Көлікті “сұр“ немесе ресми дилерлерден сатып алу: сарапшы пікірі
Қытайлық брендтер және қалдық құн
Қазіргі уақытта нарық айтарлықтай әртүрлі бола бастады: ресми жеткізілімдермен қатар, параллельді импорт пен жеке ұсыныстар белсенді дамып келеді, ал қытайлық брендтердің үлесі артып жатыр. Бұл бәсекелестікті күшейтіп, сатып алушыға таңдау мүмкіндігін арттырғанымен, таңдау жасауды қиындата түсті.
Автожурналист Роман Масленниковтың айтуынша, қытайлық автокөліктер жаңа дүние ретінде қабылданудан қалды және нарықтағы өз орнын тапты. Оның айтуынша, оларға деген көзқарас айтарлықтай өзгерген: көптеген заманауи модель сапасы жағынан еуропалық, жапондық және кореялық көліктермен теңесті.
"Қытайлық брендтер нарықтың жаңа шындығына айналды. Сонымен қатар оларға деген көзқарас тез өзгерді: сатып алушылардың көбі мұндай көліктерді сапасы жағынан неміс, жапон және кореялық модельдермен пара-пар деп санайды. Дегенмен қалдық құн мәселесі әлі де ашық қалып отыр. Ол өсе бастады, бірақ біркелкі емес - бәрі нақты бренд пен модельге байланысты. Сарапшының пікірінше, қытайлық көліктердің тұрақты ликвидтілігі қалыптасуы үшін тағы бірнеше жыл қажет", - деді сарапшы.
Ол бірнеше жылдан кейін сатып алушылар үшін көлікті 3–5 жылдан кейін немесе кепілдік мерзімі аяқталған соң қайта сатқанда қанша ақша қайтаруға болатыны түсініктірек болатынын атап өтті.
Параллельді импорт ешқайда кеткен жоқ
Романның айтуынша, Қытай билігі тарапынан реттеу шаралары қатайғанына қарамастан, қытайлық автокөліктерді "сұр" жолмен әкелу әлі де сақталып отыр.
"Қытайлық реттеушілер тарапынан бірқатар өзгеріс болса да, "сұр" қытайлық көліктердің параллельді импорты әлі де бар. Атап айтқанда, 180 күн ережесіне байланысты шектеулер енгізілді: көлік ескі көлік ретінде экспортталмас бұрын ресми тіркеуден өтіп, Қытайда белгілі бір уақыт "болуы" керек еді. Алайда уақыт өте келе көптеген бренд бойынша бұл мәселе реттелді және жеткізу схемалары жаңа талаптарға бейімделді", - деді ол.
Оның сөзіне қарағанда, клиенттер "сұр" дилерлерден бас тартпайды, әсіресе олар Қытайдағы сенімді серіктестер арқылы жұмыс істесе. Тағы бір фактор - ресми ұсыныстардың шектеулі екені: көптеген қызықты модель әлі күнге дейін Қазақстан нарығында жоқ, бұл параллельді импортқа деген сұранысты қолдап отыр.
Қазіргі уақытта қай сегменттер өсіп жатыр?
Сарапшы нарықтың негізінен несиелендіруге сүйенетінін айтады: бүгінде Қазақстандағы автокөліктердің басым бөлігі дәл бөліп төлеуге немесе автонесие арқылы сатып алынады.
"Бүгінгі таңда Қазақстандағы қаржы құралдары салыстырмалы түрде төмен шығындармен автонесие рәсімдеуге мүмкіндік береді және әзірге бұл схема тиімді болып тұр. Нарық негізінен несиелендіруге арқа сүйейді: қазір көліктердің едәуір бөлігі бөліп төлеуге немесе қарыз қаражатын тарту арқылы сатылуда", - деді Масленников.
Сондай-ақ ол кроссоверлердің ең көп сұранысқа ие сегмент болып қала беретінін, бірақ жоғары бәсекелестік пен нарықтың толығуына байланысты олардың құны біртіндеп төмендеп жатқанын атап өтті.
