10 сағаттық қарбалас: қазақстандық дәрігер ұшақта жолаушыны аман алып қалды

9 наурызда Нью-Йорк - Ташкент рейсінде жолаушы кенеттен есінен танып қалған. Ұшақтағы жалғыз дәрігер, қазақстандық травматолог Ерсін Жүнісов 10 сағатқа жуық уақыт бойы жердегі әріптесімен кеңесіп, көмек көрсеткен, - деп хабарлайды TengriHealth.
Көктегі тосын жағдай
Медицина ғылымдарының докторы, профессор, травматолог-ортопед Ерсін Жүнісов AAOS (American Academy of Orthopaedic Surgeons) - 2026 конгрессінен Қазақстанға қайтып келе жатқан. Ол Нью-Йорк - Ташкент, Ташкент - Астана рейсімен ұшты.

"Бұл ұзақ сапар тыныш өтеді деп ойлағанмын. Одан кейін аздап демаламын деп едім, бірақ бәрі басқаша болды", - деп еске алады ол.

Көкке көтерілгеннен кейін 2,5 сағат өткенде бортсерік дауыстық хабарлама арқылы "дәрігер бар ма?" деп сұраған. Бір жолаушының жағдайы нашарлаған, оның жүрек соғысы жиілеп, қан қысымы көтерілген.
246 адам ішінде жалғыз дәрігер Ерсін Жүнісов болып шықты.

"Жолаушының қан қысымы 150/100 миллиметр сынап бағанасы, пульсі минутына 140 болып, тыныс алу жиілігі бұзылған. Пациенттің есінен танып қалғаны қиындық тудырды, сұрақтарға жауап бермеді, ал бортсерік біз Солтүстік полюс арқылы ұшып бара жатқанымызды, жақын әуежайға кемінде үш сағат барын ескертті", - деп бөлісті Ерсін Жүнісов.

Дәрігер бортсеріктер берген фонендоскоп арқылы жүрек ырғағын тыңдағанда, жігіттің жүрегі тоқтап қайта соғатынын байқаған. Басқа да белгілерді ескеріп, Жүнісов жүрек ырғағы бұзылған деп күдіктенді, жүрек кез келген сәтте тоқтап қалуы мүмкін еді.

"Шын айтайын, ұшақта басқа дәрігер жоқ екенін білгенде үрейленіп кеттім. Әдетте осындай жағдайларда бірнеше маман жолаушыға көмекке келеді. Егер жүрек-өкпе реанимациясы немесе тағы басқасы қажет болса, қалай әрекет етемін деп ойладым," - деді ол.

Қорқыныш жүрек ырғағын тыңдаған сайын күшейген, себебі дәрігер жүрек тоқтаған жағдайда жабық массаж арқылы қайта қалпына келтіру өте қиын болатынын білген. Жүнісовті ұшақ Солтүстік полюс үстінде болса, жолаушыны құтқара аламын ба деген ой мазалаған.
"Біреуі аспанда, біреуі жерде": 10 сағаттық жедел көмек
Борттағы Wi-Fi арқасында дәрігер Астанадағы профессор-кардиоаритмолог Аян Әбдірахмановпен байланысқа шыққан.

"Біз бірге жұмыс істедік: бір дәрігер - аспанда, біреуі - жерде. Аян Әбдірахманов бірден ұшақта қандай дәрілер бар екенін, пациенттің жағдайын және мен қандай тексерулер жүргізгенімді сұрады", - дейді спикер.

Ұшақтағы медициналық құралдардан тек механикалық тонометр, фонендоскоп, оттегі баллоны және "Папазол" препараты ғана болған.
Жолаушылардан "Валидол", "Каптоприл" және пульсті көрсететін электронды тонометр шықты.

"Аян Әбдірахманов пациент есін жиса, тынысын мүмкіндігінше ұзақ ұстап тұруды сұрау керек екенін айтты, кейде бұл жүрек ырғағын қалыпқа келтіруге көмектеседі. Егер бұл нәтиже бермесе, құсу рефлексін тудыруға болады, бұл да жүрек ырғағына әсер етудің бір жолы", - деп бөлісті дәрігер.

Алайда жолаушы әлсіз болып, есінен тана берген. Осы әдістер нәтиже бермеді. Сондықтан Ерсін Жүнісов тұрақты түрде қан қысымын тексеріп, әр бес–жеті минут сайын пульсін өлшеген.

"Мен пациентке оттегі маскасын тақтым. Шамамен 40–45 минуттан кейін ол біртіндеп есін жиып, сұрақтарға жауап бере бастады. Аудармашылар арқылы сөйлестік, ол орыс тілін білмеді, мен өзбек тілін білмеймін. Өліп қалам ба деп қорыққанын, жүрегі көтеріліп кеткендей сезілгенін жолаушы арқылы жеткізді", - деп еске алады дәрігер.

Шамамен 1,5–2 сағаттан кейін қан қысымы біртіндеп төмендей бастады, бірақ пульс әлі де жоғары болды. Оттегі терапиясы арқасында жағдай біртіндеп жақсарды. Қонуға жақындағанда ол анық сөйлеп, әлсіз болса да жағдайы жақсарған.
Қорытынды мен кеңес
Шамамен 10 сағаттық қарбалас бақылаудан кейін жолаушының жағдайы тұрақтанды. Ұшақ Ташкентке сәтті қонды, ал капитан Ерсін Жүнісовке адам өмірін құтқарғаны үшін жеке алғыс айтты.
Дәрігердің өзі әріптестеріне жедел медициналық көмек дағдыларын үнемі жетілдіруге кеңес береді. Травматолог болғандықтан, тәжірибесінде ол бірнеше рет жол-көлік және өндірістік жарақаттардан, сондай-ақ авиациялық апаттардан кейінгі ауыр пациенттермен жұмыс істеген, сондықтан жедел көмек көрсету негіздерін меңгерген.

"Бірақ тәжірибем бар бола тұра, 246 жолаушының арасында, аспанда жалғыз қалғанымды сезінгенде жауапкершілікті түсіндім - медбике де, басқа дәрігерлер де жоқ. Осындай сәттерде сен ұшақтағы жалғыз маман екеніңді, бәрі саған қарап отырғанын түсінесің, - деді профессор.

Дәрігер жолаушыларға ұшар алдында денсаулығына назар аударып, жолды көтере алатынына аздаған күдік болса да, тәуекелге бармауға кеңес береді.
Сілтемесіз жаңалық оқисыз ба? Онда Telegram желісінде парақшамызға тіркеліңіз!