افغانستان، در میان آلودهترین کشورهای جهان به ماین؛ کودکان قربانیان اصلی
یکی از باشندههای ولسوالی تگاب ولایت بدخشان است. او میگوید یک خواهرزاده هشت سالهاش از اثر انفجار مواد منفجر ناشده جان باخته است.
او بدون ذکر ناماش روز پنجشنبه ۱۶ دلو به رادیو آزادی گفت حادثه زمانی رخ داد که یک آهنفروش در منطقه آمده و خواهرزادهاش با تعدادی از کودکان دیگر دور او جمع شده بودند که ناگهان انفجار رخ داده و خواهرزادهاش جان باخت: «اینها در دور و بر یکی از آهنفروشان جمع شده بودند که ماین انفجار کرده و خواهرزاده من یک دستاش از بین رفته بود و بخشی از صورتاش جراحت برداشته بود که قبل از رسیدن به شفاخانه جان خود را از دست داد.»
امانالله یکی از باشندههای ولایت کندز نیز میگوید که پسر یکی از نزدیکانشان زمانیکه برای چراندن مواشی از خانه بیرون شده بود، پس از دست زدن به مواد منفجر ناشده جان خود را از دست داد:
«این پسر تقریباً ۱۰ سال سن داشته و از جمله اقارب نزدیک ما میشود که همراه پنج تا شش کودک دیگر برای گاو چرانی و یک تعدادی هم برای بازی رفته بودند که یک مرمی یا مواد منفجر ناشده را پیدا میکنند، زمانیکه بالای آن ضربه وارد میکنند و یا میخواهند با آن ساعتیری کنند که انفجار میکند و همهشان شهید شده بودند.»
کودکان در افغانستان همواره قربانی این دشمن خاموش اند.
به تازهگی اداره ملی آمادهگی مبارزه با حوادث حکومت طالبان نیز با اعلام آمار تلفات ناشی از انفجار ماین و مواد منفجر ناشده در یک سال گذشته در افغانستان گفته که نزدیک به ۷۰ درصد قربانیان این سال نیز کودکان بودهاند.
محمد یوسف حماد سخنگوی این اداره روز چهارشنبه ۱۵ دلو در صفحه اکس این اداره با نشر پیام ویدیویی گفته است که در یک سال گذشته نزدیک به ۹۰ تن در نتیجه ماینها و مهمات منفجر ناشده در سراسر افغانستان کشته شدهاند.
او در مورد تلفات ناشی از این انفجارها در افغانستان افزود:«در دیتابیس ریاست انسجام و هماهنگی امور ماینپاکی اداره ملی آمادهگی مبارزه با حوادث طبیعی ۱۹۳ رویداد ثبت شده که به اثر آن ۸۷ تن جان باخته اند و ۳۳۳ تن دیگر زخمی شدهاند که در این میان ۶۷،۵ درصد آنها را کودکان تشکیل میدهند.»
حماد گفته این اداره در هماهنگی با مؤسسات همکار در جریان یک سال گذشته ۵۸ کیلومتر ساحات آلوده با ماین و مواد منفجره را پاکسازی کرده و ۲۴ هزار و ۷۲۰ نوع مختلف ماین و مواد منفجر ناشده را کشف و خنثی کردهاست.
اما وی تأکید کرده که هنوز هم بیش از ۱۰۶،۰۰۰ کیلومتر ساحه آلوده با ماین و مواد منفجر ناشده در این کشور باقی مانده است.
این درحالیست که دفتر هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز روز سه شنبه ۱۴ دلو در بیانیهی در صفحه فیسبوک خود اعلام کرد که افغانستان سومین کشور جهان از نظر بالاترین میزان تلفات ناشی از ماین و مهمات انفجاری است.
به گفته این سازمان، قربانیان انفجار ماین و مهمات منفجر ناشده در افغانستان عمدتاً کودکان هستند و ۸۰ درصد تلفات را تشکیل میدهند.
یوناما افزوده که کودکان اغلب هنگام بازی، در نتیجۀ تماس با مهمات منفجر ناشده، زخمی میشوند یا جان خود را از دست میدهند.
پیش از این سازمان نجات کودکان (سیف د چلدرن) در ماه عقرب سال جاری از افزایش تلفات افغانها به ویژه کودکان در افغانستان به اثر انفجار ماینها و مواد منفجر ناشده ابراز نگرانی کرده بود.
«سیف د چلدرن» در گزارش خود زیر نام «تأثیرات ویرانگر سلاحهای انفجاری بر کودکان از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵» که به تاریخ ۲۰ نوامبر در صفحه ریلیف سازمان ملل متحد منتشر شد، گفته بود افغانستان از لحاظ سلاح یکی از آلودهترین کشورهای جهان است که هر ماه بیش از ۵۰ نفر که بیشتر شان کودکان هستند بر اثر ماینهای زمینی و مهمات منفجرنا شده کشته یا زخمی میشوند.
آگاهان امور ماینپاکی در افغانستان ماین را دشمن بشریت خوانده و تأکید میکنند که حین مشاهده ماین و مواد منفجر ناشده در ساحه باید نکات مهم در نظر گرفته شود.
حبیبالله فدا یکی ازین آگاهان در مورد به رادیو آزادی گفت: «در مورد ماینها و مواد منفجر ناشده سه نکته مهم باید در نظر گرفته شود، نخست اینکه زمان نزدیک شدن به ماین به آن دست نزنیم، دوم اینکه نباید به ماین نزدیک شویم و سوم اینکه حین مشاهده کردن ماین یا مواد منفجر ناشده باید به شماره عاجل اداره ماینپاکی احوال بدهیم تا بتوانیم جان خود و هموطنان خود را نجات بدهیم.»
در بیش از چهار دهه درگیری، مناطق متعدد افغانستان از سوی جناحهای مختلف ماینگذاری شدهاست.
طالبان که پیش از این یکی از جناحهای درگیر جنگ با حکومت جمهوری مخلوع افغانستان بودند، نیز متهم به ماینگذاری در این کشور اند.
شهاب حکیمی، رئیس مؤسسه ماینپاکی «ام دی سی» در افغانستان در ماه جوزا سال جاری به رادیو آزادی گفت که تلفات ناشی از ماین در افغانستان ماهانه حدود ۶۰ تن است و حدود ۸ میلیون نفر در افغانستان در معرض خطر انفجار ماینها و مهمات منفجر ناشده قرار دارند.