Ακίνητα: Πλησιάζουν «ταβάνι» οι τιμές
Το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης παραμένει ψηλά στην ατζέντα σε Ελλάδα και Ευρώπη, αν και παρατηρούνται τα πρώτα σημάδια παύσης της συνεχούς ανόδου των τιμών – τουλάχιστον στη χώρα μας. Οπως προκύπτει από εθνικά (ΤτΕ) και ευρωπαϊκά (Eurostat) στοιχεία, η αύξηση των τιμών κατοικίας στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε μόλις 0,5% σε τριμηνιαία βάση το δ’ τρίμηνο του 2025, λίγο κάτω από το αντίστοιχο ποσοστό της ευρωζώνης, που υπολογίζεται σε 0,6%. Η τριμηνιαία αύξηση ήταν πολύ μεγάλη σε χώρες όπως η Σλοβενία (5,1%), η Ουγγαρία (4,2%), η Πορτογαλία (4%) και η Κροατία (3,4%).
Σε σύγκριση με το δ’ τρίμηνο του 2024, όμως, η αύξηση στις τιμές των οικιστικών ακινήτων ανήλθε σε 7,6% στη χώρα μας, έναντι 5,2% στο σύνολο της ευρωζώνης. Αν και η αύξηση των τιμών στην Ελλάδα είναι αξιοσημείωτη, η χώρα μας βρίσκεται στη 10ηη θέση της σχετικής λίστας, καθώς ο ρυθμός αύξησης των τιμών σε άλλες χώρες ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Συγκεκριμένα, στην Ουγγαρία η αύξηση των τιμών διαμορφώθηκε σε 21,2%, ενώ στην Πορτογαλία έφτασε το 18,9%. Πολύ μεγάλες αυξήσεις τιμών κατέγραψαν επίσης Κροατία (16,1%), Ισπανία (12,9%), Σλοβακία (12,8%) και Βουλγαρία (12,6%).
Νέο πλήγμα στα νοικοκυριά
Ωστόσο, ακόμα κι αν οι τιμές για την αγορά ή και την ενοικίαση κατοικίας πλησιάζουν το «ταβάνι» τους, τα νοικοκυριά έρχονται σήμερα αντιμέτωπα με τη νέα ενεργειακή κρίση που ανεβάζει στα ύψη το κόστος συντήρησης της κατοικίας. Μάλιστα, ο ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γέργκενσεν έχει προειδοποιήσει ότι οι τιμές της ενέργειας δεν πρόκειται να υποχωρήσουν σε φυσιολογικά επίπεδα στο προσεχές μέλλον, και έχει καλέσει τους ευρωπαίους πολίτες να περιορίσουν τη χρήση καυσίμων, οδηγώντας λιγότερο και κάνοντας λιγότερα αεροπορικά ταξίδια.
Η ενεργειακή κρίση είναι ακόμα πιο ανησυχητική για την Ελλάδα, όπου τα νοικοκυριά αναφέρουν στο υψηλότερο ποσοστό (19%, μαζί με τη Βουλγαρία) ότι αδυνατούν να θερμάνουν επαρκώς τα σπίτια τους, σύμφωνα με τα τελευταία σχετικά στοιχεία της Eurostat για το 2024. Το σημείο αυτό ανέδειξε εξάλλου και ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας στην Ετήσια Εκθεσή του για το 2025, αναφέροντας πως «ειδικά για τα φτωχά νοικοκυριά, το ποσοστό αυτό ανήλθε σε 43,6%, αυξημένο από 39,8% το 2023, αναδεικνύοντας το επίμονο πρόβλημα της ενεργειακής φτώχειας».
Ενα άλλο ζήτημα που σχετίζεται με τη στεγαστική κρίση σε Ελλάδα και Ευρώπη αφορά τη συνεχή μείωση του ποσοστού ιδιοκατοίκησης στη χώρα, που έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά – παραμένει, όμως, πάνω από το αντίστοιχο ποσοστό στο σύνολο της ΕΕ. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία (2024), το 69,7% των Ελλήνων ζει σε ιδιόκτητο σπίτι, ενώ το υπόλοιπο 30,3% νοικιάζει. Στο σύνολο της ΕΕ, οι ιδιοκτήτες αποτελούν το 68,4% και οι ενοικιαστές το υπόλοιπο 31,4%.
Ομως, οι χαμηλές επιδόσεις της στεγαστικής πίστης κατά την τελευταία δεκαπενταετία οδηγούν στην περαιτέρω μείωση της ιδιοκατοίκησης. Οπως αναδεικνύει σχετική ειδική ανάλυση της ΤτΕ, η απόκτηση κατοικίας μέσω δανεισμού είναι πολύ δύσκολη αποστολή για τα νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος και καθίσταται σχεδόν αδύνατη για τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.