Жанубий Корея етакчи бўлган янги IQ рейтинги эълон қилинди
Йил боши билан бирга навбатдаги қизиқ статистика ҳам чиқиб келди: International IQ Test платформаси 2026 йил 1 январь ҳолатига кўра мамлакатлар кесимида ўртача IQ рейтингини янгилаган. Рейтинг 2025 йил давомида шу сайтда бир хил топшириқлар бўйича тест ечган 1 212 714 нафар иштирокчи натижаларига таянилган.
Муҳим жиҳат: рейтингга киритилиш учун ҳар бир мамлакатдан камида 100 нафар инсон тест топширган бўлиши шарт — акс ҳолда натижа “беқарор” деб ҳисобланиб, умумий рўйхатдан чиқариб қўйилади. Шунинг учун бу жадвални “инсониятни тўлиқ ўлчаб берувчи ҳақиқат” эмас, балки онлайн аудитория кесимидаги катта кузатув деб қабул қилиш тўғрироқ.
Топ-10да кимлар?
Рейтингнинг юқори қисмида бу йил Жанубий Корея — 106,97 балл билан биринчи ўринда турибди. Ундан кейин Хитой (106,48) ва Япония (106,3) жойлашган.
Бешликни эса Эрон (104,8) ҳамда Австралия (104,45) тўлдирган. Кейинги ўринларда Россия (103,78), Сингапур (103,56) ва Мўғулистон (102,61) келади. Биринчи ўнликни Янги Зеландия (102,35) ҳамда Вьетнам (102,26) якунлаган.
Қизиқ факт: АҚШ бу рўйхатда 101,04 балл билан 18-ўринда кўрсатилган.
Ўзбекистон натижаси ҳам кўриняпти
Рўйхатда Ўзбекистон 96,51 балл билан 75-ўрин атрофида қайд этилган. Бу “кимдир ақлли, кимдир эмас” дегани эмас — кўпроқ “онлайн тестга кимлар, қанча ва қандай шароитда киргани” ҳам катта роль ўйнайди.
Энг паст кўрсаткич қаерда?
Рейтингнинг охирида Сомали 83,84 балл билан келтирилган. Лекин бу ерда ҳам “бир сатрлик хулоса” қилиш хато: интернетга кириш имконияти, таълим сифати, соғлиқ, озиқланиш, тил муҳити, ҳатто тестга қизиқиш даражаси — ҳаммаси таъсир қилади.
Бу рейтингдан қандай тўғри фойдаланиш мумкин?
Энг тўғри ёндашув — бундай рейтингларни “миллатларни баҳолаш” учун эмас, келажак учун сигнал сифатида кўриш. Агар мамлакат таълимни, болаларнинг соғлом ўсишини, китобхонликни, мантиқ ва математика базасини кучайтирса, натижа табиий равишда яхшиланади. Қисқаси, “ақл” дегани фақат ген эмас — бу инфраструктура ҳам.
Шунинг учун бу статистикани драматизация қилмайлик: рақам — рақам, лекин йўналишни кўрсатиб беради. Ким кўпроқ инвестиция қилади — билимга, соғлиққа, таълимга — эртага натижаси ҳам шунга яраша бўлади.