Әлмәтлеләр ОДН белән көрәшә

Газета укучыларыбызга башта шуны җиткерәбез, тарифлар киләсе елда да 1 гыйнвардан ук артмаячак. Димәк, җәйгә кадәр тынычланып яши алабыз әле. Ә менә ел азагына кадәр газ счетчигы куйдырмаганнарга 2015 елның 1 гыйнварыннан ук норматив һәм аның 10 проценты күләмендә түләү язылачак. Газга тариф арткан саен норматив та арта, шуның белән бергә 10 процентлы бәя дә үзгәреп торачак.

– Бүген бездә иң зур һәм катлаулы проблемаларның берсе – ОДН, – диде Дамир Әскиев. – Дөрес, бу яңалык түгел. Әмма шуның аркасында күпме аңлашылмаучанлыклар килеп чыга. Безнең уздырган анализ коммуналь хезмәтләргә экономия ясаучыларның дәүләтнекен урлыйбыз дип ялгышуын күрсәтте. Һәрбер йортта гомуми йорт буенча тотылган суның исәбен алучы приборлар урнаштырылган. Алар аша күпме су күләме уза, шуның кадәр тотылырга тиеш – бу көн кебек ачык. Ләкин фатирлардагы счетчикларның күрсәткече буенча су аның кадәр тотылмый, кайдадыр юкка чыга. Без коммуналь предприятиеләр, идарәче компанияләр, торак инспекция хезмәткәрләре катнашында су шунда агып ятмый микән дип барлык подвалларны карап чыктык. Барысы да коры. Димәк, су фатирларда югала, күршеләр шул рәвешчә хөкүмәтне түгел, янәшәдәгеләрен талый.

Экономияләргә яратучылар суны аз тотасы урынга башка юлны сайлыйлар. Кемдер счетчикларына магнит куеп туктата, аларны күрә торып вата-җимерә. Сүз уңаенда, әгәр тикшерү барышында мондый ватык приборлар ачыкланса яки аларның куллану вакыты чыккан булса, бу фатирга карата акт төзелеп түләү соңгы алты ай өчен норматив буенча исәпләнә.  

– Һәркем үзе приборы өчен җаваплылык тоярга тиеш, кисәтүне көтмәскә, вакытында тикшертергә яки алыштырырга кирәк. Кайчанга кадәр кулланырга мөмкинлеге счетчикларның паспортында язылган, – дип киңәшен бирде әңгәмәдәшебез. –  Без фатирларга ярты елга бер тапкырдан да ешрак керә алмыйбыз.

Сөйләшү барышында Әлмәтнең тагын бер уңайдан пилот шәһәр булырга җыенуын белдек. Дамир Әскиев әйтүенчә, магнитка һәм башка төрле хилафлыкларга тәэсир итми торган, күрсәткечләрне дистанцион рәвештә генә алырга мөмкин булган приборлар алу турында сөйләшүләр бара. Әлеге счетчикларның бәясе ике мең сумга якын һәм куллану вакытлары ун елдан артык икән. ОДНны шул рәвешле җиңүгә өмет зур.

Тагын бер зур проблема – бурыч. Хәбәр иткәнебезчә, әлмәтлеләрнең 1 декабрьгә торак һәм коммуналь хезмәтләргә түләү буенча әҗәте 315 миллион сумга җиткән.  Шуның 140 миллионнан артыгы җылылык, 133 миллионы су, 34 миллионнан артыгы электр энергиясе,  61 312 217 сумы торак хезмәтләр өчен.  Шәһәрдә 600 мең сумнан артык бурыч туплаганнар да бар икән. Фатирларыннан чыгаруга дәгъва белдерелгән хатлар күп судта.

– Эшләре судка килеп терәлгәч, бурычны капларга акча табыла. Мисал өчен, Белоглазов урамындагы 52 нче йортта яшәүче 230 мең 197 сум түләде.  Шушы ук урамның 41 нче йортыннан берәү 241, Толстой, 13тән 251, Шевченко, 94тән 286 мең сум әҗәтен кайтарды. Бүген тагын ике эш судта. Әлегә фатирларыннан муниципаль торакта социаль найм буенча яшәүчеләр чыгарыла. Аларга кеше башына 6 квадрат метр мәйдан исәбеннән тулай торактан урын биреләчәк, – диде Дамир Әскиев.

Кешеләр, күршеләр кем өчен ОДН түләгәннәрен белсен өчен Әлмәттә декабрь аеннан  мондыйларга түләү квитанциясе кызыл төстә җибәрелә башланачак. Аны әҗәтләре 10 мең сумнан артып киткәннәр алачак.

– Бәлки алар күршеләреннән оялыр. Ни өчен әле намуслы рәвештә айныкын-айга түләп баручы алар өчен иза чигәргә, түләргә тиеш? Һәркем намуслы булган, йортта яшәүчеләрне хөрмәт иткән очракта, ОДН да юкка чыгачак.  Хөрмәтле әлмәтлеләр, Яңа елга бурычларны бетереп, тыныч күңел белән  аяк бассак иде, – дип мөрәҗәгать итте азактан торак-коммуналь хуҗалык департаменты җитәкчесе.

Ирина Апачаева