Ανατροπές στα επαγγελματικά ταμεία: Μικρότερη φορολογία και ευκολότερη ένταξη
Συμπληρωματικές συντάξεις έως 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 20 – 25 χρόνια ασφάλισης θα παρέχουν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), τα οποία θα αναμορφωθούν ριζικά με νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας. Το ποσό σύνταξης που θα μπορούν να πάρουν οι νέοι ασφαλισμένοι από ένα ΤΕΑ θα είναι συνάρτηση του χρόνου ασφάλισης, της ηλικίας, των εισφορών που θα έχουν καταβάλει, αλλά και της βιωσιμότητας του φορέα. Με τα σημερινά δεδομένα, οι συντάξεις μπορεί να κυμαίνονται στα 200 έως 300 ευρώ τον μήνα για περίπου 20 – 25 χρόνια ασφάλισης. Ειδικά για τους ελεύθερους επαγγελματίες, τα ΤΕΑ θα αποτελέσουν διέξοδο για την αύξηση των παροχών τους, καθώς οι συντάξεις που λαμβάνουν είναι από τις χαμηλότερες, λόγω των χαμηλών εισφορών τις οποίες καταβάλλουν.
Στόχος των νέων παρεμβάσεων είναι να αναπτυχτεί ο τομέας της επαγγελματικής ασφάλισης που θα αυξήσει τη συνταξιοδοτική αποταμίευση και θα εξασφαλίσει υψηλότερο βιοτικό επίπεδο στους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Νέα ασφαλιστική παρέμβαση
Το υπό κατάρτιση σχέδιο νόμου αναμένεται να καταστήσει τα επαγγελματικά ταμεία πιο ελκυστικά και με ελαστικότερα κριτήρια εισόδου, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το συνταξιοδοτικό κενό της χώρας, που εξαιτίας του δημογραφικού διαρκώς μεγαλώνει. Οι αλλαγές που προωθούνται έχουν ως βασικές αρχές την ελαστικοποίηση των κριτηρίων εισόδου στα ΤΕΑ αλλά και χαμηλότερη φορολόγηση των παροχών τους. Με γνώμονα τις δύο αυτές αρχές η κυβέρνηση προχωρεί στη νέα ασφαλιστική παρέμβαση με στόχο την ενίσχυση των συμπληρωματικών μορφών ασφάλισης προκειμένου να θωρακίσει το ασφαλιστικό σύστημα από τις επιπτώσεις της – συνεχώς – επιδεινούμενης δημογραφικής κρίσης.
Το νέο νομοσχέδιο για την επαγγελματική ασφάλιση θα περιλαμβάνει τον ριζικό ανασχεδιασμός των κινήτρων για συμμετοχή στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, την επανεξέταση του φορολογικού πλαισίου και την επέκταση των πολυεργοδοτικών μορφών των Ταμείων. Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που σήμερα δεν έχει πρόσβαση σε επαγγελματικό ταμείο επειδή εργάζεται σε μικρή επιχείρηση, θα μπορεί σύντομα να εντάσσεται σε μεγαλύτερο πολυεργοδοτικό σχήμα με χαμηλότερο κόστος και με περισσότερες επενδυτικές επιλογές.
Τα προτεινόμενα μέτρα
Ειδικότερα τα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνουν:
- Φορολογικά κίνητρα όπως η επανεξέταση της δυνατότητας έκπτωσης των εισφορών ΤΕΑ από το φορολογητέο εισόδημα.
- Μείωση φορολογίας στα εφάπαξ, με επίκεντρο τη μείωση του φορολογικού συντελεστή που σήμερα αγγίζει το 20%.
- Ευέλικτα προγράμματα ασφάλισης, με την ανάπτυξη νέων προϊόντων, ακόμη και με δυνατότητα νοσηλευτικής κάλυψης, κατά τα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών.
- Μείωση ελάχιστου αριθμού ιδρυτών, από 100 άτομα σε 20 ή 50 για τη σύσταση νέου ΤΕΑ.
- Μεταφορά ασφαλισμένων, με τη διευκόλυνση μετακίνησης μεταξύ επαγγελματικών ταμείων και των ομαδικών ασφαλιστηρίων, ώστε εργαζόμενοι που καλύπτονται από συμβάσεις ιδιωτικών εταιρειών να μπορούν να προστατεύουν το ασφαλιστικό τους κεφάλαιο με μεγαλύτερη ευελιξία. Οποια φορολογικά κίνητρα θεσπιστούν θα αφορούν αυτομάτως και τα ομαδικά ασφαλιστήρια των επιχειρήσεων.
- Πλατφόρμα πληροφόρησης που θα επιτρέπει σε ασφαλισμένους να παρακολουθούν και να συγκρίνουν τα δικαιώματά τους.
Επισημαίνεται ότι τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αποτυπώνουν μια σαφώς θετική εικόνα ως προς τα οικονομικά μεγέθη των ΤΕΑ.
Συγκεκριμένα, στο τέλος του β’ τριμήνου του 2025 η συνολική αξία του ενεργητικού των ΤΕΑ αυξήθηκε κατά 3,8%, αγγίζοντας τα 2,639 δισ. ευρώ, έναντι 2,543 δισ. ευρώ το αμέσως προηγούμενο τρίμηνο. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι τα επαγγελματικά ταμεία εξακολουθούν να λειτουργούν ως οικονομικά εύρωστοι και αποδοτικοί θεσμοί συμπληρωματικής ασφάλισης, με σταθερή αναπτυξιακή δυναμική.
Παρά τα θετικά αυτά στοιχεία, η επέκταση του θεσμού παραμένει ουσιαστικά παγωμένη. Από την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου το 2023 έως σήμερα δεν έχει συσταθεί ούτε ένα νέο επαγγελματικό ταμείο. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η στασιμότητα αυτή δεν σχετίζεται με τη βιωσιμότητα των ΤΕΑ, αλλά αποδίδεται κυρίως στο ισχύον φορολογικό καθεστώς των παροχών τους, το οποίο λειτουργεί ανασταλτικά για τη συμμετοχή νέων ασφαλισμένων.