Merkez'den yatırım ve üretime destek: Krediler harcama kalemine göre verilecek

Perşembe günü yapılan Ağustos ayı Para Politikası Kurulu toplantısında 100 baz puanlık faiz indirimiyle politika faizini yüzde 14’ten yüzde 13’e düşüren Merkez Bankası, üretimi ve büyümeyi destekleyecek önemli bir adım daha attı. Ticari kredi faizlerini düşürecek düzenleme Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlandı.

YÜKSEK FAİZLERE FREN

• Merkez Bankası’nın aldığı önemi kararla bankaların uyguladığı yüksek kredi faizlerine sınırlama getirdi. Düzenlemeye göre; bankalar verecekleri ticari kredilerde uyguladıkları faiz oranlarına göre karşılık (menkul kıymet) tesis etmek zorunda kalacaklar. Bankalar kredi faizinde, Merkez Bankası tarafından belirlenen ve son olarak yüzde 16,32 olan yıllık bileşik referans oranının 1,4 katı olarak uyguladıkları krediler için yüzde 20 menkul kıymet tesisi yapmak zorunda olacak.
• Eğer kredi faizi, referans katsayının 1,8 katı ve üzerine çıkarsa, tesis oranı yüzde 90 olarak uygulanacak. Katsayılar baz alınarak yapılan hesaplamaya göre; bankalar faizi yüzde 22,85’i aşan krediler için yüzde 20, yüzde 29,38’i aşan krediler için ise kredi tutarının yüzde 90’ı kadar menkul kıymet tesis edilecek.

KREDİ İLE DÖVİZ ALIMINA ENGEL

Merkez Bankası, kredi ile döviz alımına engel olacak önemli bir düzenleme yaptı. Buna göre; zorunlu karşılığa tabi kredilerde yüzde 20 olarak uygulanan zorunlu karşılık tesisi, yüzde 30 menkul kıymet tesisi ile değiştirildi. Ayrıca 29 Temmuz tarihinden yılsonuna kadar kredi büyümesi yüzde 10’u aşan bankalar için, aşan kısım kadar menkul kıymetin 1 yıl boyunca tesis edilme yükümlülüğü getirildi. Bu düzenlemeye dâhil edilmeyen kredi türleri ise ancak harcama karşılığı kullandırılabilecek. Eğer krediler harcama karşılığı kullandırılmaz ise, bu krediler de menkul kıymet tesisine tabi tutulacak. Merkez Bankası bu adımla; farklı kredi türleri ile alınan kredilerin dövize dönüşünün önü tıkadı.

YÜZDE 30’U AŞMAK İMKANSIZ HALE GELDİ

• Merkez Bankası, yaptığı yeni düzenlemeyle ticari kredilerde yüzde 30'u aşan faiz uygulamasını iyice zorlaştırmış oldu. Merkez Bankası’ndan yüzde 14 ile para alan ve piyasadan yüzde 20-22 faizle mevduat toplayan bankalar, verdikleri kredilerin faizlerini yüzde 45’e kadar çıkarmıştı. Bu haksız kazancın önüne geçmek için harekete geçen Merkez Bankası, yüzde 45’leri bulan ticari kredilerdeki faiz oranlarını yüzde 13’lük politika faizi ile uyumlu hale getirmeyi hedefliyor.

SON AÇIKLAMADA SİNYAL VERMİŞTİ

Merkez Bankası, kredilerin amacına uygun kullanılması ve yüksek seyreden kredi faizlerine yönelik düzenlemenin sinyalini Perşembe günkü PPK toplantısının ardından yapılan açıklamada vermişti. Politika faizini 100 baz puan indirdiği toplantının karar metninde, “Son dönemde belirgin şekilde açılan politika-kredi faizi makasının parasal aktarımın etkinliğini azalttığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede kurul, makroihtiyati politika setini, parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini destekleyecek araçlarla daha da güçlendirmeye karar vermiştir” denildi.

