“Алтын Орда” базарының бұрынғы иесі Нұрбол Назарбаев сотқа берді

"Алтын Орда" базарының бұрынғы иесі Айдарбек Құсайынов Болат Назарбаевтың ұлы Нұрбол Назарбаевты сотқа берді, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі.
Мән-жайы
Іс материалдарында Айдарбек Құсайынов Нұрбол Назарбаевтың "негізсіз баюына" сенімді және енді сол қаражатты одан өндіріп алғысы келеді деп айтылған.

"Құсайынов Айдарбек Қабыкенұлытың Назарбаев Нұрбол Болатұлынан негізсіз баю сомасын өндіру туралы талабы" - делінген құжатта.

Назарбаевтың мүлкі мен есепшоттары бұғатталды
Сот процесі уақытында Назарбаевтың мүлкі мен банк шоттарындағы ақша "талап бағасы көлемінде" бұғатталды. Мұны Құсайынов талап еткен.
Ал "талап бағасы" - 15 миллиард 171 миллион теңге. Яғни Құсайынов Нұрбол Назарбаевтан дәл осы соманы өндіріп алуды көздейді.
Сот, егер қазір шоттар мен мүлік бұғатталмаса, кейін жауапкер сот шешімін орындамауы мүмкін деп есептеген.

"Осыған байланысты сот талапкердің өтінішін қанағаттандыру қажет деп санайды. Жауапкер Назарбаев Нұрбол Болатұлына тиесілі жылжымалы және жылжымайтын мүлікке, банк шоттарындағы ақша қаражатына тыйым салынсын", - делінген құжаттта.

Бұл сот қаулысын дереу орындау қажет екені де көрсетілген.
Құсайынов кім немесе Назарбаевқа компания қалай "сыйға берілді"?
Айдарбек Құсайынов - Назарбаевтар отбасына және "Алтын Орда" ісіне қатысты сот істерінде жиі аталған есім.
Еске салайық, "Алтын Орда" - Алматыдағы ең үлкен базар. Онда киім-кешек, ойыншық, техника, үйге арналған тауар сатылады. Ұзақ уақыт бұл базар "Болат Назарбаевтың базары" деп аталды. Ондағы заңбұзушылықтарға да көпке дейін көз жұма қаралған.
Мәселелер туралы Қаңтар оқиғаларынан кейін ғана айтыла бастады. 2022 жылғы ақпанда Президент Тоқаев тәртіп орнатуды тапсырды. Тексерістер басталып, кейін "Алтын Орда" туралы Парламент мінберінен де сөз айтылды.
Алайда "Алтын Орда" әрдайым Болат Назарбаевқа тиесілі болмаған. 2013 жылға дейін оның базарға қатысы жоқ еді.
Сол кезеңде Айдарбек Құсайынов Kurylys LTD компаниясының 39 пайызын иеленген (мәтінде бұл бақылау пакеті делінген). Дәл осы компанияға "Алтын Орда" базары тиесілі болған.
Ал 2013 жылы қызық басталады.
Сот материалдарына сай, компания айналасында Серік Апсапаров есімді адам пайда болады.
Ол сыбайластарымен бірге базарды басып алып, оны Болат Назарбаевтың атына жаздыруды мақсат еткен.
Бұл қалай болған? Алдымен Апсапаров Құсайыновтан басқа акционерлердің үлесін (жалпы 60 пайыз) тартып алуға тырысқан.
Ол базарды іс жүзінде басып алған: басқарушының кеңсесіне кіріп, оны қуып шыққан, акционерлерге қорқытып-үркіту жасаған, қысым көрсеткен. Нәтижесінде 60 пайыз үлес иелері өз үлестерін Болат Назарбаевқа "сыйға берген". Осылайша ол базардың негізгі бөлігін иемденген.
Кейін Апсапаров Құсайыновты да қорқытып, ол өз үлесін 1,3 миллион долларға сатуға мәжбүр болған, ал шын құны одан 30 есе қымбат еді.
2013 жылдың жазында Болат Назарбаев құны 3,4 миллиард теңге болатын базардың жалғыз иесіне айналды.
2023 жылы сотта Серік Апсапаров кінәсін мойындап, "өкініш" білдіреді. Ол рейдерлік бойынша кінәлі деп танылып, мүлкі тәркіленбестен 3 жылға шартты жазаға кесіледі.
Үлесті қайтару және ақша өндіру әрекеттері
Айдарбек Құсайынов Алматы облысының экономикалық тергеу департаментіне тергеу бастауды талап етіп жүгінген. Өтініші қабылданғанымен, көп ұзамай базар Болат Назарбаевтың сенімхаты арқылы сатылып кеткен.
Осыдан кейін Құсайынов Назарбаевқа және базармен байланысты компанияларға қарсы соттасуды бастайды. Ол өз үлесін қайтарып, моральдық зиян, жіберіп алған пайда және басқа да өтемақыларды өндіруге тырысқан.
Мысалы, 2023 жылы Құсайынов Болат Назарбаевқа, Kurylys LTD компаниясына және тағы бірнеше компанияға қарсы талап арыз береді.
Сотта ол "Алтын Орда" базары жылына 12–15 миллиард теңге табыс табады деп мәлімдеген. Бұрынғы иесінің айтуынша, өз үлесінен айырылғандықтан (оны шамамен 5 миллиард теңге деп бағалаған) ол жылдар бойы табыс алмады.
Нәтижесінде Құсайынов 10 жылда шамамен 50 миллиард теңге пайдадан айырылдым деп есептеген.
Сотта ол мыналарды талап еткен:

Болат Назарбаевтан моральдық зиян үшін 5 млрд теңге;
Kurylys LTD-дан қарыз ретінде 10 млрд теңге;
Назарбаевтан және байланысты компаниялардан бірлесіп жіберіп алған пайда үшін 34 млрд теңге;
Базардың бұрынғы директорынан және тағы екі компаниядан жіберіп алған пайда үшін 5 млрд теңге;
Іс фигуранттарының бірінен жіберіп алған пайда үшін 10 млрд теңге;
Өз үлесінің сатылуын және Болат Назарбаевтың базарды үшінші тұлғаға қайта сатуын жарамсыз деп тану.

Талапкер әр талабын егжей-тегжей түсіндірген. Мысалы, моральдық зиян туралы талабын былай негіздеген:

"Талапкер жауапкер Назарбаев Б.А.-дан 5 000 000 000 теңге көлемінде моральдық зиян өндіруді сұрап, жауапкердің оған күш қолдану арқылы қорқытқанын және психологиялық қысым көрсеткенін, соның ішінде қылмыстық іс қозғатумен қорқытқанын көрсеткен", — делінген.

Алайда сот Болат Назарбаевтың әрекетінде Хұсайыновқа моральдық зиян келтіргенін дәлелдейтін айғақ жоқ деді. Сондай-ақ Назарбаев Хұсайыновтың өзімен және "Алтын Орда" айналасындағы жағдаймен байланысты істердің ешқайсысында фигурант емес деп көрсетілген.
Нәтижесінде сот Айдарбек Хұсайыновтың талабын толық қанағаттандырудан бас тартты, ұсынылған дәлелдер талаптарды растамайды және талап қою мерзімі өтіп кеткен деді.
Сілтемесіз жаңалық оқисыз ба? Онда Telegram желісінде парақшамызға тіркеліңіз!