Πάλι απ’ την αρχή
Το προχθεσινό ψυχόδραμα στο οποίο υπέβαλε τον πλανήτη ο Ντόναλντ Τραμπ, υποσχόμενος «θάνατο ενός μεγάλου πολιτισμού», του ιρανικού, έλαβε τέλος. Διαβάζοντας το κείμενο των «δέκα σημείων» της εκεχειρίας δυσκολεύομαι λίγο να βρω την «ολοκληρωτική νίκη» των ΗΠΑ (και του Ισραήλ). Ισως γι’ αυτό το τελευταίο συνέχισε να χτυπά στόχους της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, ουσιαστικά αρνούμενο την εκεχειρία.
Απολογισμός; Πενιχρός, για την υπερπαραγωγή που ετοίμασε ο Τραμπ. Αν εξαιρέσουμε την εξόντωση του κυβερνητικού ιερατείου, την πρώτη ημέρα της αμερικανικής επίθεσης (ενέργεια που μάλλον πρέπει να την πιστωθεί το Ισραήλ, η διείσδυση των μυστικών υπηρεσιών του οποίου στο Ιράν και η χαρτογράφησή του είναι ιδιαίτερα υψηλή) και, γενικότερα, αν εξαιρέσουμε την επί του πεδίου σύγκρουση που κόστισε αρκετά στο Ιράν, οι ΗΠΑ δεν μπορούν να υποστηρίξουν κανενός είδους νίκη. Ούτε η βαλλιστική ικανότητα του Ιράν προσβλήθηκε ούτε το εμπλουτισμένο ουράνιο φαίνεται ότι καταστράφηκε. Το πυρηνικό σχέδιο της χώρας, δηλαδή, με το οποίο απειλεί την ύπαρξη του κράτους του Ισραήλ, κατά τα φαινόμενα, συνεχίζει να υφίσταται.
Ως γνωστόν, οι συνομιλίες για τα πυρηνικά ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν (με τη μεσολάβηση του Πακιστάν) διεξάγονται από τις 8 Απριλίου 2026, χωρίς έως χθες κάποιο αποτέλεσμα. Τα θέματα των συζητήσεων είναι το όριο στον εμπλουτισμό του ουρανίου και ουσιαστικά η εγκατάλειψη του προγράμματος και η παράδοση του ουρανίου που ήδη κατέχει στις ΗΠΑ. Το καθεστώς του Ιράν απορρίπτει αυτές τις απαιτήσεις, όπως απορρίπτει και τη μείωση του προγράμματος κατασκευής πυραύλων, από το Ιράν και από τους δορυφόρους του – τη Χεζμπολάχ ή τους Χούθι.
Οσο για το εσωτερικό του Ισραήλ, η δήλωση του ηγέτη της ισραηλινής αντιπολίτευσης Γιασέρ Λαπίντ για τη διπλωματική περιθωριοποίηση της χώρας από τις ΗΠΑ δεν πρέπει να κατανοείται μόνον ως αντινετανιάχου τακτική. Είναι βέβαιο ότι περιέχει μια δόση αλήθειας.
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι επιστρέφουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε. Υπάρχει μια συμφωνία εκεχειρίας που είναι ιδιαίτερα εύθραυστη. Ηδη, χθες, το Ιράν σταμάτησε τη διέλευση πλοίων από το Ορμούζ (όσοι πέρασαν, πέρασαν) ενώ το Ισραήλ επιδιώκει να εξουδετερώσει όσο το δυνατόν περισσότερους θυλάκους της Χεζμπολάχ μπορεί στον Λίβανο. Ο πόλεμος διακόπηκε αλλά τίποτα δεν μπορεί να αποκλείσει ότι θα συνεχιστεί.
Ακόμα και η βαθιά ανάσα που πήραν χθες οι αγορές, περισσότερο φαντάζει σαν ευκαιρία για κερδοσκοπία ορισμένων που ξέρουν καλά πώς παίζεται το χρηματιστηριακό παιχνίδι.
Ενα πρώτο συμπέρασμα μετά τις χθεσινές εξελίξεις: η τραμπική πολιτική θεοκρατία υποτίμησε την ιρανική θεοκρατία. Τόσο την κοινωνική της νομιμοποίηση όσο και, τελικά, τη σύστοιχη με αυτήν πολεμική τεχνολογία της. Η πολυπολικότητα έως αυτή τη στιγμή φαίνεται ότι κερδίζει.
Και μαζί, κάτι ακόμα πιο σοβαρό. Απομακρύνεται η ελπίδα ήττας του καθεστώτος, η προσδοκία μιας κάποιας μεταπολίτευσης, που τη διεκδικούν μέσα στη χώρα τα κινήματα υπέρ της εκκοσμίκευσης. Οι μεγάλες κινητοποιήσεις του περασμένου Ιανουαρίου, που κατέληξαν σε άγρια καταστολή, σε φυλακίσεις και σε δεκάδες χιλιάδες δολοφονίες αντικαθεστωτικών μοιάζουν να πηγαίνουν χαμένες. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, το καθεστώς φαίνεται να εδραιώνεται στο Ιράν. Πολύ θλιβερή εξέλιξη για όσους στη χώρα διεκδικούν την έξοδο από τη θεοκρατία και μια δημοκρατική μεταπολίτευση που θα διασφαλίζει κάτι αυτονόητο για εμάς: την αυτοδιαχείριση των σωμάτων.
Τελειώνει ο Ορμπαν;
Η Ευρώπη κρατά την ανάσα της. Οι επερχόμενες εκλογές της Ουγγαρίας, που διεξάγονται στις 12 Απριλίου 2026, είναι ίσως οι πιο αμφίρροπες εδώ και 16 χρόνια – και αυτό φαίνεται καθαρά και στις μετρήσεις. Οι περισσότερες ανεξάρτητες δημοσκοπήσεις, βεβαίως, δίνουν προβάδισμα στο κόμμα Tisza του Πέτερ Μαγιάρ, που σε ορισμένες περιπτώσεις φέρεται να συγκεντρώνει μέχρι και ποσοστό 52%. Ο αντίπαλός του, ο σημερινός πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν, φέρεται να λαμβάνει ποσοστά 40%-45%. Υπάρχει δηλαδή καθαρό δημοσκοπικό προβάδισμα της αντιπολίτευσης.
Ωστόσο, αφενός υπάρχουν μετρήσεις που δείχνουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Επίσης, το σύστημα της Ουγγαρίας που είναι σχετικώς περίπλοκο εκτιμάται ότι ευνοεί τον Ορμπαν, αν η διαφορά των δύο κομμάτων είναι μικρή. Οι δημοσκοπήσεις, επίσης, θολώνουν επειδή μετριούνται πολλοί αναποφάσιστοι, έχει κυριαρχήσει μεγάλη πόλωση, ενώ ρόλο μπορεί να παίξει και η διεθνής παρέμβαση και πίεση. Αρα, το αποτέλεσμα παραμένει ανοιχτό.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι στις ουγγρικές εκλογές δεν κερδίζει όποιος πείθει περισσότερο – αλλά όποιος έχει στήσει καλύτερα το παιχνίδι (και περί αυτού όλοι ξέρουν ότι ο Ορμπαν έχει μαζί του το κράτος). Η ελπίδα είναι η αντιπολίτευση να υπερέχει συντριπτικά – ώστε να μην μπορεί να αντισταθμίσει το πλειοψηφικό της ρεύμα κανένα πλέγμα μηχανισμών. Σ’ αυτό ελπίζει η Ευρώπη, σ’ αυτό ελπίζει και η Ουκρανία.