سرگردانی دهها پناهجوی ایرانی در مالزی؛ بدون پاسپورت، بدون وکیل!
حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر پناهجوی ایرانی که ریجکت دوم را در مالزی دریافت کردهاند، سرگردان و بلاتکلیف هستند، نه امکان بازگشت به ایران دارند و نه پاسپورت که به کشور دیگری پناهنده شوند.
«محبت نیوز»- زندگی در شرایط پناهجویی تصویر تراژیک از واقعیتی است که شهروندان کشورهایی که رژیم سیاسی حاکم بر آنان نرمال نیست، با آن مواجهند.
پناهجو گرچه در تبعید سایه بخشی از تهدیداتی که در مبداء با آن روبرو بوده را کمتر احساس میکند اما با مشکلات و دغدغههای جدیدی روبرو میشود که به نحوی دیگر او را در سیطره خود میگیرد.
گزارشهای رسیده به آژانس خبری مسیحیان ایران «محبت نیوز» حاکیست پناهجویان ایرانی همچنان که در ترکیه و اندونزی و حتی کشورهای اروپایی نظیر یونان و جزیره مانوس، پاپوا گینه نو حوالی استرالیا با مشکلات گسترده ای روبرو هستند، در مالزی نیز با همین جنس از مشکلات و مصائب مواجهند که بخشی از آنها ناشی از عملکرد کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR) است.
مهارت کارکنان و همچنین عدم آگاهی آنان از مسائل روز جامعه ایران سبب نقض حقوق پناهندگان ایرانی در کشور مالزی شده است و بلاتکلیفی و از سوی دیگر عدم وجود بازار کار مناسب برای پناهجویان ایرانی ساکن مالزی زمینه ساز بروز مشکلاتی ساختاری در بین جامعه پناهجویان ایرانی در این کشور گردیده.
- بیشتر بخوانید: آمار بالای مرگ و میر در مراکز نگهداری پناهجویان مالزی
- بیشتر بخوانید: برگرداندن پناهجویان به دریا، راه حل مالزی برای مهاجران قایق سوار!
«حمید» پناهجوی ایرانی در مالزی یک نوکیش مسیحی است که به محبت نیوز میگوید: «از آنجایی که UNHCR مدعی این است که برای رسیدگی بر پرونده پناهجویان بر مبنای کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگی عمل میکند اما واقعیت حاکی از مسائل دیگری است که آن عدم آگاهی UNHCR در کشور مالزی از وضعیت سیاسی و عقیدتی ایرانیان است که از سوی حکومت جمهوری اسلامی بر شدت سرکوبهای گسترده آنان افزوده شده است. حتی افسرهای UNHCR در کشور مالزی در بسیاری مواقع از ایران با عنوان کشور عرب زبان یاد میکنند که این تنها یک نمونه از چندین و چند مورد ناآگاهی افرادی است که خود را افسر مصاحبه کننده و یا مسئول بررسی پرونده پناهجویی شهروندان ایرانی معرفی میکنند.»
به گفته این نوکیش مسیحی یکی از مشکلاتی که پناهجویان با آن روبرو هستند این است که کمیساریای عالیپناهندگان سازمان ملل به آنها اجازه نمیدهد در جریان رسیدگی به پرونده پناهجو وکیل داشته باشند که ناقض ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر است. این اصل حق دادرسی عادلانه و بیطرف با حضور هیئت منصفه و وکیل فرد را مورد تاکید قرار داده است.
از سوی دیگر، اهمیت داشتن وکیل در اسناد بینالمللی بارها مورد تایید و تاکید قرار گرفته است، برای نمونه میتوان به ماده ۱۴ میثاق حقوق مدنی و سیاسی اشاره داشت، یا در منشورهای حقوق بشر منطقه ای، مانند ماده ۶ کنوانسیون اروپایی حقوق بشر، اشاره نمود.
نکته حائز اهمیت دیگری که کمیساریای پناهندگان سازمان ملل متحد در مالزی UNHCR بر آن سر پوش میگذارد این است که در روند بررسی پرونده افراد نهایت بیدقتی لحاظ میشود و همین مورد کافی است که تا امروز حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر پناهجوی ایرانی که ریجکت دوم را دریافت کردهاند سرگردان و بلاتکلیف باشند و نه امکان بازگشت به ایران دارند و نه پاسپورت که به کشور دیگری پناهنده شوند.
حمید در ادامه توضیح میدهد: «عدم آگاهی تیم بررسی کننده پرونده پناهجویان ایرانی در مالزی کاملن محرز است و با اینکه افسرهای این سازمان میدانند تا چه حد اشتباهات فاحشی در تصمیم گیری دارند اما UNHCR در کشور مالزی از وجود افراد حقوقدان و خبره و آگاه در زمینه مسائل نقض حقوق بشر در ایران استفاده نمیکند و بیان این جمله خالی از لطف نیست که بگویم این سازمان هیچگونه ارزش و اهمیتی برای شخصیت و مقام انسانی یک پناهجو قائل نیست نکتهای که در ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر که سازمان ملل و UNHCR که زیر مجموعهای از سازمان ملل است خود باید در مرحله اول عامل آن باشد، ولی متاسفانه نیست.»
آنطور که این پناهجو روایت میکند، کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در کشور مالزی بجای تمرکز بر مفاد کنوانسیون پناهندگی علی الخصوص ماده یک قسمت دوم که تعریفی جامع از پناهنده را ارائه داده است، به صورت مقایسهای و با جستجو در اخبار و رسانهها برای وضعیت پناهندگی افراد تصمیم گیری میکنند که این ناقض ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر است که بر حق دادرسی عادلانه با حضور هیئت منصفه و شفافیت قانون تاکید کرده است. نکته دیگری که در سیستم کمیساریای پناهندگان سازمان ملل متحد در مالزی بسیار مشهود می باشد این است که با آنکه مفاد کنوانسیونها همواره باید به گونهای تفسیر شود که شهروندان صاحب حق باشند، نکتهای که در ماده ۳۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر آن تاکید شده، اما در کمیساریای پناهندگان سازمان ملل در کشور مالزی این مورد به هیچ وجه قابل رؤیت نیست و این سازمان ملل است که همواره خود را ذیحق میداند و نه پناهجویان را!