"Кроссоверлердің бағасы неге түсіп жатыр? Себебі бұл - негізгі бәсекелестік шоғырланған ең ауқымды сегмент, өндірушілер сатып алушы үшін баға мен жабдықталуы арқылы күресуге мәжбүр. Сонымен қатар кроссоверлердің өзі әмбебап таңдау болып қала береді: 10–11 миллион теңгеге сатып алушы бес орынды, бес есікті шанағы бар, ыңғайлы жүк салғышы және жоғары клиренсі бар көлік алады, бұл оны қала ішінде де, қала сыртына шығу үшін де ыңғайлы етеді", - деді Роман.
Сондай-ақ нарықта құны 10–12 миллион теңге тұратын қолжетімді модельдер пайда болып, сегменттегі бәсекелестікті күшейте түскен.
Ресми дилерлер мен қайталама нарық
Роман Масленников ресми нарықтың негізгі артықшылықтарының бірі кепілдік екенін және оның айтуынша, қазақстандық сатып алушылар оған көбірек сене бастағанын атап өтті.
"Қазақстандағы клиенттер кепілдікке және кепілдік жағдайларының адал қарастырылатынына сене бастады. Оның үстіне, жауапсыз дилерлер өз міндеттемелерін елемеуді қойды. Бұл көбінесе соңғы жылдары қызмет көрсету және кепілдік шарттарын орындамау мәселелері бойынша сот талқылауларының көбеюімен байланысты, бұл нарықты жауапты болуға итермелейді", - дейді сарапшы.
Оның сөзінше, нарық біртіндеп өркениетті бола бастады.
Сонымен қатар қайталама нарықтан автокөлік сатып алуда әлі де қауіп-қатер бар. Негізгі мәселе - пайдалану тарихының ашық болмауы: көлікке қалай қызмет көрсетілгенін, қандай жанармай пайдаланылғанын және шығын материалдарының сапасы қандай болғанын нақты түсіну қиын.
"Ресми" дилерлер мен "сұр" автокөліктердің бағасындағы айырмашылық неде?
Сарапшы қытайлық автокөліктердің ресми нұсқалары көбінесе жергілікті жағдайларға бейімделгенін және бұл жоғары бағаны ақтауы мүмкін екенін айтты.
"Қытайлық автокөліктің ресми нұсқасы үшін артық төлеу көп жағдайда ақталады. Қазақстандағы ресми өкілдердің климатты, жанармайды және пайдалану жағдайларын ескере отырып жүргізетін бейімдеуі автокөліктің күнделікті қолданыстағы сенімділігі мен ыңғайлылығына шынымен де әсер етеді", - деді ол.
Ол мультимедианың әртүрлі тілдерге (атап айтқанда, орыс және қазақ тілдеріне) сапалы бейімделуі, сондай-ақ біздің климатымызда аса қажет рульді, орындықтарды, алдыңғы әйнекті және терезе тазалағыш аймағын жылыту сияқты "қысқы пакет" опциялары туралы айтылып жатқанын нақтылады. Бейімделмеген нұсқаларда бұл опциялар сирек кездеседі немесе мүлдем болмайды (өндіруші елдің климатында олардың қажеттілігі жоқтығынан).
Сонымен қатар қозғалтқыш немесе беріліс қорабы сияқты заманауи тораптарды жөндеудің жоғары құнын ескерсек, кепілдіктің болуы маңызды рөл атқаруы мүмкін.
Сатып алушыларға негізгі кеңес
Қорытындылай келе, Роман Масленников автокөлік сатып алу кезінде ақпаратты тексеру мен нарықты талдауға үнемдемеу маңызды екенін атап өтті.
"Асығыстық танытып, кез келген компанияға сене салудың қажеті жоқ. Шешім қабылдамас бұрын алдын ала нарықты талдап, шынайы шолуларды зерттеп, форумдарды оқып, барынша көп ақпарат жинаған дұрыс".
Оның айтуынша, автокөлік - жылжымайтын мүліктен кейінгі өмірдегі екінші ең қымбат сатып алу, сондықтан таңдау жасауға барынша салмақты қарау керек.