Россияда Telegram блокировкаси рекорд даражага етди: Сўнгги тафсилотлар
Россиянинг рақамли ҳудудида йирик чекловлар даври бошланди. Сўнгги маълумотларга кўра, мамлакатда Telegram мессенжерининг фаолияти рекорд даражадаги тўсиқларга дуч келмоқда. Zamin.uz халқаро тадқиқотлар ва фойдаланувчиларнинг шикоятлари асосида вазиятни таҳлил қилиб чиқди.
95 фоизлик аномалия: Мессенжер иши тикланадими?
«Агентство» тадқиқот лойиҳаси OONI маълумотларига таяниб хабар беришича, 10 апрель, жума куни Россияда Telegram блокировкаси билан боғлиқ аномалиялар кўрсаткичи 95 фоизга кўтарилди. Бу кўрсаткич мессенжер тарихидаги энг юқори нуқта бўлиб, у ҳатто расман тақиқланган Signal ва WhatsApp (89 фоиз) тармоқларидан ҳам кўпроқ тўсиқларга учрамоқда. Downdetector ва «Сбой.рф» хизматлари хабар юбориш ва иловани юклашдаги оммавий узилишларни қайд этган.
Чекловлар хронологияси: Нима учун блокланмоқда?
Telegram фаолиятига нисбатан босим 2026 йилнинг февраль ойидан, мессенжер маҳаллий қонунчилик талабларини бажармаётгани ҳақидаги иддаолар билан бошланган эди.
-
Август 2025: Мессенжерлардаги овозли қўнғироқлар фирибгарликка қарши кураш баҳонасида чекланди.
-
Март 2026: Провайдерлар трафикни фаолроқ тўсишга ўтди.
-
Апрель 2026: Мессенжерни тўлиқ блоклаш режалари ҳақидаги хабарлар тарқалди.
Миллий «Max» мессенжери ва киберхавфсизлик
Россия ҳукумати халқаро платформаларга чеклов қўйиш билан бирга, ўз миллий лойиҳаси — Max мессенжерини фаол тарғиб қилмоқда. Бироқ киберхавфсизлик бўйича мутахассислар ушбу янги платформанинг хавфсизлиги ва шахсий маълумотлар дахлсизлиги борасида жиддий хавотир билдиришмоқда. Reuters агентлиги ушбу вазиятни Россиянинг VPN ва мустақил алоқа воситаларига қарши кенг кўламли курашининг бир қисми деб баҳолади.
Павел Дуровнинг жавоби ва ҳуқуқий босим
Мессенжер асосчиси Павел Дуров жорий этилаётган чекловларни «бемаъни» деб атаб, ишлаб чиқувчилар трафикни блоклашдан ҳимоя қилишнинг янада мураккаб усулларини яратишда давом этишини таъкидлади. Шу билан бирга, 2026 йил февралида Дуровга нисбатан «терроризмга кўмаклашиш» айби билан жиноий иш қўзғатилгани вазиятни янада кескинлаштирган.
Жамоатчилик муносабати
Россиянинг бир қатор йирик шаҳарларида фаоллар Telegram блокировкасига қарши намойишлар ўтказишга уринди. Аммо маҳаллий ҳокимият органлари турли баҳоналар билан бу каби оммавий чиқишларга рухсат бермади, бу эса ижтимоий тармоқларда норозилик кайфиятини оширмоқда.
Россияда Telegram тақдири қандай кечиши ва Дуров жамоаси ушбу «рақамли тўсиқларни» қандай енгиб ўтиши дунё ҳамжамияти диққат марказида бўлиб турибди.
Азиз муштарийлар, сизнингча, мессенжерларни блоклаш ҳақиқатан ҳам хавфсизликни таъминлайдими ёки бу сўз эркинлигини чеклашми? Сиз қайси мессенжердан фойдаланишни афзал кўрасиз?