Ενεργειακό σοκ: Η Ευρώπη στο «στόχαστρο» της κρίσης μετά την Ασία – Τι φέρνει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ

Η πετρελαϊκή κρίση που ήδη πλήττει την Ασία λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή προμηνύει δύσκολες στιγμές και για την Ευρώπη, με οικονομίες χωρών της Γηραιάς Ηπείρου να έχουν μείνει εκτεθειμένες από τη σύγκρουση.

Το πετρελαϊκό σοκ ήδη πλήττει την Ασία, όπου τα εργοστάσια περιορίζουν την παραγωγή για εξοικονόμηση ενέργειας και πρατήρια καυσίμων πουλάνε συγκεκριμένες μόνο ποσότητες στους οδηγούς για λόγους επάρκειας. Οικονομολόγοι λένε ότι αυτό είναι ένα σημάδι για το τι θα συμβεί σε χώρες της Ευρώπης που εξαρτώνται επίσης από τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή, σχολίαζε η Wall Street Journal.

Ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν έχει πλήξει την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου με τις απαραίτητες ποσότητες παγκοσμίως να είναι 10% κάτω από αυτές που διακινούνταν πριν από τον πόλεμο, σύμφωνα με την Oxford Economics. Τα Στενά αποτελούν επίσης σημαντική ναυτιλιακή οδό και για υγροποιημένο φυσικό αέριο, στο οποίο βασίζονται πολλές χώρες για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και λιπασμάτων. Ανάμεσα σε τέτοιες χώρες είναι και Ευρωπαϊκές.

Επίσης ακόμη και εάν τερματιστούν οι εχθροπραξίες, δεν σημαίνει ότι το Ιράν θα ανοίξει ξανά αμέσως τα Στενά. Οι καθυστερήσεις στη μεταφορική αλυσίδα θα περιορίσουν περαιτέρω τις προμήθειες, όπως θα κάνουν και οι ζημιές από τον πόλεμο σε σημαντικές ενεργειακές υποδομές στον Περσικό Κόλπο.

Αυτό αφήνει την Ευρώπη και πολλές αφρικανικές χώρες επικίνδυνα εκτεθειμένες, προειδοποιεί η αμερικανική εφημερίδα. Οι ΗΠΑ που είναι καθαρός εξαγωγέας ενέργειας είναι λιγότερο πιθανό να δουν ελλείψεις, παρά το ότι οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου και των καυσίμων πλήττουν τους καταναλωτές.

Οι αυξήσεις

Με τις αυξήσεις στα καύσιμα στην Ασία να είναι ήδη λόγω πολύ μεγάλες λόγω εγγύτητας και εμπορικών σχέσεων με τη Μέση Ανατολή, η Ευρώπη θα μπορούσε να είναι η επόμενη που θα δει μια τέτοια κρίση να της χτυπά πιο δυνατά την πόρτα, σημειώνεται. Σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη οι τιμές της βενζίνης έχουν αυξηθεί κατά 15% και του πετρελαίου κίνησης (ντίζελ) έχουν αυξηθεί κατά 30%. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί επίσης στην ήπειρο κατά περισσότερο από 50%.

Οι περισσότερες αποστολές ενέργειας που ξεκίνησαν από τον Περσικό Κόλπο πριν από τον πόλεμο έχουν πλέον καταφτάσει στην Ευρώπη και έχουν περάσει στο σύστημα. Οι νέες αποστολές είναι πολύ λιγότερες. Επιπλέον αρκετές εταιρείες έχουν εκτρέψει τις αποστολές καυσίμων προς την Ασία, όπου οι τιμές είναι τώρα υψηλότερες και τα κέρδη μεγαλύτερα.

Τα διυλισμένα καύσιμα

Οι ευρωπαϊκές χώρες εισάγουν συγκριτικά μικρότερες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου και πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο από άλλες ηπείρους, αλλά εξαρτώνται από την περιοχή για προϊόντα με βάση το πετρέλαιο, όπως τα καύσιμα αεριωθούμενων. Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, έχει προειδοποιήσει ότι ο αεροπορικός κλάδος θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ελλείψεις σε καύσιμα αεριωθούμενων μέχρι τον Μάιο.

Μέχρι τότε, οι αναλυτές της JPMorgan έχουν εκτιμήσει ότι θα μπορούσαν επίσης να υπάρξουν διαταραχές στη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ, ειδικά στην Καλιφόρνια, όπου οι τιμές της βενζίνης έχουν εκτοξευθεί σε σχεδόν 6 δολάρια το γαλόνι (τα 3,8 λίτρα), πολύ υψηλά για τα αμερικανικά δεδομένα.

Τα αποθέματα

Η Ευρώπη μπήκε στην κρίση με μεγάλα αποθέματα: Έχει περίπου 450 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και προϊόντων διύλισης σε αποθέματα, σύμφωνα με στοιχεία από την Société Générale τα οποία επικαλείται η WSJ. Αλλά καθώς οι χώρες μειώνουν τα αποθέματα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες στρέφονται στη μείωση της ζήτησης από καταναλωτές και επιχειρήσεις.