Γιατί επέστρεψαν τα σενάρια πρόωρης κάλπης: Γιατί λέει «όχι» ο Πρωθυπουργός
Δεν αποτελούν έκπληξη ούτε ο τρόπος με τον οποίο οι εν εξελίξει εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή αντανακλώνται στον πρώτο κύκλο των δημοσκοπήσεων, ούτε η ταχύτητα με την οποία ξεδιπλώνεται σεναριολογία για πολιτικές εξελίξεις. Σε περιόδους κρίσεων αφενός ισχύει ο κανόνας της συσπείρωσης στην ηγεσία, εφόσον δεν υπάρξουν διαχειριστικά σφάλματα, αφετέρου η αίσθηση αβεβαιότητας της κοινωνίας οδηγεί τα κομματικά επιτελεία σε έκτακτους ανασχεδιασμούς, ενεργοποιώντας στα πολιτικά παρασκήνια νέες σκέψεις.
Αυτές πήραν μορφή εισηγήσεων στο Μέγαρο Μαξίμου σε έναν «πόλεμο» απόψεων ανάμεσα σε κυβερνητικά και κομματικά στελέχη: για την προοπτική πρόωρης προσφυγής σε κάλπες, για την ανάγκη να κλειδώσουν άμεσα τα ψηφοδέλτια, για τη σημασία να ληφθούν προκαταβολικά οικονομικά μέτρα, ακόμα και επιδοματικά. Προς το παρόν, στις πιέσεις για πρόωρες εκλογές ο Μητσοτάκης αντιστέκεται. Με κατηγορηματικό «όχι» σε εκλογικό αιφνιδιασμό έσπευσε δημοσίως (iefimerida) να κάψει τη σεναριολογία των τελευταίων 24ώρων.
Το κλίμα δεν διαμορφώνεται μόνο στο φόντο του πολέμου και ανεξάρτητα από τις εσωτερικές εξελίξεις. Αντίθετα, αυτές επιδεινώνουν τις γαλάζιες αγωνίες. Κυβερνητικά στελέχη καταλογίζουν στους πολιτικούς αντιπάλους τους ότι επενδύουν στην επαναφορά στον δημόσιο διάλογο «θεμάτων για τα οποία έχουμε τοποθετηθεί και πήραμε πρωτοβουλίες» – φωτογραφίζουν έτσι και τις τηλεφωνικές υποκλοπές.
Η υπόθεση βαραίνει τη ΝΔ ύστερα από την καταδικαστική απόφαση (είναι έκθετη πολιτικά η κυβέρνηση, απαντά η πλειονότητα – Alco/Alpha) και παίρνει νέα τροπή από τις αποκαλύψεις του Ταλ Ντίλιαν, επικεφαλής της Intellexa, που εμπορεύεται το κακόβουλο λογισμικό Predator, και εκ των τεσσάρων πρωτόδικα καταδικασμένων ιδιωτών, ο οποίος έδειξε (Mega) ως συνεργάτες μόνο «κυβερνήσεις και υπηρεσίες επιβολής του νόμου», καταρρίπτοντας την κυβερνητική γραμμή περί «υπόθεσης ιδιωτών».
Ο «ανοιχτός» Οκτώβριος και ο Απρίλιος του 2027
Πριν καν αυτή την εξέλιξη, το σενάριο ακόμα και για άμεσες – πριν και από το καλοκαίρι – εκλογές είχε πάρει διαστάσεις, παρότι οι περισσότεροι αναγνώριζαν σειρά από απαγορευτικούς παράγοντες. Το κλίμα έφτασε στο πρωθυπουργικό γραφείο και ο Μητσοτάκης άκουγε, αλλά ξόρκιζε ως «αποπροσανατολιστικές» τις συζητήσεις. Απέναντι στην πρωθυπουργική γραμμή περί σταθερών εκλογικών κύκλων, παραμένουν δύο κατηγορίες στελεχών: όσοι βλέπουν όλο και περισσότερους λόγους για «εκλογές νωρίτερα» και όσοι διακρίνουν περισσότερους κινδύνους παρά ευκαιρίες σε μια τέτοια επιλογή. Εξού και, εκτός από τον Απρίλιο του 2027, στις γαλάζιες εκτιμήσεις για τον εκλογικό ορίζοντα παραμένει ως πιθανός ο Οκτώβριος του 2026.