FİRMALARIN FİNANSMAN MALİYETİ DÜŞER

• İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç: TCMB’nin uygulamaya aldığı makro ihtiyati tedbirleri olumlu karşılıyoruz. Bu düzenleme ile devlet bankalarıyla özel bankalar arasındaki faiz makasının düşeceği öngörülüyor. Bu sayede firmaların fonlama maliyetleri aşağı çekilebilecek. Bu da ürün ve hizmet fiyatları üzerindeki artış baskısını azaltarak enflasyonu frenleyecektir. An itibariyle kamu bankaları yüzde 17, özel bankalar ise yüzde 40’ı aşan faizle kredi kullandırıyor. Bu dengesizlik kabul edilemez. İş dünyası olarak üretimin ve büyümenin desteklenmesi için, hem yüksek kredi faizlerinin düşürülmesi hem de kredi hacminin artırılmasını önemli buluyoruz.

DÜZENLEMEYİ MEMNUNİYETLE KARŞILIYORUZ

MÜSİAD Genel Başkanı Mahmut Asmalı: Merkez Bankası’nın attığı adımlar, maalesef bankalar tarafından kredi maliyetlerine yeterince yansıtılmıyordu. Ülkemizin sürdürülebilir bir şekilde pozitif büyüme kaydedebilmesi ve refah artışının tabana yayılabilmesi için, yatırımların ve dolayısıyla üretimin önündeki engellerin başında gelen faizin, Türkiye ekonomisi adına bir mesele olmaktan çıkarılması gerekmektedir. MB’nın politika faizinde 100 baz puanlık indirime giderek ekonomik aktiviteyi canlandırmayı ve büyümeyi desteklemeyi amaçlayan son kararının ardından kredi faizlerine getirdiği sınırlayıcı düzenlemeyi memnuniyetle karşılıyoruz.

ENFLASYONA OLUMLU ETKİ EDER

• ASKON Başkanı Orhan Aydın: Uzun süredir istediğimiz bir düzenlemeydi. Çünkü, devlet bankaları yüzde 14-17 faizle KOBİ’lere yatırım kredisi verirken, özel bankaların uyguladığı yüzde 40-45 politikası KOBİ’leri çalışamaz hale getirmişti. Merkez Bankası İşletmelerin maliyetini düşürecek önemli bir karar aldı. Verilen kredilerin amacına uygun kullanımı konusundaki adım da çok önemli. Özel bankaların bu uygulama karşısındaki tavrını takip edilmeli. Kredi gerçekten ihtiyacı olana verilsin. Kredi maliyetlerinin düşmesi, enflasyonun düşmesine de olumlu etki edecek.

MB’NİN BU KARARI ÇOK KIYMETLİ

Ankara Ticaret Odası (ATO) Başkanı Gürsel Baran: Merkez Bankamız aldığı kararlarla reel sektörün sesinin duyulduğunu gösterdi. Bu düzenleme üyelerimiz tarafından memnuniyetle karşılandı. Şikayet ettiğimiz yüzde 45’leri bulan ticari faiz oranları gündemden kalkmış oldu. Bu süreçte iş dünyamızın ayak bağı ya da kösteğe değil desteğe ihtiyacı var. Reel sektörümüzün ihtiyaç duyduğu ticari krediye erişmesi, reel sektör dostu ve destekleyici politikaların devreye alınması çok kıymetli.

YÜKSEK FAİZ BANKA KARLARINI KATLADI

• Bu yılın ilk altı ayanı ilişkin bilançolarını açıklayan bankaların duyurduğu yüksek karlar, mevduat ve kredi faiz oranları arasındaki farktan kaynaklandı. Bir başka ifadeyle bankalar vatandaştan yüzde 20-22 faizle topladıkları parayı, işletmelere ve ihtiyacı olan bireylere yüzde 40-45 faizle satınca karları katlandı. Bankacılık sektörünün bu yıla ilişkin ilk çeyrek karı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 285 artışla16.4 milyar TL’den 63.2 milyar TL’ye çıktı. Sektörün ikinci çeyrek karı resmi olarak açıklanmasa da ilk çeyrek rakamından daha yüksek olması bekleniyor.

Merkez’e ve borsaya 16,2 milyar dolar geldi

Merkez Bankası'ndan ticari kredi faizlerini düşürecek adım

Yeni Ekonomik modelin üç başarısı: Merkez Bankası ne yapıyor?