Ελλάδα – Τουρκία: Ξεκαθάρισμα λογαριασμών μετά το Ιράν;

Ο πόλεμος που μαίνεται σε όλη τη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο το Ιράν, είναι άγνωστο πότε θα τελειώσει. Ο Ντόναλντ Τραμπ, εξάλλου, μοιάζει να αλλάζει γνώμη τουλάχιστον δύο φορές κάθε μέρα – κάτι που, κατά πάσα πιθανότητα, μαρτυρά την έλλειψη στρατηγικής και επιλογών διεξόδου, όπως έχει επισημάνει πλειάδα έγκυρων ΜΜΕ και αναλυτών.

Το Ισραήλ του Μπένιαμιν Νετανιάχου, από την άλλη, δείχνει να έχει πιο ξεκάθαρους στόχους, που φτάνουν μέχρι την ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος και την εγκαθίδρυση μιας «νέας τάξης» στην ευρύτερη περιοχή – προφανώς, με το ίδιο στη θέση του «οδηγού». Είναι φανερό, ωστόσο, ότι χωρίς την ενεργό συμμετοχή των Αμερικανών, αυτό θα είναι αδύνατο να επιτευχθεί.

Τα παραπάνω αφήνουν όλα τα σενάρια ανοιχτά, ειδικά όσο η Τεχεράνη εξακολουθεί να παραμένει αξιόμαχη και να καταφέρνει ασύμμετρα πλήγματα στους αντιπάλους της. Κάτι που πιθανώς είναι σε θέση να συνεχίσει για πολύ καιρό ακόμη.

Τι θα συμβεί, λοιπόν;

Το σίγουρο, όμως, είναι πως οι πιέσεις που δέχεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ να βάλει μια τελεία – έστω και… άνω – σε αυτό τον πόλεμο πολλαπλασιάζονται. Οι Δημοκρατικοί περιμένουν την ευκαιρία να χτυπήσουν. Εντός του MAGA οι αντιδράσεις πολλαπλασιάζονται. Το ποσοστό των Αμερικανών που δηλώνουν αντίθετοι στον πόλεμο μεγαλώνει καθημερινά. Οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν. Και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό βλέπουν μπροστά τους την απειλή της οικονομικής καταστροφής να γιγαντώνεται.

Σε αυτό το φόντο, είναι βέβαιο ότι αργά ή γρήγορα, ο Τραμπ θα επιχειρήσει να απεμπλακεί – παρουσιάζοντας, φυσικά, τον εαυτό του ως μέγα θριαμβευτή. Ακόμη κι αν αυτή η στιγμή αργήσει, είναι δεδομένο ότι θα έρθει. Και τότε, οι Αμερικανοί θα μαζέψουν τα αεροπλανοφόρα και τα περιττά… μπογαλάκια τους και θα επιστρέψουν στις βάσεις τους, μακριά από την περιοχή μας. Όσοι μείνουν εδώ, όμως, θα κληθούν να διαχειριστούν τις συνέπειες όσων συμβαίνουν τώρα – μαζί και των δικών τους επιλογών.

Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν, όπως είναι προφανές, η Ελλάδα και η Τουρκία. Οι δύο γείτονες που έχουν τους δικούς τους άλυτους λογαριασμούς και σε αυτή την κρίση προχωρούν σε κινήσεις που, ανάμεσα στα άλλα, θεωρούν ότι θα τους δώσουν τακτικό πλεονέκτημα όταν φτάσει η ώρα να τους λύσουν.

Είναι, άραγε, κοντά αυτή η ώρα;

Η αλήθεια είναι πως όσο υπάρχουν τόσο ισχυρές αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή οι οποίες βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση, ουδείς πρόκειται να τολμήσει να ανοίξει άλλο μέτωπο, πολύ περισσότερο μεταξύ συμμάχων. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, θα τον έφερνε αντιμέτωπο με την μήνη του Τραμπ, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Μπορούμε να υποθέσουμε, λοιπόν, με σχετική ασφάλεια ότι όσο διαρκεί ο πόλεμος στο Ιράν, τα πράγματα και στο μέτωπο των ελληνοτουρκικών θα παραμείνουν σχετικά ήρεμα – αν όχι σε επίπεδο εντυπώσεων, τουλάχιστον επί του πεδίου. Μετά, τα δεδομένα θα είναι διαφορετικά.

Παίρνουν θέσεις…

Η ανταλλαγή ανακοινώσεων, σε οξύ ύφος, ανάμεσα σε Αθήνα και Άγκυρα για την Κάρπαθο και τα F-16 στην Κύπρο, τα «σύννεφα» γύρω από την Αμοργό και μια σειρά άλλες εξελίξεις που έχουν περάσει στα «ψιλά», μαρτυρούν πως οι δύο χώρες ετοιμάζονται να πάρουν θέσεις μάχης.

Σίγουρα διπλωματικής, είτε για να κατοχυρώσουν τα «κέρδη» τους είτε για να αμφισβητήσουν τα όποια τετελεσμένα. Ενδεχομένως, όμως, και στρατιωτικής, όπως έχει επανειλημμένως αποδείξει η μεταξύ τους ιστορία.

Το πιθανότερο είναι η πρωτοβουλία, αυτή τη φορά, να ανήκει στην Τουρκία, καθώς αρκετοί θεωρούν πως η κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν και οι ένοπλες δυνάμεις της «πιάστηκαν στον ύπνο» και δεν επέδειξαν τα απαιτούμενα αντανακλαστικά. Με συνέπεια, όπως υπογραμμίζουν, να συμβούν πράγματα τα οποία θα θεωρούνταν περίπου αδιανόητα για την Άγκυρα (ίσως και για την Αθήνα) πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν.

Τα διπλωματικά και στρατιωτικά επιτελεία των δύο χωρών είναι φανερό ότι γνωρίζουν αυτή τη διάσταση και προετοιμάζονται κατάλληλα. Αυτό, αν μη τι άλλο, υπαγορεύει η κοινή λογική.