«Κόκκινη γραμμή» για έξοδο από τον πόλεμο: Το κόστος που πλήρωσε ο κόσμος και η Ελλάδα σε 24 μέρες
Ενδείξεις αποκλιμάκωσης διαφαίνονται στο μέτωπο του Ιράν, με διπλωματικές πηγές να αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο σταδιακού τερματισμού των εχθροπραξιών.
Ωστόσο, το κόστος ακόμη και των τελευταίων 24 ωρών αποτυπώνει με τον πιο σκληρό τρόπο τη σφοδρότητα της σύγκρουσης, τόσο σε ανθρώπινες απώλειες όσο και σε καταστροφές υποδομών και ενεργειακών εγκαταστάσεων.
Στο Ιράν, οι συνεχιζόμενες επιδρομές και βομβαρδισμοί έχουν ήδη προκαλέσει πάνω από 3.100 νεκρούς, μεταξύ των οποίων περισσότερους από 1.350 άμαχους και πάνω από 1.100 στρατιωτικούς, σύμφωνα με διεθνείς και τοπικές πηγές.
Στο Ισραήλ, οι επιθέσεις με πυραύλους έχουν αφήσει πίσω τους τουλάχιστον 19 νεκρούς και πάνω από 4.200 τραυματίες σε διάφορες πόλεις και κατοικημένες περιοχές.
Ταυτόχρονα, οι Ηνωμένες Πολιτείες μετρούν τουλάχιστον 14 στρατιώτες νεκρούς, ενώ οι τραυματισμοί Αμερικανών στρατιωτικών έχουν ξεπεράσει τους 200 σε διαφορετικές χώρες της περιφέρειας.
Διαβάστε ακόμα: Βουτιά στις τιμές πετρελαίου και άνοδος μετοχών μετά τις δηλώσεις Τραμπ για Ιράν
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση στον Λίβανο, όπου η σύγκρουση έχει αποκτήσει σαφή περιφερειακή διάσταση και οι νεκροί έχουν προσεγγίσει πλέον τους 1.000, ενώ νέες απώλειες καταγράφονται συνεχώς από αεροπορικά πλήγματα και συγκρούσεις.
Υποδομές ζωτικής σημασίας
Οι ζημιές στις υποδομές είναι εκτεταμένες, με καταστροφές σε οδικούς άξονες, αποθήκες καυσίμων, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υδροδοτικά έργα, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια ήδη εύθραυστη οικονομία.
Διυλιστήρια πετρελαίου, αγωγοί φυσικού αερίου και εγκαταστάσεις υγροποιημένου αερίου έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, ενώ σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής έχουν προκαλέσει διακοπές ρεύματος, δημιουργώντας σοβαρές ανθρωπιστικές και οικονομικές επιπτώσεις.
Το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης είναι εκρηκτικό.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κοστίζουν στις ΗΠΑ από 800 εκατομμύρια έως 1 δισεκατομμύριο δολάρια ημερησίως, φτάνοντας στις πρώτες ημέρες τα 2 δισεκατομμύρια λόγω των εξαιρετικά δαπανηρών οπλικών συστημάτων.
Διαβάστε ακόμα: Απειλούμαστε; Σχεδόν όλη η Ευρώπη εντός του βεληνεκούς της Τεχεράνης
Το Ισραήλ καταγράφει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ημερησίως από συνεχείς αεροπορικές επιδρομές και ενεργοποίηση συστημάτων αεράμυνας.
Εμφραγμα από το Ορμούζ
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ – τον κρίσιμο ναυτιλιακό διάδρομο απ’ όπου περνά περίπου το 20 % της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και σημαντικές ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου – έχει ήδη προκαλέσει βαθιές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η δραματική μείωση της ναυσιπλοΐας και οι απειλές για πλήρη διακοπή της διέλευσης έχουν οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών του αργού, με το Μπρεντ να ξεπερνά τα 100 δολάρια το βαρέλι και να φτάνει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, δημιουργώντας έντονη αβεβαιότητα στις αγορές.
