دستورالعملهای جان کری در سفر به اردن
1- برخورد با موضوع سوریه که خود بر دو هدف اساسی متمرکز میباشد.
الف: داعش.
ب: مدیریت بحران و محوسازی آن. منتهی بدون مطرح شدن ایدهای خاص برای حل راهبردی آن.
2- نادیده گرفتن فلسطینیها وقضیه فلسطین که همچنان باید ادامه یابد.
برنامه جان کری در موضوع سوریه حول محور داعش و کمکهای انسانی شکل گرفته است ولی نکته مهم در دستورالعمل جان کری، ایجاد تمایز میان سه نیروی موجود یعنی «داعش»، «نظام سوریه» و «مخالفان» و موضع اصلی پایان دادن به کار داعش و آسانسازی مذاکرات میان «نظام سوریه» و «مخالفان» است.
وزیر امور خارجه آمریکا گفت برای پایان دادن به کار داعش با نیروی ائتلاف به توافق رسیدیم که 10 هزار ضربه هوایی علیه داعش وارد آید ولی با نظام سوریه از طریق سوریه موضوع مذاکره، حالتی جدی خواهد داشت.
جان کری دیدگاه خود را نسبت به سناریوی مطرح شده تبیین نکرد و به نظر میرسد که در تفکر او جز «داعش» و «پناهجویان» موضوع دیگری وجود ندارد و امیدواری او این است که روسیه بتواند سوریه را مجاب کند که دیگر، مخالفان را نکوبد.
جان کری در این زمینه چنین میگوید: «راه صلح راهی است که در آن باید داعش منزوی وتضعیف و سپس نابود گردد و به ملت سوریه حق انتخاب آینده داده شود و این، تنها راه فراروی ماست».
او تصور میکند که ما هماکنون در لحظهای قرار گرفتهایم که بهترین زمان ممکن برای تحقق ایدههای اوست. به عبارت دیگر او موضوع تغییر در سوریه را در چارچوب رویارویی با داعش قرار میدهد و میگوید: «برای مبارزه واقعی با داعش باید یک روند سیاسی انتقالی را بیابیم که در آن دولتی باشد که درخواستهای ملتش را برآورده سازد و در آن دولت، اسد نمیتواند جایگاهی داشته باشد و ما بارها تکرار کردیم که با وجود اسد این جنگ هرگز پایانی نخواهد داشت».
به نظر میرسد جان کری حضور روسیه وایران را فرصتی برای ایجاد آتشبس تلقی میکند او کلمه آتشبس را به زبان عربی گفت. و در این باره چنین گفت: «روسیه باید با ایران و نظام سوریه سخن بگوید و ما با مخالفان و دیگر کشورهای مرتبط سخن خواهیم گفت». او بر ضرورت موافقت همه طرفهای درگیر تاکید کرد و او بر این باور است که همگان باید برای ایجاد آتشبس (داعش در این میان جایی ندارد) به توافق برسند سپس مذاکره آغاز شود و در نهایت فقط «مخالفان» و «نظام اسد» در میدان باقی بمانند.
در رابطه با موضوع فلسطین؛ "ناصر جوده" وزیر امور خارجه اردن بر اهمیت و استمرار این قضیه تاکید کرده و گفت: «جان کری این موضوع را هیچ وقت نادیده نگرفته است».
منتها هم "ناصر جوده" و هم جان کری بر این نکته تاکید کردند که در سال 2015 تمرکز برای ایجاد دو کشور مستقل بود و دیگر در این مورد صحبت اضافی نکردند.
با بررسی اظهارات فلسطینیها وآمریکائیها روشن میشود که جان کری در این سفر و در خصوص وضعیت فلسطین، بیشتر شنونده بوده است. او از اردن در مورد قضیه فلسطین و از زبان محمودعباس در مورد عزم برای ادامه تحرکات سیاسی از طریق سازمان ملل متحد، سخنانی شنید ولی جان کری همان عبارتهای همیشگی ایجاد دو کشور مستقل و راهحل مسالمتآمیز ومتوقف شدن شهرکسازیها را تکرار کرد.
در موضوع سوریه، جان کری امیدهای زیادی به پاسخگویی روسها و توانایی رئیسجمهور آمریکا برای قانع ساختن همتای روسی خود و زمینهسازی برای دستیابی به آتشبس ومذاکره بسته است. آمریکائیها به نظر میرسد که در صورت شکست این گزینه، جایگزینی ندارند.
اما در مورد قضیه فلسطین، «اهمال» تنها کلمه قابل معنا و تعبیر در موضع آمریکائیها در این سفر بود.
منبع: سایت اینترنتی امین
نویسنده: احمد جمیل عزم
مترجم: سیدمحسن ساری