16 ёшда паспорт олмаган вояга етмаганларга жарима қўлланадими?
Ўн саккиз ёшгача бўлган шахс 16 ёшга тўлгани муносабати билан ўз вақтида паспорт олмагани учун маъмурий жавобгарликка тортилмайди. Бу ҳақда Адлия вазирлиги Жамоатчилик билан алоқалар бўлими маълум қилди.
Қайд этилишича, вазирликка айрим фуқаролар мурожаат қилиб, чет мамлакатлардаги Ўзбекистон консуллик муассасалари томонидан 18 ёшга тўлмаган шахс ўз вақтида фуқаролик паспортини олмагани учун уни маъмурий жавобгарликка тортиш ҳақида огоҳлантиришлар келиб тушаётганини билдирган. Шу ҳолат юзасидан Адлия вазирлиги амалдаги қонунчилик нормаларини яна бир бор эслатиб ўтди.
Вазирлик тушунтиришича, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 223-моддаси бешинчи ва олтинчи қисмларига кўра, 18 ёшгача бўлган шахс 16 ёшга тўлгани муносабати билан паспортни ўз вақтида олмагани учун маъмурий жавобгарликка тортилмайди.
Шу билан бирга, 18 ёшгача бўлган, Ўзбекистонда доимий яшайдиган чет эл фуқароси ёки фуқаролиги бўлмаган шахс 16 ёшга тўлгани муносабати билан яшаш гувоҳномасини ўз вақтида олмагани учун ҳам маъмурий жавобгарликка тортилмайди.
Вазирлик муносабатида бу фикр янада аниқ қилиб қўйилган: 16 ёшга тўлгани сабабли паспорт ёки яшаш гувоҳномасини ўз вақтида олмаган шахсни жаримага тортиш мумкин эмас.
Бироқ, Адлия вазирлиги шунингдек, қайси ҳолатларда жарима қўлланиши мумкинлигини ҳам эслатди. Таъкидланишича, Маъмурий кодекснинг 223-моддасига мувофиқ, қуйидаги ҳолатлар маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади:
- паспортсиз ёки ҳақиқий бўлмаган паспорт билан яшаш;
- доимий пропискасиз ёхуд турган жойи бўйича ҳисобга турмасдан яшаш;
- паспортни қасддан яроқсизлантириш;
- эҳтиёт қилиб сақламагани оқибатида паспортни йўқотиб қўйиш;
- Ўзбекистонда яшаш гувоҳномасига эга бўлган чет эл фуқароси ва фуқаролиги бўлмаган шахснинг ҳақиқий бўлмаган яшаш гувоҳномаси билан яшаши;
- вақтинча ёки доимий пропискасиз яшаш;
- яшаш гувоҳномасини қасддан яроқсизлантириш;
- эҳтиёт қилмагани оқибатида яшаш гувоҳномасини йўқотиб қўйиш.
Хулоса қилиб айтганда: вояга етмаганлар 16 ёшга тўлгани учун паспортни кеч олса — бунинг ўзи жарима эмас. Лекин паспорт/гувоҳнома билан боғлиқ бошқа қоидалар бузилса, қонун доирасида маъмурий жавобгарлик масаласи келиб чиқиши мумкин.