Ποιες μουσικές βιογραφίες (δεν) πέτυχαν
Στις αμέτρητες πια βιογραφίες μουσικών προσωπικοτήτων (όπως το «Michael» για τον Μάικλ Τζάκσον, που θα προβάλλεται από αύριο στους κινηματογράφους) που έχουν τροφοδοτήσει τον κινηματογράφο, η pop μουσική και το rock n’ roll κρατούν περίοπτη θέση – ιδίως τα τελευταία χρόνια, που οι κινηματογραφικές βιογραφίες έχουν γίνει πολύ της μόδας.
Αφήνοντας κατά μέρος χαρακτηριστικούς εκπροσώπους άλλων ειδών μουσικής (κλασική, τζαζ, country, latin κ.λπ.) στις παρακάτω γραμμές γίνεται μια αναφορά στις πέντε ταινίες μυθοπλασίας (όχι ντοκιμαντέρ) που μας έχουν ενθουσιάσει και στις πέντε που μας άφησαν αδιάφορους, ή ακόμα και απογοητεύσει, αποκλειστικά από τη σκηνή της pop και του rock n’ roll.
Οι καλύτερες
Ελβις Πρίσλεϊ (1935-1977): «Elvis» (1979)
Ναι, ο «Elvis» (2022) του Μπαζ Λούρμαν ήταν μια ευφάνταστη, πρωτότυπη ματιά πάνω στο φαινόμενο Ελβις Πρίσλεϊ, όμως αυτή η ταινία που γυρίστηκε για την τηλεόραση από τον Τζον Κάρπεντερ παραμένει το καλύτερο βιογραφικό έπος γύρω από τον Ελβις που έχει γυριστεί ποτέ. Διαρκεί δυόμισι ώρες, η αφήγηση είναι στρωτή και καλύπτει κάθε πτυχή της ζωής του τραγουδιστή, δίνοντας στον θεατή μια άποψη για το τι ήταν αυτό που τελικά έκανε τον Ελβις Πρίσλεϊ τόσο ξεχωριστό, τόσο μοναδικό, αλλά και τόσο απρόβλεπτο. Το γεγονός ότι ο Κερτ Ράσελ θύμιζε πολύ τον Πρίσλεϊ την εποχή που γυρίστηκε η ταινία, ασφαλώς βοηθά.
Σιντ Βίσιους (1957-1979): «Σιντ και Νάνσι» (Sid & Nancy, 1983)
Η επιτυχημένη καριέρα, ο μεγαλύτερος έρωτας και η σύντομη ζωή του Σιντ Βίσιους (Γκάρι Ολντμαν), εκρηκτικού μπασίστα του punk rock συγκροτήματος The Sex Pistols, τροφοδότησε τον Αλεξ Κοξ στο να δημιουργήσει μια από τις πιο ωμές κινηματογραφικές βιογραφίες που έχουν γυριστεί μέχρι σήμερα. Βαρόμετρο η σχέση του Βίσιους με την Αμερικανίδα Νάνσι Σπάνγκεν (Κλόι Γουέμπ) την οποία τελικά σκότωσε, για να πεθάνει στη φυλακή από υπερβολική δόση ηρωίνης. Στα πρώτα βήματα της καριέρας του ο Ολντμαν δίνει μια εκρηκτική ερμηνεία που για τον υπογράφοντα παραμένει η καλύτερή του μπροστά στον φακό.
Τζιμ Μόρισον (1943-1971): «The Doors» (1988)
Ακόμα και σήμερα είναι να απορείς που ο Βαλ Κίλμερ δεν κατάφερε να χωρέσει στην πεντάδα των υποψηφίων για το Οσκαρ Α’ ρόλου έχοντας υποδυθεί τον Τζιμ Μόρισον, «αρχηγό» του συγκροτήματος The Doors και έναν από τους πιο επιβλητικούς frontmen στην ιστορία της ροκ (θα μπορούσε να βρίσκεται στη θέση του Νικ Νόλτε, υποψήφιου για τον «Πρίγκιπα της παλίρροιας» ή του Γουόρεν Μπίτι, υποψήφιου για τον «Bugsy»). Η ζωή του Μόρισον, από τα φοιτητικά του χρόνια στο Λος Αντζελες μέχρι τον θάνατό του στο Παρίσι, σε ένα πληρέστατο πορτρέτο του με την υπογραφή του πάντα προκλητικού και ποτέ αδιάφορου Ολιβερ Στόουν.
Μπομπ Ντίλαν (1941 – ): «A complete unknown» (2024)
Τοποθετημένη αποκλειστικά στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1960, η ταινία του Τζέιμς Μάνγκολντ ακολουθεί τον Μπομπ Ντίλαν από τα χρόνια της απόλυτης ανωνυμίας (όταν τον ανακάλυψε ο θρύλος της αμερικανικής φολκ μουσικής Πιτ Σίγκερ – Εντουαρντ Νόρτον) μέχρι την εποχή που δεν μπορούσε να κυκλοφορήσει στον δρόμο. Τονίζοντας την ασυμβίβαστη φύση του Ντίλαν, ο Τζέιμς Μάνγκολντ ξέρει επίσης ότι για να «πουλήσει» μια τέτοια ταινία, οφείλει να τη στολίσει με επιτυχίες του θρύλου που διαχειρίζεται και όντως, πλήθος τραγουδιών του Ντίλαν ακούγονται με τη φωνή του Τιμοτέ Σαλαμέ που τον υποδύεται έξοχα σε έναν ρόλο που τον οδήγησε στα Οσκαρ.
