Αν ο Πούτιν πατήσει το κουμπί στο καταφύγιο; Ο φόβος για τη ζωή του, η υπόγεια πολιτεία και τα πρωτόγνωρα όπλα

Η εικόνα του Βλαντιμίρ Πούτιν να οδηγεί ένα ρωσικής κατασκευής SUV στους δρόμους της Μόσχας και να επισκέπτεται μια παλιά του δασκάλα σε κεντρικό ξενοδοχείο, την οποία μετέδωσε πρόσφατα το Κρεμλίνο μέσω βίντεο, δεν ήταν μια τυχαία επικοινωνιακή στιγμή.

Σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, επρόκειτο για μια ενορχηστρωμένη οπτική απάντηση σε μια νέα «έκρηξη» αναφορών από τη Δύση, που παρουσιάζουν τον 73χρονο Ρώσο ηγέτη να ζει σε κατάσταση απόλυτης απομόνωσης, εγκλωβισμένος σε μια βαθιά δίνη καχύποψίας και φόβου για τη ζωή του.

Το ζήτημα της ασφάλειας και της ψυχολογικής κατάστασης του Ρώσου προέδρου επανήλθε με σφοδρότητα στο προσκήνιο, μετά τη διαρροή μιας απόρρητης έκθεσης ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών, αποσπάσματα της οποίας επικαλέστηκαν μεγάλα ειδησεογραφικά δίκτυα όπως το CNN, ο Independent και η Washington Post.

Η έκθεση αυτή περιγράφει έναν ηγέτη που, υπό το βάρος των συνεχιζόμενων πληγμάτων από τα ουκρανικά drones βαθιά στο ρωσικό έδαφος και τον διάχυτο φόβο εσωτερικών συνωμοσιών, έχει αναζητήσει καταφύγιο σε βαριά θωρακισμένες υπόγειες εγκαταστάσεις, περιορίζοντας τις δημόσιες εμφανίσεις του στο ελάχιστο.

Από το Κρεμλίνο στα υπόγεια καταφύγια

Σύμφωνα με τις πρόσφατες δυτικές πληροφορίες, ο Πούτιν φέρεται να πέρασε εβδομάδες ολόκληρες απομονωμένος σε εκσυγχρονισμένα υπόγεια καταφύγια, κυρίως στην περιοχή του Κρασνοντάρ και στη μυστική του κατοικία στο Νόβο-Ογκαριόβο.

Η ανησυχία του δεν περιορίζεται σε θεωρητικά σενάρια. Αναλυτές του Ινστιτούτου για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση έχει μετακινήσει πρόσθετα συστήματα αεράμυνας, όπως τα Pantsir-S1, περιμετρικά των προεδρικών κατοικιών, μετατρέποντάς τις σε πραγματικά φρούρια.

Πούτιν – Προστασία και από πυρηνική επίθεση

Παράλληλα, δορυφορικές φωτογραφίες και αρχιτεκτονικά σχέδια που έχουν έρθει στο φως από ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες (όπως το ρωσικό μέσο Proekt) αποκαλύπτουν ένα δίκτυο σηράγγων κάτω από τα ιδιωτικά του θέρετρα, ικανό να αντέξει ακόμη και πυρηνική επίθεση.

Οι υποδομές αυτές διαθέτουν αυτόνομα συστήματα εξαερισμού, ηλεκτροδότησης και επικοινωνιών, επιτρέποντας τη διοίκηση των ενόπλων δυνάμεων χωρίς καμία επαφή με τον έξω κόσμο. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι ακόμη και κατά την πρόσφατη δοκιμή του διηπειρωτικού πυραύλου Sarmat, ο Πούτιν ενημερώθηκε και επέβλεψε τη διαδικασία μέσω βίντεο από το υπόγειο γραφείο του.

Φόβος για σαμποτάζ, πραξικόπημα και «ψηφιακή κατασκοπεία»

Αυτό που διαφοροποιεί τη σημερινή κατάσταση από το παρελθόν είναι τα πρωτοφανή, σχεδόν ολοκληρωτικά, μέτρα ασφαλείας που επιβάλλονται πλέον στο προσωπικό περιβάλλον του προέδρου. Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας (FSO) έχει θέσει σε εφαρμογή πρωτόκολλα που αγγίζουν τα όρια της παράνοιας.

Βάσει των πρόσφατων αποκαλύψεων, μάγειρες, προσωπικοί φωτογράφοι, τεχνικοί και σωματοφύλακες που έχουν άμεση πρόσβαση στον Πούτιν υπόκεινται σε εξονυχιστικούς ελέγχους.

Τους έχει απαγορευτεί αυστηρά η χρήση προσωπικών κινητών τηλεφώνων με πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ υποχρεούνται να μετακινούνται αποκλειστικά με οχήματα της υπηρεσίας, αποφεύγοντας τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Επιπλέον, συστήματα παρακολούθησης έχουν εγκατασταθεί ακόμη και στις μόνιμες κατοικίες των ίδιων των εργαζομένων.

