Οι αποχετεύσεις αποκαλύπτουν την πραγματική κατανάλωση ναρκωτικών

Μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως μια πιο αντικειμενική εικόνα της χρήσης ναρκωτικών στο Βέλγιο.

Ερευνητές του Sciensano ανέλυσαν για πρώτη φορά σε εθνική κλίμακα δείγματα λυμάτων από 17 εγκαταστάσεις επεξεργασίας αποβλήτων σε ολόκληρη τη χώρα, αποκαλύπτοντας την πραγματική έκταση της κατανάλωσης ουσιών όπως η κοκαΐνη, το crack και η κεταμίνη.

Η έρευνα βασίζεται στη λεγόμενη επιδημιολογία λυμάτων, μια επιστημονική μέθοδο που επιτρέπει στους ερευνητές να ανιχνεύουν υπολείμματα ουσιών στα αστικά λύματα και να υπολογίζουν έτσι τη συνολική κατανάλωση στον πληθυσμό. Η τεχνική αυτή θεωρείται ιδιαίτερα αξιόπιστη, καθώς είναι ανώνυμη και δεν εξαρτάται από δηλώσεις χρηστών ή αστυνομικά δεδομένα.

Η κοκαΐνη κυριαρχεί

Τα αποτελέσματα της μελέτης δείχνουν ότι η κοκαΐνη αποτελεί την πιο διαδεδομένη παράνομη ουσία στη χώρα. Τα ίχνη της εντοπίστηκαν σχεδόν σε όλες τις περιοχές που εξετάστηκαν, γεγονός που υποδηλώνει ότι η χρήση της είναι ευρέως διαδεδομένη τόσο σε μεγάλες πόλεις όσο και σε μικρότερες αστικές περιοχές.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης σημαντική παρουσία crack, μιας μορφής κοκαΐνης που καπνίζεται και θεωρείται ιδιαίτερα εθιστική. Η διάδοση της ουσίας φαίνεται να έχει αυξηθεί σε αρκετές περιοχές της χώρας τα τελευταία χρόνια.

Η κεταμίνη σε άνοδο

Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης είναι η αυξανόμενη χρήση κεταμίνης. Η ουσία αυτή, η οποία χρησιμοποιείται αρχικά ως αναισθητικό στην ιατρική και την κτηνιατρική, έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής σε ορισμένες σκηνές νυχτερινής διασκέδασης.

Οι αναλύσεις των λυμάτων δείχνουν ότι η κατανάλωση κεταμίνης αυξάνεται σταθερά, ιδιαίτερα σε αστικές περιοχές. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η τάση αυτή μπορεί να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια αν δεν υπάρξουν στοχευμένες πολιτικές πρόληψης.

Μια νέα μέθοδος παρακολούθησης

Η επιδημιολογία λυμάτων έχει εξελιχθεί σε σημαντικό εργαλείο για τη δημόσια υγεία. Οι επιστήμονες συλλέγουν δείγματα από εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων και αναλύουν τα χημικά κατάλοιπα που προέρχονται από μεταβολισμό ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό.

Με βάση αυτά τα δεδομένα μπορούν να υπολογίσουν πόση ποσότητα μιας ουσίας καταναλώθηκε σε μια συγκεκριμένη περιοχή και σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο διεθνώς όχι μόνο για την παρακολούθηση της χρήσης ναρκωτικών αλλά και για την ανίχνευση επιδημιών ή την παρακολούθηση της κατανάλωσης φαρμάκων.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι τα ευρήματα της μελέτης αποτελούν προειδοποιητικό σήμα για το σύστημα υγείας. Ο γιατρός και ειδικός στην αντιμετώπιση εξαρτήσεων Thomas Orban εκτιμά ότι ένα νέο κύμα προβλημάτων που σχετίζονται με την κοκαΐνη μπορεί να εμφανιστεί στο άμεσο μέλλον.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα συστήματα περίθαλψης και υποστήριξης των εξαρτημένων ίσως να μην είναι επαρκώς προετοιμασμένα για την πιθανή αύξηση των περιστατικών.

Η ανάλυση λυμάτων προσφέρει στους ερευνητές μια μοναδική εικόνα της πραγματικής συμπεριφοράς των κοινωνιών. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μεθόδους, όπως οι έρευνες κοινής γνώμης ή τα στοιχεία συλλήψεων, τα δεδομένα αυτά αντικατοπτρίζουν την πραγματική κατανάλωση χωρίς φίλτρα ή κοινωνικές προκαταλήψεις.

Για τους επιστήμονες, οι αποχετεύσεις λειτουργούν πλέον σαν ένας «σιωπηλός αισθητήρας» της κοινωνίας, αποκαλύπτοντας τάσεις που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να εντοπιστούν εγκαίρως.