Ο Τραμπ αναζητά διέξοδο από τον πόλεμο με το Ιράν – Φόβοι για το πολιτικό κόστος και τις τιμές του πετρελαίου

Ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αναζητά διέξοδο από τον πόλεμο εναντίον του Ιράν, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η σύγκρουση θα μπορούσε να τελειώσει «σύντομα». Ωστόσο, παραμένει ασαφές αν πράγματι θα προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση και αν η Τεχεράνη θα του το επιτρέψει.

Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου απειλεί τόσο την παγκόσμια οικονομία όσο και το πολιτικό μέλλον του αμερικανού προέδρου. Αυτό ενδέχεται να εξηγεί την αλλαγή ρητορικής του τη Δευτέρα, όταν δήλωσε ότι η εκστρατεία «βραχείας διάρκειας» πιθανόν «θα τελειώσει σύντομα».

Παρά τις νέες δηλώσεις, ο 79χρονος πρόεδρος εξακολουθεί να στέλνει αντιφατικά μηνύματα σχετικά με τη διάρκεια και τους στόχους του πολέμου. Κάθε απόφασή του θα πρέπει να λάβει υπόψη τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, καθώς οι ψηφοφόροι —ιδίως οι ρεπουμπλικανοί— ενδέχεται να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για τις αυξημένες τιμές στα καύσιμα και το κόστος ζωής.

Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, η υποστήριξη των Αμερικανών προς τον πόλεμο έχει υποχωρήσει σε ιστορικό χαμηλό. «Θα συνεχίσει ωσότου οι σύμβουλοί του του πουν ότι το οικονομικό κόστος εγείρει κίνδυνο» για βαριά εκλογική ήττα, εκτίμησε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Κόλιν Κλαρκ, διευθυντής του Soufan Center της Νέας Υόρκης. Όπως πρόσθεσε, ο πρόεδρος καλείται να λάβει «πολιτική απόφαση για μια στρατιωτική επιχείρηση».

Το φαινόμενο TACO και οι αγορές

Για ορισμένους αναλυτές, οι αναφορές του αμερικανού προέδρου περί «σύντομου» πολέμου επιβεβαιώνουν το φαινόμενο που αποκαλείται TACO (Trump Always Chickens Out), δηλαδή «ο Τραμπ πάντοτε δειλιάζει και κάνει πίσω».

Το σαφές μήνυμα των τελευταίων δηλώσεων, προς ικανοποίηση των αγορών, «ήταν ότι ο Τραμπ ψάχνει την πόρτα της εξόδου», σημείωσε ο Ρόμπερτ Άρμστρονγκ των Financial Times, ο οποίος επινόησε τον όρο TACO.

Από την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών, στις 28 Φεβρουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αρχικά αφήσει να εννοηθεί ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε τέσσερις ή πέντε εβδομάδες. Οι αγορές, που είχαν αντιδράσει με πανικό, ανέκαμψαν όταν υπαινίχθηκε πως η σύγκρουση μπορεί να λήξει νωρίτερα.

Ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ καθορίζει το χρονοδιάγραμμα. «Δεν επαφίεται σε μένα να πω αν βρισκόμαστε στην αρχή, στη μέση ή στο τέλος», τόνισε.

Πολιτικοί και στρατιωτικοί στόχοι

Ο Κόλιν Κλαρκ εκτιμά ότι ο πρόεδρος θα διατηρήσει τη σκληρή γραμμή «για δυο εβδομάδες το πολύ», προτού ανακηρύξει τη νίκη. Για να δικαιολογήσουν την εμπλοκή των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ και οι υπουργοί του έχουν παρουσιάσει στόχους που κυμαίνονται από την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν έως τη διασφάλιση της ροής πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.

Ο αμερικανός πρόεδρος έχει επίσης απαριθμήσει στρατιωτικούς σκοπούς: την αποτροπή του Ιράν από την απόκτηση πυρηνικών όπλων, την καταστροφή των πυραύλων και του ναυτικού του, καθώς και την αποδυνάμωση των περιφερειακών συμμάχων του. Έτσι, θα μπορούσε εύκολα να διεκδικήσει τη νίκη επικαλούμενος την επίτευξη αυτών των στόχων.

Η ιρανική απάντηση και οι περιφερειακές ισορροπίες

Ωστόσο, η Τεχεράνη πιθανόν να θεωρήσει μια τέτοια κίνηση ως ομολογία αδυναμίας. Παρά τις ζημιές από τους αμερικανικούς και ισραηλινούς βομβαρδισμούς, η ιρανική ηγεσία διατηρεί σκληρή στάση, απειλώντας με παράλυση των εξαγωγών πετρελαίου και απορρίπτοντας τις διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι εκείνος θα ορίσει το τέλος του πολέμου.

«Εμείς είμαστε εκείνοι που θα αποφασίσουμε πότε θα τελειώσει ο πόλεμος», προειδοποίησαν οι Φρουροί της Επανάστασης. Ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του ιρανικού ανώτατου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας, απηύθυνε προσωπική απειλή προς τον αμερικανό πρόεδρο: «να προσέχετε μην εξαλειφθείτε ο ίδιος!».

Το Ισραήλ επιδιώκει τους δικούς του στρατηγικούς στόχους, με εμφανείς πλέον αποκλίσεις σε σχέση με την Ουάσιγκτον, τόσο ως προς τη διάρκεια του πολέμου όσο και ως προς τα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές υποδομές.

Ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι πρέπει να έχει λόγο στην επιλογή νέας ηγεσίας στο Ιράν, δεν υπάρχουν ενδείξεις για εσωτερική αμφισβήτηση του νέου ανώτατου ηγέτη Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ο οποίος ανέλαβε μετά τον θάνατο του πατέρα του στις πρώτες ώρες του πολέμου.

Αβέβαιο τέλος και διεθνείς κίνδυνοι

Αναλυτές προειδοποιούν ότι, αν η ιρανική κυβέρνηση επιβιώσει, η επιχείρηση «Επική Οργή» θα μείνει στην ιστορία ως «η μητέρα όλων των μηχανών του γκαζόν», δηλαδή μια επιχείρηση χωρίς ουσιαστικά αποτελέσματα, όπως σχολίασε ο Γουόλτερ Ράσελ Μιντ στη Wall Street Journal.

Η κατάσταση θα μπορούσε να γίνει ακόμη πιο επικίνδυνη αν ο πόλεμος οδηγήσει το αποδυναμωμένο ιρανικό καθεστώς σε αγώνα δρόμου για την απόκτηση πυρηνικών όπλων. «Είτε είναι ο γιος του Χαμενεΐ, είτε κάποιος άλλος οπαδός της σκληρής γραμμής, ποια η διαφορά;», διερωτήθηκε ο Κόλιν Κλαρκ, εκτιμώντας ότι το Ιράν πλέον μοιάζει με «τραυματισμένο ζώο, το οποίο είναι αναμφίβολα πιο επικίνδυνο».