Άνοδος τιμών
Η διαταραχή αυτή όχι μόνο σπρώχνει προς τα πάνω τις τιμές καυσίμων, αλλά μεταφέρεται και σε άλλους τομείς της οικονομίας, από το κόστος μεταφορών και παραγωγής έως τις τιμές τροφίμων και λιπασμάτων, επειδή η παραγωγή και μεταφορά τους εξαρτάται άμεσα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Ειδικοί περιγράφουν ήδη την επίδραση στην ενέργεια ως μια από τις μεγαλύτερες διαταραχές των τελευταίων δεκαετιών, συγκρίσιμη με τις πετρελαϊκές κρίσεις του 1970, και προειδοποιούν ότι αν η αστάθεια στο Στενό διαρκέσει, οι υψηλότερες τιμές μπορεί να επιβαρύνουν τον πληθωρισμό παγκοσμίως και να επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη.
Οι συνέπειες φτάνουν άμεσα στην Ελλάδα
Η αμόλυβδη βενζίνη έχει φτάσει περίπου στα 1,85 €/λίτρο, με νησιωτικές περιοχές να ξεπερνούν τα 2 €/λίτρο.
Η αύξηση αυτή μεταφέρεται στα προϊόντα στα σούπερ μάρκετ, όπου στις πρώτες έντεκα εβδομάδες του 2026 πάνω από 8.200 κωδικοί προϊόντων έχουν δει ανατιμήσεις.
Ιδιαίτερα στα νωπά προϊόντα, όπως ντομάτες, μπρόκολο και μελιτζάνες, οι τιμές αυξήθηκαν από 39% έως 133%, ενώ τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τα χαρτικά και τα απορρυπαντικά βρίσκονται επίσης υπό πίεση.
Επιδότηση
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η κυβέρνηση προσπαθεί να περιορίσει το πλήγμα με πλαφόν σε 63 βασικά προϊόντα και μέτρα όπως το Fuel Pass ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ.
Ωστόσο, οι καθημερινές απώλειες μόνο από την αύξηση του πετρελαίου κίνησης υπολογίζονται σε 4,5 εκατομμύρια ευρώ για την ελληνική οικονομία.
Η ιδιωτική κατανάλωση, που αποτελεί περίπου το 73% του ΑΕΠ, περιορίζεται δραματικά, ενώ οι τιμές ενέργειας διαχέονται σε λιπάσματα, ζωοτροφές, υπηρεσίες, μεταφορές και κατασκευές, δημιουργώντας ένα ντόμινο ανατιμήσεων που απειλεί τα νοικοκυριά και την οικονομική ανάπτυξη.
Θα ξεμείνουμε από καύσιμα;
Στην Ελλάδα, τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαιοειδών διασφαλίζουν την επάρκεια της χώρας και την εκπλήρωση της διεθνούς υποχρέωσης, καλύπτοντας περίπου 90 ημέρες και εκτιμώμενα 30–35 εκατομμύρια βαρέλια.
Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και τις διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, η τροφοδοσία της εγχώριας αγοράς εξελίσσεται ομαλά, εξασφαλίζοντας σταθερότητα ως προς την επάρκεια.
Οι 90 μέρες
Οι εκπρόσωποι των διυλιστηρίων και των εταιρειών εμπορίας τονίζουν ότι τα στρατηγικά αποθέματα καλύπτουν πλήρως την υποχρεωτική περίοδο των 90 ημερών και την υπερβαίνουν, ενώ η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας και η μακροχρόνια διασφάλιση εναλλακτικών ροών αργού πετρελαίου λειτουργούν ως δικλίδα ασφαλείας σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κρίση μπορεί να κοστίσει έως και το 1% του ΑΕΠ, ενώ η αύξηση του πληθωρισμού απειλεί την αγοραστική δύναμη των πολιτών, με προβλέψεις που φτάνουν έως 4,2% εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν ψηλά.
Συνολικά, η σύρραξη στη Μέση Ανατολή και οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταφράζονται άμεσα σε αυξημένο κόστος ενέργειας, ανατιμήσεις προϊόντων και πίεση στα νοικοκυριά, αποδεικνύοντας πόσο ευάλωτες είναι οι οικονομίες στις διεθνείς κρίσεις.