ترامپ میگوید یک ناوگان بزرگ در کنار ایران داریم اما دیپلماسی هنوز یک گزینه است
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در گفتوگو با وبسایت اکسیوس در مورد آخرین وضعیت تنشها با جمهوری اسلامی گفت: «ما یک ناوگان بزرگ در کنار ایران داریم؛ بزرگتر از [مورد مشابه در کنار] ونزوئلا.»
رئیسجمهور آمریکا در این گفتوگو که روز دوشنبه ۶ بهمن منتشر شد، دربارهٔ گزینههایی که تیم امنیت ملی دولت او در قبال ایران به او ارائه کرده یا اینکه کدام گزینه را ترجیح میدهد، خودداری کرد.
او در عین حال گفت که دیپلماسی همچنان یک گزینه است و تصریح کرد: «آنها میخواهند به یک توافق برسند. این را میدانم. بارها تماس گرفتهاند. آنها میخواهند گفتوگو کنند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که بهگفتهٔ مقامهای آمریکایی، رئیسجمهور آمریکا اوایل ماه جاری و پس از کشته شدن هزاران معترض در ایران، تا آستانه صدور دستور حمله به اهدافی در داخل ایران پیش رفت، اما در نهایت تصمیمگیری را به تعویق انداخت و همزمان دستور تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه را صادر کرد.
بهگفتهٔ مقامهای کاخ سفید، گزینهٔ اقدام نظامی همچنان روی میز است، هرچند اعتراضات در ایران تا حد زیادی سرکوب شده است.
یک مقام ارشد آمریکایی چند ساعت پس از انتشار این مصاحبه، در گفتوگو با خبرنگاران گفت کاخ سفید در زمینهٔ مذاکره با ایران «آمادهٔ گفتوگو» است. او افزود: «اگر آنها بخواهند تماس بگیرند و میدانند شرایط چیست، گفتوگو انجام خواهد شد.» به گفته این مقام، شروط آمریکا برای توافق طی یک سال گذشته بارها به ایران منتقل شده است.
بر اساس گفته مقامهای آمریکایی، هرگونه توافق احتمالی باید شامل خروج کامل اورانیوم غنیشده از ایران، محدودیت در ذخایر موشکهای دوربرد، تغییر سیاست تهران در حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای و ممنوعیت غنیسازی مستقل اورانیوم در داخل کشور باشد. مقامهای ایرانی اعلام کردهاند آماده گفتوگو هستند، اما نشانهای از پذیرش این شروط بروز ندادهاند.
در مقابل، روز دوشنبه اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، تبادل پیام میان عباس عراقچی و استیو ویتکاف را «دروغ» خواند و آن را به رسانههای اسرائیلی نسبت داد.
بقائی در عین حال یادآور شد که «کانال ارتباطی بین آقای وزیر خارجه و نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا باز است و هر زمان نیاز باشد مورد استفاده قرار میگیرد» و افزود این کانال در کنار مسیر ارتباطی از طریق سفارت سوئیس در تهران قرار دارد.
در همین حال، ارتش آمریکا خود را برای صدور احتمالی دستور تازه از سوی رئیسجمهور آماده میکند. علاوه بر ناو لینکلن، جنگندههای اف-۱۵ و اف-۳۵، هواپیماهای سوخترسان و سامانههای پدافند هوایی بیشتری به منطقه اعزام شدهاند. همچنین به گفته منابع مطلع، دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز شنبه برای هماهنگی برنامههای نظامی و دفاعی احتمالی مشترک به اسرائیل سفر کرده است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، گفت ورود ناوهای خارجی به منطقه «اثری» بر عزم و اراده جمهوری اسلامی برای دفاع از خود نخواهد داشت و هشدار داد که گسیل نیرو و طرح تهدید «خلاف اصول نظام بینالملل» است و گفت «اگر این اصول زیر پا گذاشته شود، ناامنی متوجه همگان میشود»، و در عین حال تهدید کرد که «به هرگونه تعرضی پاسخی فراگیر و پشیمانکننده خواهیم داد».
این مواضع در شرایطی بیان میشود که گمانهزنیها درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران افزایش یافته است؛ وضعیتی که پس از سرکوب شدید اعتراضات سراسری و کشته شدن هزاران معترض به دست نیروهای حکومتی و نیز هشدارهای مستقیم دونالد ترامپ به مقامهای ایرانی دربارهٔ ادامه سرکوب معترضان شکل گرفته است.
در همین چارچوب، رئیسجمهور آمریکا شامگاه دوم بهمن به خبرنگاران گفته بود: «ما کشتیهای زیادی داریم که برای احتیاط به آن سمت میروند، ناوگان بزرگی داریم که به آن سمت در حال حرکت است، خواهیم دید که چه میشود. ما نیروی زیادی داریم که به سمت ایران در حال حرکت است، ترجیح میدهیم اتفاقی رخ ندهد، ما آنها را از نزدیک زیر نظر داریم.»
در بخش دیگری از تحولات، ترامپ روز سهشنبه ۳۰ دی در جمع خبرنگاران در کاخ سفید مدعی شد که مقامهای جمهوری اسلامی قصد داشتند «۸۳۷ نفر» از معترضان را در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته اعدام کنند، اما پس از هشدار او از این اقدام منصرف شدند. او گفت: «ما به آنها گفتیم اگر این اتفاق بیافتد، برای آنها روز بسیار بدی خواهد بود، و آنها تصمیم گرفتند این کار را انجام ندهند.»
رئیسجمهور آمریکا در عین حال افزود: «من نمیتوانم به شما بگویم در آینده چه اتفاقی خواهد افتاد، اما ظاهراً آن گزینه را از روی میز برداشتهاند.» او در عین حال در پاسخ به این پرسش که آیا گزینهٔ نظامی در قبال ایران از روی میز برداشته شده است یا نه، تصریح کرد: «نه.»
اکسیوس روز دوشنبه ۵ بهمن نوشت که منابع آگاه میگویند آقای ترامپ هنوز تصمیم نهایی را نگرفته و احتمالاً در روزهای آینده رایزنیهای بیشتری انجام خواهد داد و گزینههای تازهای به او ارائه میشود. این گزینهها با ورود ناو هواپیمابر لینکلن به حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی آمریکا تقویت شدهاند.