Ελτον Τζον (1947 – ): «Rocketman» (2019)
Σε αυτό το βιογραφικό μιούζικαλ του Ντέξτερ Φλέτσερ ο Τάρον Εγκερτον πετυχαίνει διάνα ενώ υποδύεται τον ταλαντούχο, βουλιμικό (στο φαγητό και τις σεξουαλικές ορέξεις), θυελλώδη και με σοβαρά (κάποτε) προβλήματα αλκοόλ και ναρκωτικών βρετανό μουσικό Ελτον Τζον (παρατσούκλι του οποίου, καθώς επίσης και τραγούδι που έγινε μια μεγάλη επιτυχία είναι ο τίτλος της ταινίας). Η ταινία με απλόχερο τρόπο χαρίζει όμορφες μουσικές στιγμές του αναζητώντας συγχρόνως την ψυχή του και σκαλίζοντας τα όχι ακριβώς δύσκολα, σίγουρα όμως αλλόκοτα παιδικά χρόνια του.
Οι αδιάφορες
Μπράιαν Γουίλσον (1942-2025): «Love & mercy» (2014)
«Παρανοϊκός» και «σχιζοφρενής» από τη μια μεριά, μουσική ιδιοφυΐα από την άλλη, ο Μπράιαν Γουίλσον, αρχηγός του αμερικανικού συγκροτήματος The Beach Boys (που θεωρήθηκε «αντίπαλος» των Beatles στη δεκαετία του 1960), είναι ίσως μια από τις πιο ταλαιπωρημένες, ψυχικά, προσωπικότητες της μουσικής στον 20ό αιώνα. Αυτό τουλάχιστον βγαίνει από τη βιογραφική ταινία του Μπιλ Πόλαντ στην οποία ο Πολ Ντέινο αποδίδει καλά τον καταπιεσμένο και καταπονημένο Γουίλσον, που παρά την κατάστασή του είχε την ικανότητα να δημιουργεί στίχους και μουσική που θα έγραφαν Ιστορία.
The Four Seasons (Φράνκι Βάλι, Μπομπ Γκαούντιο, Νικ Μάσι, Τόμι Ντε Βίτο): «Jersey Boys» (2014)
Η ιστορία τεσσάρων νεαρών από τις κακόφημες γειτονιές του Νιου Τζέρσεϊ που συγκροτούν τους The Four Seasons, το θρυλικό συγκρότημα της δεκαετίας του 1960. Τους υποδύονται οι Τζον Λόιντ Γιανγκ, Ερικ Μπέργκεν, Μάικλ Λομέντα, Βίνσεντ Πιάτσα σε μια από τις λιγότερο γνωστές αλλά και πιο αδύναμες ταινίες του Κλιντ Ιστγουντ, η οποία μάλιστα δεν προβλήθηκε ποτέ στις ελληνικές αίθουσες. Περιγραφική, κυρίως, ανακατεύει δοκιμασίες και θριάμβους υπό τους ήχους των τραγουδιών που επηρέασαν μια γενιά (ανάμεσά τους τα «Sherry», «Big Girls Don’t Cry», «Walk Like a Man»).
Φρέντι Μέρκιουρι (1946-1991): «Bohemian Rhapsody» (2018)
Δραματική βιογραφία με θέμα τον βρετανό τραγουδιστή Φρέντι Μέρκιουρι (Ράμι Μάλεκ), ηγετική φυσιογνωμία του συγκροτήματος Queen αλλά και μια δύσκολη, αυτοκαταστροφική προσωπικότητα, πoυ πέθανε από AIDS σε ηλικία 45 χρόνων το 1991. Η «αναπαράσταση» της θρυλικής συναυλίας Live Aid στο στάδιο Γουέμπλεϊ του Λονδίνου ανήκει στα ατού μιας τεχνικά άρτιας αλλά εν τέλει υπερφίαλης ταινίας, που στηρίζεται κυρίως στον εντυπωσιασμό, κάτι που δεν την εμπόδισε να φτάσει ως τα Οσκαρ και να χαρίσει το Α’ ρόλου στον πρωταγωνιστή της.
Εϊμι Γουάινχαουζ (1983-2011): «Back to Black» (2024)
Αυτή η βιογραφική ταινία της Σαμ Τέιλορ-Τζόνσον για την αδικοχαμένη Εϊμι Γουάινχαουζ (Μαρίζα Αμπέλα, ένα από τα μεγαλύτερα φωνητικά ταλέντα που διέπρεψαν στο νέο μιλένιουμ) «πάτωσε» στα ταμεία, όχι μόνο επειδή ως δουλειά ήταν εξαιρετικά διεκπαιρεωτική, αλλά επειδή το ντοκιμαντέρ του Ασίφ Καπάντια «Amy» (2015) ήταν ακόμη φρέσκο στη μνήμη, καθότι γυρίστηκε μόλις τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατό της και με ανέκδοτο οπτικοακουστικό υλικό για την τραγουδίστρια (είχε επίσης κερδίσει το Οσκαρ). Κάπου, λες αρκετά.
Μπρους Σπρίνγκστιν (1949 – ): «Springsteen: Deliver me from nowhere» (2025)
Περιέργως, ο λιγότερο μαγνητικός χαρακτήρας της ταινίας του Σκοτ Κούπερ, που εστιάζει σε μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής του Μπρους Σπρίνγκστιν, όταν στα τέλη της δεκαετίας του 1970 με τις αρχές της επόμενης ο τραγουδιστής περνούσε μια βαθύτατη υπαρξιακή κρίση, είναι ο ίδιος ο… Μπρους Σπρίνγκστιν, τον οποίο υποδύεται ο Τζέρεμι Αλεν Γουάιτ. Πέρα από το ότι τον θυμίζει ελάχιστα, νιώθεις ότι κάτι λείπει από την ερμηνεία του, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ταινία δεν συγκινεί καθώς το εσωτερικό βάσανο του κεντρικού της ήρωα είναι τεράστιο.