Ανάλυση CNN: Ο Πούτιν άφησε «παράθυρο» ειρήνης στην Ουκρανία – Τι σημαίνει η αλλαγή ρητορικής

Σε μια ασυνήθιστη κίνηση, ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε κατά την παρέλαση της 9ης Μαΐου για την Ημέρα της Νίκης ότι πιστεύει πως ο πόλεμος στην Ουκρανία «οδεύει προς το τέλος του». Η επέτειος τιμά την ήττα της ναζιστικής Γερμανίας από τη Σοβιετική Ένωση και αποτελεί κορυφαίο γεγονός για τη ρωσική ηγεσία.

Ήταν η πρώτη σαφής ένδειξη από τον Ρώσο πρόεδρο πως η σύγκρουση που ξεκίνησε το 2022 μπορεί να πλησιάζει σε μια κατάληξη. Η αναφορά του έγινε μετά από αναδρομή στις αποτυχημένες διαπραγματεύσεις των πρώτων ημερών της εισβολής και διατυπώθηκε με εξαιρετικά λιτό τρόπο.

Η σπάνια μετατόπιση στη ρητορική του Κρεμλίνου

Όπως σημειώνει σε ανάλυση του το CNN, ο Πούτιν δεν συνηθίζει να μιλά επιπόλαια ή παρορμητικά. Η δήλωσή του φαίνεται να στοχεύει στη διατήρηση της εντύπωσης ότι η ειρήνη μπορεί να είναι εφικτή, εικόνα που το Κρεμλίνο επιδιώκει να καλλιεργεί καιρό τώρα.

Αντίθετα με προηγούμενες εμφανίσεις του, ο Πούτιν απέφυγε τη μαξιμαλιστική ρητορική περί συνέχισης της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης» μέχρι την «αποστρατιωτικοποίηση της Ουκρανίας» και την πλήρη κατάληψη του Ντονμπάς. Αντί αυτού, εξέφρασε το κυρίαρχο αίσθημα στη ρωσική κοινωνία ότι ο πόλεμος πρέπει να τελειώσει.

Η πρόταση Σρέντερ και οι αντιδράσεις

Ο Πούτιν προκάλεσε έκπληξη προτείνοντας τον Γκέρχαρντ Σρέντερ, καγκελάριο της Γερμανίας την περίοδο 1998-2005, ως πιθανό διαπραγματευτή για μελλοντικές συνομιλίες με την Ευρώπη. Ο Σρέντερ, πρώην πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Nord Stream, διατήρησε στενές σχέσεις με τη Μόσχα μετά τη λήξη της θητείας του ως Καγκελάριος της Γερμανίας το 2005, κάτι που έχει επηρεάσει αρνητικά την εικόνα του στην Ευρώπη.

Η ιδέα αυτή δεν βρήκε υποστηρικτές στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, αν και ενδέχεται να βρει απήχηση στην Ουάσιγκτον, περιπλέκοντας τις προσπάθειες για ειρηνευτική διαδικασία.

Η εσωτερική πίεση στη Ρωσία

Οι αυξανόμενες επικρίσεις εντός της Ρωσίας για τη διάρκεια, το κόστος και τη διαχείριση του πολέμου έχουν αλλάξει το πολιτικό κλίμα. Στους κύκλους της ελίτ αρχίζει να διαμορφώνεται η άποψη ότι ο Πούτιν ίσως να μην επιβιώσει πολιτικά από τη σύγκρουση.

Η φετινή παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία δεν αποτέλεσε επίδειξη ισχύος. Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ειρωνικά ότι «επιτρέπει» τη διεξαγωγή της, δείχνοντας πως το Κίεβο δεν αισθάνεται σε αδύναμη θέση. Η απουσία βαρέος στρατιωτικού εξοπλισμού υπογράμμισε τις πιέσεις που δέχεται ο ρωσικός στρατός.

Η πορεία του πολέμου και η φθορά των δύο πλευρών

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ο πόλεμος χαρακτηρίστηκε από εναλλαγές επιτυχιών και αποτυχιών. Η Ρωσία κατέλαβε και έχασε εδάφη, ενώ η στρατηγική φθοράς της οδήγησε σε μικρά κέρδη με μεγάλο ανθρώπινο κόστος. Παράλληλα, η Ουκρανία αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις σε στρατιώτες αλλά αξιοποιεί εκτεταμένα μη επανδρωμένα συστήματα και drones.

Η χρήση ρομποτικών τεχνολογιών έχει αλλάξει την ισορροπία στο πεδίο, με το Κίεβο να καταφέρνει να επιτίθεται και να αμύνεται αποτελεσματικά. Η εμπειρία αυτή έχει τραβήξει την προσοχή ακόμη και πλούσιων κρατών του Κόλπου, που αναζητούν ουκρανική τεχνογνωσία για την προστασία του εναέριου χώρου τους.

Το τέλος ενός αφηγήματος

Ο Πούτιν έχει επιβιώσει από προηγούμενες κρίσεις, όπως η ανταρσία του ηγέτη της Wagner Γεβγκένι Πριγκόζιν το 2023. Ωστόσο, πλέον φαίνεται να εξαντλεί τα αποθέματα στρατολόγησης και να δυσκολεύεται να προσελκύσει νέους από τη μεσαία τάξη. Η ρωσική οικονομία αισθάνεται έντονα τις πιέσεις του πολέμου και η δυσαρέσκεια προς την ελίτ αυξάνεται.

Παρά τις πιθανές νέες επιχειρήσεις στο μέτωπο, το Κρεμλίνο βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Ο Πούτιν φαίνεται να αναγνωρίζει ότι οι πόροι της χώρας δεν είναι ανεξάντλητοι και ότι κάθε πόλεμος, κάποια στιγμή, θα πρέπει να τελειώσει.