Το χαμόγελο ικανοποίησης του Σι Τζινπίνγκ
Ποιος είναι, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ο μεγάλος κερδισμένος από τον πόλεμο των 40 ημερών στη Μέση Ανατολή; Μα, δίχως αμφιβολία, η Κίνα! Γι’ αυτό και ο Σι Τζινπίνγκ έχει κάθε λόγο να νιώθει ακριβώς όπως τον αποτύπωσε το πρωτοσέλιδο του «Economist» στο προηγούμενο τεύχος του: χαμογελαστός και εμφανώς ικανοποιημένος από τα αλλεπάλληλα ολισθήματα του ομολόγου του, Ντόναλντ Τραμπ.
Οταν, λοιπόν, οι δύο ηγέτες βρεθούν πρόσωπο με πρόσωπο σε περίπου ένα μήνα – η αναβληθείσα επίσκεψη Τραμπ στο Πεκίνο προγραμματίζεται για τις 14-15 Μαΐου, αν φυσικά δεν αλλάξει πάλι κάτι – ο Σι θα μπει στον πειρασμό να εμφανιστεί με αίσθημα υπεροχής απέναντι στον επίσημο προσκεκλημένο του. Γνωρίζοντας πως όσα έχουν συμβεί τους τελευταίους μήνες, δεν έχουν απλώς αποδυναμώσει τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών διεθνώς, αλλά έχουν ενισχύσει τη θέση της δικής του χώρας, σε όλα τα επίπεδα.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι πάντες (συμπεριλαμβανομένου του Τραμπ) παραδέχθηκαν πως ο ρόλος που έπαιξε το Πεκίνο για να επιτευχθεί η εκεχειρία, τη νύχτα της Τρίτης, υπήρξε καθοριστικός. «Κινέζοι αξιωματούχοι βρίσκονταν σε επαφή με τις ιρανικές αρχές, ενθαρρύνοντας την Τεχεράνη να βρει ένα δρόμο προς την εκεχειρία, καθώς οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονταν (…) Το Πεκίνο παρενέβη κυρίως με ενδιάμεσους, όπως το Πακιστάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος, σε μια προσπάθεια να ασκήσει την επιρροή του», σημειώνει στο σχετικό ρεπορτάζ του, επικαλούμενο τρεις διαφορετικές πηγές, το Associated Press.
Δύναμη ειρήνης και σταθερότητας
Η παραπάνω διαπίστωση είναι ιδιαιτέρως σημαντική, καθώς οι Κινέζοι κατάφεραν να βάλουν φρένο, έστω και προσωρινά, σε μια σύγκρουση η οποία δεν απείχε πολύ από το σημείο της «μη επιστροφής». Κατάφεραν, με τον τρόπο αυτό, να στείλουν το μήνυμα ότι σήμερα αποτελούν μια δύναμη παγκόσμιας εμβέλειας η οποία μπορεί να εγγυάται την ειρήνη και τη σταθερότητα, ακόμη και το ελεύθερο εμπόριο, σε ένα κόσμο ο οποίος κινδυνεύει να τυλιχτεί στις φλόγες των πολέμων του Τραμπ, που διεξάγονται τόσο με πυραύλους και βόμβες όσο και με δασμούς.
Μια δύναμη, μάλιστα, η οποία έχει όχι απλώς την πρόθεση, αλλά και την ισχύ και το κύρος για να διαμεσολαβεί και να επιβάλει τις θέσεις της. Σε αντίθεση με την Ευρώπη, η οποία για μια ακόμη φορά ήταν ένας θεατής εκ του μακρόθεν στις δραματικές εξελίξεις και χωρίς ουσιαστική δυνατότητα να αλλάξει τον ρου των γεγονότων.
Το κέρδος που μετρά ο Σι είναι ακόμη μεγαλύτερο στις τάξεις του μουσουλμανικού κόσμου και των καθεστώτων της Μέσης Ανατολής. Σε μια εποχή που οι ΗΠΑ εμφανίζονται ως «ταραξίας», το Ισραήλ παραμένει «παρείσακτος εχθρός», η Ρωσία είναι «ξεδοντιασμένη» και η ΕΕ «απούσα», η δική του εμφατική παρουσία αφήνει ένα σημαντικό αποτύπωμα. Ειδικά εάν συνδυαστεί και με την οικονομική και τεχνολογική ισχύ της Κίνας, η οποία μπορεί πλέον να λειτουργεί τόσο ως πελάτης όσο και ως προμηθευτής.
Ανακαλύπτοντας τα όρια
Την ίδια στιγμή, οι Κινέζοι έμαθαν και συνεχίζουν να μαθαίνουν πολλά για τις δυνατότητες και τις τακτικές των Αμερικανών, καθώς και να ανακαλύπτουν τα όρια της ισχύος τους. Είναι κάτι που θα τους φανεί εξαιρετικά χρήσιμο στο μέλλον (άλλωστε, τα μέτωπα της Ταϊβάν και της Νότιας Σινικής Θάλασσας παραμένουν ανοιχτά…) και το οφείλουν σχεδόν αποκλειστικά στον Τραμπ, ο οποίος κατάφερε να «εκθέσει» τις ΗΠΑ και το οπλοστάσιό τους σε μια σειρά μέτωπα – από το στρατιωτικό και διπλωματικό, μέχρι το εμπορικό και οικονομικό.
Τέλος, αλλά σίγουρα όχι τελευταίο σε σημασία, ο Σι «τρίβει τα χέρια του» βλέποντας το στρατόπεδο της Δύσης να γεμίζει με ρωγμές, οι οποίες ολοένα πολλαπλασιάζονται και βαθαίνουν. Η κρίση ταυτότητας του ΝΑΤΟ, η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς συμμάχους τους, όπως Ευρώπη, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδάς, καθώς και η εσωτερική κρίση στην ΕΕ, αποδεικνύουν του λόγου το αληθές.
Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος δεν αντιμετωπίζει λίγα και μικρά προβλήματα στο εσωτερικό, κάτι που τον αναγκάζει να κυβερνά με σιδηρά πυγμή και μέσω διαρκών εκκαθαρίσεων, η εκτίμησή του πως η θέση και ο ρόλος της Κίνας αναβαθμίζονται είναι ορθή. Μένει να διαπιστώσουμε πώς και πότε θα αποφασίσει να το εκμεταλλευτεί, εγκαταλείποντας την παραδοσιακή τακτική της «στρατηγικής υπομονής», για να περάσει στην επίθεση.