Η προοπτική του «ανοιχτού φθινοπώρου» τροφοδοτείται μεταξύ άλλων από πληροφορίες ότι, με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό επί χάρτου, θα ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης, στην οποία το πρωθυπουργικό περιβάλλον αποδίδει μεγάλη σημασία και για τη διαμόρφωση της εκλογικής ατζέντας.
Τη σεναριολογία πυροδοτεί επίσης η κινητικότητα στην κυβερνητική και στην κομματική έδρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, συνεργάτες του Μητσοτάκη μελετούν τον χάρτη, νομό νομό, τόσο για τα ψηφοδέλτια όσο και για τοπικές μετρήσεις.
Στόχος, όχι η σφυγμομέτρηση για πρόσωπα, αλλά η γεωγραφική δημοσκοπική καταγραφή των επιδόσεων της ΝΔ. Στη μεγάλη εικόνα, το κυβερνών κόμμα πετυχαίνει ταυτίσεις που έψαχνε για μήνες: διεισδύει σε κρίσιμες δεξαμενές για τους εκλογικούς στόχους του – στους αποσυσπειρωμένους ψηφοφόρους του από το 2023 και στην γκρίζα ζώνη των αναποφάσιστων. Ηταν τους πρώτους μήνες του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας, το 2022, όταν ο Μητσοτάκης έκλεινε το παράθυρο του εκλογικού αιφνιδιασμού, απορρίπτοντας ότι έψαχνε δημοσκοπικό ξέφωτο για εκλογές. Στην ίδια κατεύθυνση στοχεύει σήμερα, στην καλλιέργεια εικόνας κυβερνητικής «αυτοπεποίθησης», την οποία παλεύει να κλειδώσει δημοσκοπικά (με 25%+ στην πρόθεση ψήφου και 30%+ στην εκτίμηση), στην ενίσχυση προφίλ «θεσμικότητας» στα μάτια των (καχύποπτων) πολιτών και στη διατήρηση της πρωτοβουλίας κινήσεων χωρίς να ρισκάρει τη σημερινή κυβερνητική πλειοψηφία.
Ομως κάτι έχει αλλάξει σε σχέση με προηγούμενες περιόδους σεναρίων κάλπης. Εχουν βαθύνει η κρίση εμπιστοσύνης και το αίτημα για πολιτική αλλαγή, παρότι αυτό δεν εκφράζεται ενιαία. Εχουν βαθύνει, κοινώς, οι προβληματισμοί των γαλάζιων στελεχών: από το αν η κυβερνητική φθορά μπορεί πράγματι να είναι ανατάξιμη ή αν το ευνοϊκό περιβάλλον αποδειχθεί συγκυριακό έως το αν η ΝΔ μπορεί όντως να αξιοποιήσει τον εναπομείναντα πολιτικό χρόνο για διεύρυνση της επιρροής της ή αν κερδίζουν χρόνο ανασύνταξης δυνάμεων οι αντίπαλοι – εν αναμονή και των επόμενων βημάτων από πρόσωπα με ή χωρίς κυβερνητική εμπειρία, όπως οι Αλέξης Τσίπρας, Αντώνης Σαμαράς, Μαρία Καρυστιανού.
«Δεν έχουμε περιθώρια λάθους, ούτε δεύτερες ευκαιρίες», παραδέχεται βουλευτής της ΝΔ στον Βορρά. Ο ίδιος διακρίνει αλλαγή κλίματος υπέρ της ΝΔ σε μια εκλογική περιφέρεια, με δεδομένες εκ δεξιών πιέσεις στον απόηχο της στάσης της κυβέρνησης στον πόλεμο, ιδίως των αντανακλαστικών της για τη συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο με αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο.
Ανησυχεί ωστόσο για την περίοδο που οι επιπτώσεις του πολέμου γίνουν αισθητές στους πολίτες – και είναι ανάμεσα σε εκείνους που εισηγούνται να ανοίξει γρήγορα η εργαλειοθήκη του 2022, που περιελάμβανε και επιδοματικά μέτρα. Το Μαξίμου απαντά ότι «θα πάμε βήμα βήμα», ρίχνοντας βάρος αρχικά στις διαβουλεύσεις στις Βρυξέλλες κατά τη σύνοδο κορυφής της επόμενης εβδομάδας (19-20 Μαρτίου). Η ΕΕ «πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια», είπε ο Μητσοτάκης στον Εμανουέλ Μακρόν και τον Νίκο Χριστοδουλίδη κατά την κλειστή συζήτησή τους στην Πάφο.