Πούτιν -Κόβουν τις επικοινωνίες

Η καχύποψία του Κρεμλίνου επεκτείνεται και στο τεχνολογικό πεδίο. Κατά τη διάρκεια ευαίσθητων μετακινήσεων ή στρατιωτικών συσκέψεων, εφαρμόζονται rolling blackouts (κυλιόμενες διακοπές) στο δίκτυο κινητής τηλεφωνίας και ίντερνετ σε ολόκληρες περιοχές της Μόσχας, προκειμένου να αποτραπούν πιθανές κυβερνοεπιθέσεις ή ο εντοπισμός του σήματος του προέδρου.

Όπως είχε αποκαλύψει παλαιότερα ο Γκλεμπ Καρακούλοφ, πρώην καπετάνιος της FSO που αυτομόλησε στη Δύση, ο Πούτιν δεν χρησιμοποιεί κινητό τηλέφωνο ούτε ίντερνετ, και ενημερώνεται αποκλειστικά μέσω έγγραφων φακέλων που του παραδίδουν οι μυστικές υπηρεσίες, ζώντας ουσιαστικά σε έναν «πληροφοριακό θύλακα».

Το «σύνδρομο του καταφυγίου» και οι εσωτερικές τριβές

Δυτικοί αναλυτές, όπως η Jaroslava Barbieri από το Chatham House, επισημαίνουν ότι αυτή η ακραία απομόνωση (bunker mentality) αποτελεί κλασική εξέλιξη για αυταρχικούς ηγέτες που αισθάνονται ότι ο έλεγχος αρχίζει να κλονίζεται.

Η ανησυχία του Πούτιν εντάθηκε κατακόρυφα μετά από γεγονότα που συγκλόνισαν την ελίτ των ρωσικών υπηρεσιών ασφαλείας. Η δολοφονία του υποστρατήγου Φανίλ Σαρβάροφ, του οποίου το αυτοκίνητο παγιδεύτηκε με εκρηκτικά σε πάρκινγκ της Μόσχας, αλλά και οι πρόσφατες συλλήψεις υψηλόβαθμων στελεχών του Υπουργείου Άμυνας για υποθέσεις διαφθοράς, έχουν δημιουργήσει ένα κλίμα έντασης, αλληλοκατηγοριών και καχυποψίας στο εσωτερικό του συστήματος εξουσίας.

Οι ψυχολογικές και πολιτικές προεκτάσεις αυτής της απομόνωσης είναι σοβαρές. Όταν ένας ηγέτης επικοινωνεί μόνο με μια ελάχιστη, σκληροπυρηνική ομάδα συμβούλων των υπηρεσιών ασφαλείας (Siloviki), η πληροφόρηση που λαμβάνει φιλτράρεται αναπόφευκτα. Οι σύμβουλοι τείνουν να παρουσιάζουν μια ωραιοποιημένη εικόνα της πραγματικότητας, γεγονός που, σύμφωνα με τη Δύση, αυξάνει το ρίσκο λανθασμένων στρατηγικών εκτιμήσεων.

Η απάντηση του Κρεμλίνου: «Δυτική προπαγάνδα»

Η Μόσχα, μέσω του εκπροσώπου του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ, απορρίπτει μετά βδελυγμίας όλα τα σενάρια περί «παρανοϊκού ηγέτη σε καταφύγια», χαρακτηρίζοντάς τα ως κατασκευάσματα των δυτικών μυστικών υπηρεσιών και μέρος ενός ψυχολογικού πολέμου.

Ο Πεσκόφ υποστηρίζει ότι τα αυξημένα μέτρα ασφαλείας είναι τα απολύτως φυσιολογικά και προβλεπόμενα έναντι της «τρομοκρατικής απειλής» που δέχεται η χώρα, ενώ τονίζει ότι ο πρόεδρος παραμένει απόλυτα ενεργός, υγιής και σε διαρκή επαφή με τον ρωσικό λαό.

Παρά τις διαψεύσεις, η δραστική μείωση των ανοιχτών δημόσιων εμφανίσεων του Πούτιν και τα άνευ προηγουμένου μέτρα ασφαλείας που παρατηρήθηκαν ακόμη και στις πρόσφατες εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης στη Μόσχα, συντηρούν τη διεθνή συζήτηση.

Είτε πρόκειται για πραγματικό φόβο για τη ζωή του είτε για μια ακραία, ψυχρή στρατηγική επιβίωσης, το βέβαιο είναι ότι ο Ρώσος πρόεδρος επιλέγει να κυβερνά τη χώρα πίσω από ένα ολοένα και πιο αδιαπέραστο, θωρακισμένο τείχος μυστικότητας.