Müteahhitliğe başvuru 4,5 kat arttı
Ekonominin can damarı sanayi sektöründen kaçış yaşanırken müteahhitliğe olan ilgi artıyor.
Müteahhitliğe hücum, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın hedeflerini bile altüst etti. Bakanlık, her yılbaşında müteahhitlik, ustalık gibi mesleklerle ilgili kaç kişiye yetki belgesi vereceğine yönelik hedef koyuyor. Yıl sonunda verilen belge sayıları hedeflerle kıyaslandığında müteahhitlik yetki belgesi sayısında olağanüstü sapma yaşandı. Bakanlık 2012-2014 arasını kapsayan 3 yılda 35 bin kişiye müteahhitlik belgesi vermeyi hedeflemişti ancak 161 bin kişiye yetki belgesi verdi. 2011 dahil edildiğinde son 5 yılda yetki belgesi verilen müteahhit sayısı 324 bini aştı. Bakanlığın 2014 faaliyet raporunda verilen müteahhit yetki belgesi sayısının hedeften yüzde 853 daha fazla gerçekleşmesi şöyle izah edildi: “Talebin öngörülenden fazla olması sebebiyle verilen yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası sayısında artış meydana gelmiştir.”
2003'ten itibaren konut kredi faiz oranlarının hızla düşmesiyle birlikte inşaat sektörü adeta patlama yaptı. Şehirlerde mantar gibi çoğalan site ve apartmanlar inşaat sektöründe kontrolsüz büyümeyi de beraberinde getirdi. Hükümet, 2011 yılında müteahhitlik sektörüne çekidüzen getirme vaadiyle yetki belgesi uygulamasını hayata geçirdi. Eski Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, konuyla ilgili yaptığı açıklamada nüfusu 80 milyon olan Almanya'da belgeli müteahhitlik firma sayısının 2 bin 700 olduğunu, Türkiye'de geçici müteahhitlik belgesi olan 200 bin kişinin bulunduğunu, bunun normal olmadığını belirterek her önüne gelenin inşaat yapmaması için müteahhit olma şartlarını ağırlaştıracaklarını söylemişti.
BELGE YETKİSİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK MÜDÜRLÜĞÜNDE
Yayınlanan yönetmelikle 2012'den itibaren yapı ruhsatına tabi bütün yapıların bir yapı müteahhidinin sorumluluğu altında inşa edilmesi, yapı müteahhitliğini üstlenecek olan her müteahhidin bir yapı müteahhidi yetki belgesi numarası alması şartı getirildi. Buna göre inşaat yapmak isteyenler Çevre ve Şehircilik İl müdürlüklerine başvurarak yapı müteahhitliği yetki belgesi numarası almaya başladı. Ancak, verilen yetki belgesi sayısı hükümetin müteahhit sayısını düşürme hedefinin suya düştüğünü ortaya koydu. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı diğer kamu kuruluşları gibi her yılbaşında o yıl yapacağı faaliyetlerle ilgili hedefler koyarak performans programı raporu hazırlıyor.
2013'TE 47 BİN KİŞİ MÜTEAHHİT OLDU
Yıl sonunda hazırlanan faaliyet raporlarında performans programındaki hedeflerin ne kadar tuttuğu da karşılaştırmalı olarak yer alıyor. Bakanlık, performans programına göre 25 bin kişiye yapı müteahhitliği belgesi vermeyi hedeflediği 2012'de 66 bin 559 kişiye müteahhitlik belgesi verdi. 2012'de hedeflenenden yüzde 166 daha fazla müteahhitlik belgesi verildi. 5 bin kişiye belge verilmesi hedeflenen 2013'te 47 bin 337 kişiye yapı müteahhitliği belgesi verildi. Verilen belge sayısı hedeften yüzde 847 daha fazla gerçekleşti. 2014'te belge hedefi 5 bindi ancak 47 bin 675 kişiye yetki belgesi verildi. Verilen belge sayısı hedeften yüzde 853 daha fazla gerçekleşti. Bu yılın tamamında ise 30 bin müteahhitlik belgesi verilmesi planlanıyordu ancak ocak-ağustos'u kapsayan 8 ayda bu hedefe çok yaklaşıldı ve 27 bin 500 kişiye belge verildi. 2011'deki 135 bin yetki belgesi dahil edildiğinde bakanlığın 5 yılda verdiği müteahhitlik yetki belgesi sayısı 324 bin 241'e yükseldi.