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών ενέργειας και σε επανεμφάνιση ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων.
Οι φόβοι αυτοί έχουν προκαλέσει μαζικές πωλήσεις κρατικών ομολόγων διεθνώς, οδηγώντας τις αποδόσεις σε επίπεδα που είχαν να εμφανιστούν εδώ και 15 έως 20 χρόνια. Η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου έφτασε στο 4,6%, το γερμανικό δεκαετές Bund πλησίασε το 3,2%, ενώ το αντίστοιχο βρετανικό gilt ξεπέρασε το 5%.
Οι αγορές εκτιμούν πλέον ότι οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες ίσως αναγκαστούν να αυξήσουν ξανά τα επιτόκια για να αντιμετωπίσουν το νέο κύμα πληθωρισμού που προκαλεί η ενεργειακή κρίση. Ένα τέτοιο σενάριο θα επιβάρυνε περαιτέρω το κόστος δανεισμού κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Η Κλαούντια Μπουχ υπογράμμισε ότι οι τράπεζες πρέπει να ενισχύσουν τα αποθέματα ρευστότητας και να διαθέτουν εναλλακτικά σχέδια διαχείρισης κρίσεων, ώστε να μπορούν να αντέξουν πιθανές ξαφνικές πιέσεις στις αγορές. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία παραδέχθηκε ότι παρακολουθεί με μεγάλη ανησυχία τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ομολόγων.