Ο πόλεμος εκτοξεύει (και) το κόστος στέγασης – Ακριβαίνουν δάνεια, υλικά και ενέργεια
Η νέα γεωπολιτική ένταση επιταχύνει την κρίση στην αγορά κατοικίας, με το κόστος δανεισμού, κατασκευής και ενέργειας να αυξάνεται ταυτόχρονα, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό μείγμα για νοικοκυριά και επενδυτές.
Η άνοδος του Euribor, που συνδέεται άμεσα με τα στεγαστικά δάνεια, αποτυπώνει ήδη την αλλαγή του κλίματος. Στα τέλη Μαρτίου διαμορφώθηκε στο 2,56%, σημειώνοντας σημαντική αύξηση μέσα σε λίγες εβδομάδες, ενώ η αγορά προεξοφλεί νέες αυξήσεις επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Οι τράπεζες έχουν ήδη αρχίσει να προσαρμόζουν τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων προς τα πάνω, ιδιαίτερα στα σταθερά επιτόκια, ενώ παράλληλα αυξάνεται η αυστηρότητα στα κριτήρια δανεισμού.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί, εφόσον η γεωπολιτική αστάθεια επηρεάσει τον πληθωρισμό και οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων.
Κάθε αύξηση του Euribor κατά 1% μπορεί να σημαίνει έως και 100 ευρώ επιπλέον τον μήνα για μια μέση στεγαστική δόση.
Εκτίναξη στο κόστος κατασκευής
Την ίδια στιγμή, το κόστος κατασκευής απειλεί να αυξηθεί έως και 10%, λόγω της ανόδου των τιμών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και μεταφορές.
Ήδη, την περίοδο 2020–2025, το κόστος νέων κατασκευών αυξήθηκε πάνω από 30%, και μια νέα άνοδος ενδέχεται να περιορίσει ακόμη περισσότερο την προσφορά κατοικιών.
Αυτό σημαίνει λιγότερα νέα έργα, υψηλότερες τιμές αγοράς και μεγαλύτερη πίεση στα ενοίκια.
Λιγότερες αγοραπωλησίες, αλλά οι τιμές ανεβαίνουν
Παρά τη μείωση στις αγοραπωλησίες κατοικιών (πτώση 11% σε ετήσια βάση τον Ιανουάριο), οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η μέση τιμή κατοικίας αυξήθηκε κατά 16,4% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 2.012 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Το αποτέλεσμα είναι ένα παράδοξο: λιγότερες αγορές, αλλά ακριβότερα ακίνητα.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η κατάσταση θα γίνει πιο δύσκολη το επόμενο διάστημα, ειδικά αν η κρίση παραταθεί.
Πλέον, για όσους θέλουν να αγοράσουν τα δάνεια γίνονται ακριβότερα: Οι τιμές δεν πέφτουν, ενώ η αναμονή ίσως κοστίσει περισσότερο.
Για όσους νοικιάζουν, αυξάνεται η πίεση στις τιμές, ενώ μειώνεται η διαθεσιμότητα.
Η αγορά κατοικίας αποδεικνύεται εξαιρετικά ευάλωτη σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως η ενέργεια, η γεωπολιτική αστάθεια και το κόστος χρηματοδότησης.
Αν η κρίση συνεχιστεί, το πιθανότερο σενάριο δεν είναι κατάρρευση της αγοράς, αλλά μια πιο «σκληρή» πραγματικότητα με λιγότερη πρόσβαση, πιο ακριβή στέγαση και μεγαλύτερη πίεση στα νοικοκυριά.