Қазақстандағы ЖЭО-ларды Ресей салмайды - жобалар басқа елге берілген

Ресей Қазақстандағы үш жылу электр орталығы (ЖЭО) құрылысына қатыспайды. Көкшетау, Семей және Өскемендегі жобаларды Қазақстан-Сингапур консорциумы жүзеге асырады, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Бұл туралы Үкіметте өткен брифингте энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов мәлімдеді. Вице-министрдің айтуынша, Семей және Өскемендегі жобалар бойынша 2026 жылдың басында EPC-келісімшарттар жасалып қойған.
Анықтама: EPC-келісімшарт (Engineering, Procurement, and Construction) құрылыстағы дайын келісімшарт моделі болып табылады, мұнда мердігер нысанды жобалауды, жабдықты жеткізуді және салуды өз мойнына алады, белгіленген баға мен мерзімге кепілдік береді. Тапсырыс беруші аяқталған нысанды алады, ал мердігер жұмыстың соңғы құны мен сапасына тәуекел етеді.
Таяу айларда мердігер жұмыстың белсенді кезеңіне кіріседі. Мамырда негізгі жабдықтарды дайындауға тапсырыс беру, сонымен қатар инженерлік ізденіс жұмыстарын жүргізу және алаңдарды дайындау жоспарланған.
Негізгі жабдықтарды жеткізу 2027 жылдың үшінші тоқсанынан басталады деп күтіледі, ал станцияларды пайдалануға беру 2029 жылдың төртінші тоқсанына жоспарланған.
Көкшетаудағы ЖЭО жағдайы қандай?
Көкшетаудағы жоба дайындық және ішінара құрылыс сатысында тұр.
"Самұрық-Энерго" мәліметінше, қазірдің өзінде коммуникациялар тартылып, кіреберіс жолдар салынған. Жобалау-сметалық құжаттама әзірленіп жатыр. 2026 жылы әкімшілік ғимараттың құрылысын бастау көзделіп отыр.
Сондай-ақ станцияның жылу қуатын 520-дан 820 гигакалорияға дейін арттыру туралы шешім қабылданды. Тиісті өзгерістер мердігермен жасалған келісімшартқа енгізілген.
Көкшетаудағы ЖЭО-ны іске қосу 2029 жылдың бірінші тоқсанына жоспарланған.
Кім салады?
Есімхановтың сөзінше, мердігер - қазақстандық-сингапурлық консорциум. Бұл ретте жобаларда заманауи технологиялар, соның ішінде Қытай шешімдері қолданылмақ.

"Меніңше, "Самұрық-Энерго"-дағы әріптестеріміз кездейсоқ компанияны ала алмайды. Бұл – тәжірибесі мен технологияларға қолжетімділігі бар мердігерлер. Мұндай жобалар үшін дербес жауапкершілік қарастырылған", - деді ол Үкіметтегі брифингте.

Үш станцияның бәрінде де "таза көмір" технологияларын және жасанды интеллект элементтерін енгізу жоспарланған.
Кейінірек кулуарда энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов жобаларға Ресейдің қатысуы біржола тоқтатылғанын растады. Оның айтуынша, келісімшарттар жасалып қойған.

"Үш ЖЭО бойынша EPC-келісімшарттар жасалды, онда ресейлік мердігерлер жоқ. Қазақстандық мердігерлер салады", - деді ол.

Сонымен қатар Есімханов жобалардың болжамды құнын атады. Атап айтқанда, Көкшетаудағы ЖЭО құрылысы шамамен 350 миллиард теңгеге бағаланса, Семей мен Өскемендегі станциялардың әрқайсы қуатының жоғары болуына байланысты 400 миллиард теңге төңірегінде болады. Бұл ретте ол жобалардың бюджеттен тікелей қаржыландырусыз жүзеге асатынын айтты.

"Бүкіл бағдарлама бойынша бюджеттік қаржыландыру қарастырылмаған. Компаниялар қаражатты өздері тартады, құрылыс жүргізеді, ал нысан іске қосылғаннан кейін біз олардың несиелерін қайтаруы үшін төлем жасай бастаймыз", - деп түсіндірді вице-министр.