Politico: Πώς οι δύο πόλεμοι του Ιράν και της Ουκρανίας μπορεί να φέρουν ρήγμα στις σχέσεις ΗΠΑ-ΕΕ

Ο μεγαλύτερος φόβος των ευρωπαίων ηγετών είναι ότι ο πόλεμος του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν θα μπορούσε να τον οδηγήσει να εγκαταλείψει την Ουκρανία. Κυβερνήσεις σε όλη την Ευρώπη εκφράζουν ανησυχία πως ο αμερικανός πρόεδρος ενδέχεται να τιμωρήσει τους ευρωπαίους συμμάχους του για την απροθυμία τους να στηρίξουν τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, διακόπτοντας την εναπομείνασα αμερικανική βοήθεια προς το Κίεβο.

Σύμφωνα με τέσσερις διπλωμάτες της ΕΕ, οι ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν να αποφύγουν μια μόνιμη ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις, ελπίζοντας ότι η περιορισμένη στήριξή τους στις ενέργειες του προέδρου κατά της Τεχεράνης θα πείσει τον Τραμπ να συνεχίσει τη γραμμή του απέναντι στη Ρωσία.

«Ο πόλεμος στο Ιράν δεν πρέπει να αποσπά την προσοχή μας από τη στήριξη που παρέχουμε στην Ουκρανία», δήλωσε ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

Οι ευρωπαίοι ηγέτες έχουν λόγους να ανησυχούν. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επικρίνει τους συμμάχους του για την απουσία βοήθειας στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, της ζωτικής θαλάσσιας οδού από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και η οποία έχει ουσιαστικά αποκλειστεί από το Ιράν. Παράλληλα, έχει συνδέσει ευθέως τη συνέχιση της αμερικανικής παρουσίας στο ΝΑΤΟ με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

«NATO IS A PAPER TIGER!», έγραψε σε ανάρτησή του στο Truth Social, κατηγορώντας τους Ευρωπαίους ότι «παραπονιούνται για τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, αλλά δεν θέλουν να βοηθήσουν στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ». «COWARDS», κατέληξε, προσθέτοντας ότι «θα το θυμόμαστε».

Ανησυχία για το μέτωπο της Ουκρανίας

Την ίδια στιγμή, όπως αποκάλυψε το Politico, η Μόσχα πρότεινε στην Ουάσιγκτον έναν συμβιβασμό: να σταματήσει να μοιράζεται πληροφορίες με το Ιράν εάν οι ΗΠΑ πάψουν να παρέχουν πληροφορίες στην Ουκρανία σχετικά με τη Ρωσία. Αν και η Ουάσιγκτον απέρριψε την πρόταση, η ίδια η ύπαρξή της δείχνει τον κίνδυνο μιας ανταλλαγής προτεραιοτήτων μεταξύ Ουκρανίας και Μέσης Ανατολής.

«Υπάρχει ένα ρήγμα που αρχίζει να εμφανίζεται ανάμεσα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ», προειδοποίησε ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, δηλώνοντας ότι, παρότι παραμένει ένθερμος υποστηρικτής των διατλαντικών σχέσεων, «είναι μια πραγματικότητα με την οποία πρέπει να ζήσω».

Σύμφωνα με ευρωπαίους διπλωμάτες, η σύγκρουση στο Ιράν απορροφά πυραύλους και αντιαεροπορικά πυρομαχικά που είναι απαραίτητα στην Ουκρανία. «Όταν βλέπεις τι έκανε ο Τραμπ στη Γροιλανδία και πώς διέκοψε τη συνεργασία πληροφοριών με το Κίεβο, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να αποσύρει τη στήριξή του», ανέφερε ένας διπλωμάτης.

Ένας άλλος πρόσθεσε ότι «τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εκτοξεύουν πυραύλους Patriot σαν καραμέλες, ενώ η Ουκρανία τους χρειάζεται απεγνωσμένα». Το ενδεχόμενο να επιλέξει η Ουάσιγκτον μεταξύ των δύο συγκρούσεων προκαλεί έντονη ανησυχία.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στο BBC ότι έχει «πολύ κακό προαίσθημα» για τον αντίκτυπο του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην Ουκρανία, σημειώνοντας πως οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία «αναβάλλονται συνεχώς».

Διπλωματία και διαχείριση κρίσεων

Οι ευρωπαίοι ηγέτες, ανάμεσά τους ο  Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, εντείνουν τις προσπάθειες να δείξουν ότι στηρίζουν τον στόχο του Τραμπ να διασφαλίσει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ρούτε χαρακτήρισε την καταστροφή της στρατιωτικής ικανότητας του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ «πολύ σημαντική» για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ενώ ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ επέκρινε τον πόλεμο ως «παράνομο».

Ο Στάρμερ, μετά τις αναφορές ότι το Ιράν εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο προς τη βάση Ντιέγκο Γκαρσία, έδωσε το πράσινο φως στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν βρετανικές βάσεις για πλήγματα σε ιρανικούς στόχους που απειλούν τα Στενά του Ορμούζ. Μέχρι πρότινος είχε επιτρέψει μόνο αμυντικές επιχειρήσεις.

Ο ίδιος συντόνισε κοινή δήλωση επτά χωρών –Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία, Καναδάς και Ιαπωνία– που εξέφρασαν «ετοιμότητα να συμβάλουν στις προσπάθειες για ασφαλή ναυσιπλοΐα στα Στενά». Διπλωμάτες παραδέχονται ότι η δήλωση είναι περισσότερο συμβολική, αλλά αποσκοπεί στο να δείξει στον Τραμπ ότι η Ευρώπη παραμένει ενεργή στη Μέση Ανατολή.

Η στάση του Παρισιού

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς έχουν ξεκαθαρίσει πως δεν σκοπεύουν να εμπλακούν στρατιωτικά στον πόλεμο στο Ιράν. Ωστόσο, σύμφωνα με ευρωπαίους διπλωμάτες, «οι εντυπώσεις μετρούν –μερικές φορές περισσότερο από την ουσία».

Πριν από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, ο Μακρόν είχε δύο τηλεφωνικές επικοινωνίες με τον Τραμπ, διαβεβαιώνοντάς τον ότι η Γαλλία θα συμβάλει στην απελευθέρωση των Στενών όταν το επιτρέψουν οι συνθήκες. «Πρόκειται για τη διαχείριση του ανθρώπου», σχολίασε χαρακτηριστικά ένας διπλωμάτης.

Ο Γάλλος πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα επιδιώξει μέσω των Ηνωμένων Εθνών την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, εξετάζοντας το ενδεχόμενο πρότασης ψηφίσματος στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Τέλος, αν και ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι υποστηρικτής του ΟΗΕ, ένας τέταρτος διπλωμάτης εκτίμησε ότι θα μπορούσε να δει πλεονέκτημα σε μια διεθνή πρωτοβουλία υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για τη δημιουργία ευρύτερου συνασπισμού.

Πηγή: Politico