Дунёнинг энг йирик чучук сув захираларига эга давлатлари
Дунё аҳолиси сони жадал ўсиб бораётган бир пайтда, ҳаёт манбаи бўлмиш чучук сув захиралари стратегик бойликка айланиб бормоқда. Жаҳон банкининг сўнгги ҳисоботлари шуни кўрсатадики, обиҳаёт захиралари ер юзида ўта нотекис тақсимланган.
Zamin.uz дунёнинг "сув бойлари" ва яқинлашаётган глобал ташналик хавфи ҳақидаги қизиқарли маълумотларни тақдим этади.
Бугунги кунда Бразилия сув ресурслари бўйича сайёрамизда мутлақ етакчи ҳисобланади. Ушбу лотин Америкаси давлати ихтиёрида 5 661 миллиард кубометр чучук сув мавжуд. Россия эса 4 312 миллиард кубометр кўрсаткич билан иккинчи ўринни банд этган. Етакчи бешликдан, шунингдек, Канада, АҚШ ва Хитой ҳам жой олган.
Энг бой давлатлар рейтинги:
Тропик иқлим ва улкан дарё тизимлари сабабли қуйидаги мамлакатлар сув захиралари бўйича юқори поғоналарда туради:
-
Канада ва АҚШ: Мос равишда 2 850 ва 2 818 миллиард кубометр.
-
Хитой: 2 813 миллиард кубометр.
-
Колумбия ва Индонезия: 2 000 миллиард кубометрдан ортиқ захира.
-
Перу ва Ҳиндистон: Рўйхатнинг кейинги қаторларидан жой олган.
Захира кўп, аммо муаммолар кам эмас
Қизиғи шундаки, ҳатто сувга энг бой давлатларда ҳам маҳаллий тақчиллик кузатилади. Бунинг асосий сабаби — сув манбаларининг аҳоли яшайдиган пунктлардан узоқдалигидир.
-
Бразилия мисолида: Асосий сув Амазонка ҳавзасида, аммо энг катта талаб Сан-Паулу каби мегаполисларда.
-
Россия мисолида: Улкан захиралар Сибирда жамланган, аҳолининг асосий қисми эса мамлакатнинг Европа қисмида яшайди.
2030 йил: Глобал ташналик хавфи
Жаҳон банки экспертларининг огоҳлантиришича, агар истеъмол шу зайлда давом этса, 2030 йилга бориб сувга бўлган эҳтиёж мавжуд имкониятлардан 40 фоизга ошиб кетади. Бунга аҳоли ўсиши, шиддатли урбанизация ва иқлим ўзгариши сабаб бўлмоқда.
Ечим қаерда?
Ҳозирда кўплаб ҳукуматлар сувдан фойдаланиш самарадорлигини оширишга эътибор қаратмоқда. Чунки дунёдаги жами чучук сувнинг 70 фоизи айнан қишлоқ хўжалиги учун сарфланади. Шу боис, тежамкор суғориш тизимлари, денгиз сувини чучуклаштириш ва янги сув омборлари қуриш стратегик вазифага айланган.
Азиз ўқувчилар, сизнингча, сув танқислиги келажакда давлатлар ўртасидаги низоларга сабаб бўлиши мумкинми? Сиз ўз кундалик ҳаётингизда сувни тежаш учун нималар қиляпсиз?