Дәүләт җыр һәм бию ансамбле Шүрәле турында вокаль-хореографик спектакль премьерасы әзерли

13 апрельдә Балтач мәдәният үзәге сәхнәсендә Татарстан Республикасы Дәүләт җыр һәм бию ансамбле «Шүрәле: Кырлай кайтавазы» дигән яңа вокаль-хореографик спектакль тәкъдим итә. Бу вакыйга бөек татар шагыйре Габдулла Тукайның 140 еллыгына багышлана.

«Шүрәле: Кырлай кайтавазы» – Габдулла Тукайның бөтен дөньяга танылган татар әкиятен һәм Фәрит Яруллинның беренче татар балетын амбициоз рәвештә үзаңлау. Татарстан Дәүләт ансамбле милли мәдәни чыганакларга мөрәҗәгать итте һәм классик балетны күләмле вокаль-хореографик күренешкә әйләндерде, дип хәбәр итә ансамбльнең матбугат хезмәте.

Куелышның төп үзенчәлеге – аның жанр уникальлеге. Татарстан Дәүләт җыр һәм бию ансамбле Леонид Якобсонның хореографик нигезен саклап калды һәм программага «Кара урман», «Сандугач», «Алмагачлары» һәм «Мөгълифә» кебек татар халык җырларын кертте.

«Без «Шүрәле»нең классик балет булуына күнеккән. Әкиятнең ата-бабаларыбыз тавышы белән «сөйләшүен» теләдек. Шуңа күрә «Шүрәле: Кырлай кайтавазы»нда Тукайның әби-бабалары яшәгән чордагы җырлар урын алды. Бию, сүз һәм музыканы бербөтен итеп берләштердек. Безгә бу премьераны Казанда түгел, ә Балтачта уйнау дөрес булып тоелды. Шулай итеп, әкият туган җиренә: яшәеш бөек шагыйрьнең әнисен хәтерләгән җиргә – Казан артына әйләнеп кайтачак. Тамашачыны спектакльне карарга гына түгел, ә татар мәдәнияте үзәгенә сәяхәт кылырга да чакырабыз», – дип сөйләде ансамбльнең сәнгать җитәкчесе, Россиянең атказанган, Татарстанның халык артисты Айрат Хәмитов.

Халык уен кораллары оркестры өчен эшкәртмәдә Фәрит Яруллин музыкасы үзенчәлекле яңгыраш ала. Классик мираска яңача караш булса да, куелышның эчтәлеге үзгәрешсез кала: спектакль яхшылык белән яманлыкның каршылыгы, мәхәббәт көче, батырлык һәм тугрылык турындагы тарихны сөйли, ди оештыручылар.

Сюжетта караңгы урманда явыз албасты – Шүрәле яши. Беркөнне ул тылсымлы кошчык кызларны сагалап тора һәм Сөембикәнең канатларын урлый. Тоткын кызга ярдәмгә Былтыр исемле кыю егет килә. Ул урман пәриен хәйләләп, сөйгәнен аннан азат итә. Әмма Шүрәле дә бирешми: авылга кереп, кызны икенче тапкыр урлый. Былтыр Шүрәлене эзләп таба һәм аның белән сугыша башлый. Хәлиткеч мизгелдә Сөембикә сөйгәне белән бергә калу өчен канатларын утка ташлый. Алар икәү бергә янган урманнан чыгалар. Халык яшь парны шатланып каршы ала.

«Премьера өчен Тукай данлаган шигъри Казан артындагы Балтач районын сайлавыбыз юкка гына түгел. Нәкъ менә монда шагыйрьнең әнисе җирләнгән. Балтачта премьераны тәкъдим итеп, Татарстан Дәүләт җыр һәм бию ансамбле шигъри мирасны Тукайның кече ватанына кайтарачак. Соңрак без спектакльне Татарстанның башка кечкенә шәһәрләрендә һәм авылларында да күрсәтәчәкбез. Ә көзен спектакльне Казанда күрәчәкләр», – дип сөйләде Айрат Хәмитов.

Белешмә:

• Музыка – Фәрит Яруллин
• Халык уен кораллары ансамбле өчен күчерелмә – Елена Анисимова
• Хореография – Леонид Якобсон
• Куючы балетмейстер – Нинель Мочалова
• Сәнгать җитәкчесе – Айрат Хәмитов

Хореограф-солистлар:

• Шүрәле – Айнур Фәизов
• Сөембикә – Татарстан Республикасының атказанган артисты Айгөл Кыямова
• Былтыр – Айрат Заһидуллин
• Хәйләкәр егет – Татарстан Республикасының атказанган артисты Раил Ганиев
• Яучылар – Карина Хәбибуллина, Алсу Мәгъсүмҗанова, Алсу Абашева, Диана Сапрыкина
• Шайтан – Владислав Уткин
• Утлы убырлы – Алинә Харисова

Вокалист-солистлар:

• Татарстан Республикасының атказанган артистлары Рима Әгъзамова һәм Илнур Нуриев, Регина Тимербулатова, Илүзә Шәрипова, Алсу Кашапова.