Τα ελληνοτουρκικά στον πάγο λόγω Ιράν

Πολλαπλή ρευστότητα εξακολουθεί να κυριαρχεί από τον εν εξελίξει πόλεμο στο Ιράν: τόσο περιφερειακή, καθώς η Τεχεράνη επιχείρησε να επιφέρει χάος εμπλέκοντας περίπου τους πάντες, μα ακόμα περισσότερο παγκόσμια οικονομική, λόγω της σημασίας των Στενών που ελέγχουν οι μουλάδες και των χτυπημάτων τους σε μονάδες παραγωγής άλλων χωρών.

Το μόνο που δεν είναι αντικείμενο ρευστότητας, όσο και αν πολλοί πιστεύουν, είναι η επίτευξη του πρωταρχικού στόχου του πολέμου που έχει ήδη τελεσίδικα κριθεί: το Ιράν έχει τελειώσει ως πυρηνική δύναμη. Και, τώρα, βρίσκεται σε εξέλιξη το να τελειώσει και ως συμβατική, μα ενδεχομένως και ως καθεστώς. Και μαζί, να τελειώνουν σταδιακά και όσοι αντλούσαν από αυτό πόρους και ισχύ για να ασκούν ωμή διεθνή τρομοκρατία.

Υπάρχει λοιπόν ρευστότητα, υπάρχει όμως παράλληλα μία νέα ήδη δεδομένη μείζονα πραγματικότητα, αλλά καθώς πρόκειται για τεραστίων διαστάσεων ζήτημα, υπάρχει κάτι ακόμα που ίσως δεν θα περίμενε κανείς ως παράπλευρη εξέλιξη πολύ πέρα από τη σκηνή του πολέμου: μία αναπάντεχη παράταση σταθερότητας.

Τα ελληνοτουρκικά φαίνεται αυτή τη στιγμή να είναι ακριβώς αυτό: από εκεί που λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου όλα έμοιαζαν να βρίσκονται έτοιμα να τεθούν σε κίνηση, τώρα, κάτι τέτοιο, φαντάζει αδιανόητο για οποιονδήποτε: ακόμα και για τον υπερφιλόδοξο Ερντογάν, ο οποίος, σαφώς, διανύει την πιο αμήχανη περίοδο της μακράς πολιτικής του πορείας.

Λίγο πριν από την έναρξη του πολέμου, ο Μητσοτάκης είχε μόλις επισκεφθεί την Αγκυρα, όταν η Τουρκία είχε, επίσης μόλις λίγο πριν πάει, προβεί σε πρωτοφανείς ενέργειες βαριά επίσημης αμφισβήτησης της ελληνικής κυριαρχίας στο Αιγαίο – και όμως πήγε. Το ίδιο διάστημα, είχαν υπογραφεί η «συμφωνία-μαμούθ» της Τουρκίας με τη Σεβρόν, με ασαφή γεωγραφικά και θεματικά όρια και η νέα συμφωνία της εταιρείας με την Ελλάδα.

Ολα τα παραπάνω, και όχι μόνον, διαμόρφωναν μία πολύ συγκεκριμένη εικόνα. Σήμερα, ουσιαστικά λίγες εβδομάδες μετά, αυτή η εικόνα, απλά, δεν υπάρχει πια. Δεν μπορεί να υπάρχει: είναι πρακτικά αδύνατον.

Οι ανατροπές που επιφέρει ο πόλεμος στο Ιράν – και που εκτός από το ζήτημα του πυρηνικού του τέλους – ακόμα εξελίσσονται και δεν πρόκειται να κατασταλάξουν οριστικά για κάποιο διάστημα ακόμα και έπειτα από την τελική παύση πυρός όποτε έρθει, έχουν αποθεμελιώσει πλήρως τις προϋποθέσεις που μέχρι και τις αρχές του έτους είχαν οικοδομηθεί πολύ συστηματικά γύρω από τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά. Ανάμεσα σε αυτές, η πιο σημαντική παράμετρος, ο μεγάλος «άγνωστος Χ», έγινε ξαφνικά η πραγματική σημερινή ισορροπία της Τουρκίας με τις ΗΠΑ. Που κάθε άλλο παρά απίθανο είναι να έχει ανατραπεί ριζικά. Και που συνιστά τη μακράν πιο κρίσιμη παράμετρο των σχετικών εξελίξεων.

Τα ελληνοτουρκικά μπαίνουν εκ των πραγμάτων στον πάγο καθώς είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι ούτε καν ο ίδιος ο Ερντογάν έχει αυτή τη στιγμή την παραμικρή ιδέα για το πού πατά και πού βρίσκεται. Και, αυτό, σημαίνει ένα και μόνο για την Ελλάδα: σταθερότητα.