Συντάξεις: Διπλάσιες οι συντάξεις του Δημοσίου – Χάσμα 630,17 ευρώ με τον ιδιωτικό τομέα

Σχεδόν διπλάσιες είναι οι συντάξεις του Δημοσίου σε σύγκριση με τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα! Τα νέα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας καταδεικνύουν την καθιέρωση συνταξιούχων δύο ταχυτήτων, αφού:

• Κατά 46,2% χαμηλότερες όλες οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα από τις αντίστοιχες του Δημοσίου τον Ιανουάριο 2026.
• Oι 8 στους 10 χαμηλοσυνταξιούχους προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα (εργάτες, υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες).

Σύμφωνα με τους πίνακες της έκθεσης «Ηλιος» (υπουργείο Εργασίας) για τον Ιανουάριο του 2026, οι νέες συντάξεις λόγω γήρατος που εκδόθηκαν από το Δημόσιο διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 1.545,63 ευρώ μεικτά, ενώ οι νέες συντάξεις γήρατος που εκδόθηκαν σε νέους συνταξιούχους από τα υπόλοιπα Ταμεία του ΕΦΚΑ (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ κ.ά.) διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 915,45 ευρώ μεικτά. Η διαφορά στα μεικτά είναι 630,17 ευρώ υπέρ του Δημοσίου, ποσό που ισοδυναμεί με μία κατώτατη σύνταξη!

Ειδικοί στην κοινωνική ασφάλιση εκτιμούν ότι τις διαφορές αυτές εξηγεί αρχικά το γεγονός ότι στον ιδιωτικό τομέα είναι πολύ λιγότεροι οι συνταξιούχοι που βγαίνουν στη σύνταξη με 40 χρόνια υπηρεσίας ή έστω κοντά στην 40ετία ασφάλισης.

Εισφορές

Επιπλέον κατά κανόνα, οι αμοιβές στο Δημόσιο είναι και υψηλότερες και «ασφαλέστερες» λόγω της μονιμότητας. Παράλληλα σημαντικό ρόλο παίζει και το γεγονός ότι πολλοί από τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα είναι ελεύθεροι επαγγελματίες οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειονότητα επιλέγουν τις χαμηλότερες δυνατές εισφορές, που οδηγούν όμως και σε σημαντικά χαμηλότερες συντάξεις.

Ερευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ οδηγείται στο συμπέρασμα ότι το «πάγωμα» των αυξήσεων στους μισθούς, η κατάργηση αρκετών επιδομάτων, το «πάγωμα» των τριετιών για την περίοδο 2012-2023, η μη χορήγηση ακόμα και σήμερα των οικογενειακών επιδομάτων στους εργαζομένους μετά το 2012, η αδρανοποίηση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, η εφαρμογή από τον ΟΜΕΔ – όλα τα προηγούμενα χρόνια – των μνημονιακών πολιτικών στους μισθούς, καθώς και η επιλογή χαμηλών εισφορών από τους ελεύθερους επαγγελματίες-αγρότες λόγω της φτωχοποίησής τους, όχι μόνο οδήγησαν στην κατάρρευση των μισθών του ιδιωτικού τομέα, αλλά επηρέασαν (όπως ήταν επακόλουθο) και το ύψος των νέων συντάξεων, κυρίως αυτών που χορηγήθηκαν μετά το 2022.

Τα ίδια στοιχεία δείχνουν ότι στα 865,58 ευρώ ανήλθε η μέση σύνταξη λόγω γήρατος τον Ιανουάριο 2026 (από 847,55 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2025), ενσωματώνοντας την ετήσια αναπροσαρμογή του 2,4% ακόμα και σε όσους διατηρούσαν προσωπική διαφορά (και έλαβαν τη μισή αύξηση).

Παρά την εξέλιξη αυτή, μόλις το 42,7% των κύριων συντάξεων ξεπερνά τα 1.000 ευρώ, γεγονός που σημαίνει πως έξι στους δέκα συνταξιούχους λαμβάνουν σύνταξη κάτω από τα όρια της αξιοπρεπούς διαβίωσης. Πρόκειται κυρίως για παλαιούς συνταξιούχους που ολοκλήρωσαν τον εργασιακό τους βίο πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου και πρόλαβαν τις αλλαγές στον υπολογισμό του ανταποδοτικού σκέλους των συντάξεων που οδήγησαν στη συμπίεσή τους.

Επαγγελματίες και αγρότες

Την ίδια ώρα αμετακίνητοι στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία του ΕΦΚΑ, με το χαμηλότερο ασφάλιστρο που είναι 250,77 ευρώ μηνιαίως (από 244,65 ευρώ το 2025), παραμένουν και φέτος οι περισσότεροι ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες, επιλέγοντας με τον τρόπο αυτόν χαμηλές  συντάξεις μετά την ολοκλήρωση του εργασιακού τους βίου.

Ετσι το 90% των ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών θα λάβουν σύνταξη έως 800 ευρώ μεικτά (752 ευρώ καθαρά), με 40 χρόνια εργασίας, αφού επιλέγουν μαζικά την κατώτερη ασφαλιστική κλάση, δηλαδή αυτή με τις λιγότερες εισφορές, προκειμένου να μειώσουν τα έξοδά τους. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι σχεδόν 8 στους 10 επαγγελματίες και αγρότες επέλεξαν και φέτος την 1η ασφαλιστική κατηγορία, καθώς η σημαντική αύξηση των εισφορών κατά 19% από το 2020 μέχρι και το 2026 οδηγεί πολλούς επαγγελματίες στην επιλογή του φθηνότερου ασφάλιστρου, καθώς δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθούν σε υψηλότερη κατηγορία που θα τους εξασφαλίσει μελλοντικά υψηλότερο συντάξιμο ποσό.

Ασφαλιστικές κλίμακες

Η «παγίδα» των χαμηλών συντάξεων με το δέλεαρ των φθηνών εισφορών ξεκίνησε με τον νόμο Κατρούγκαλου το 2016 και συνεχίστηκε το 2020, όταν το σύστημα άλλαξε σε σταθερές ασφαλιστικές κλίμακες. Οι περισσότεροι εντάχθηκαν στην 1η κατηγορία και παραμένουν ως σήμερα κλείνοντας ήδη μία 10ετία με πολύ χαμηλές εισφορές.

Ακόμα και στην περίπτωση που αποφασίσει κάποιος ασφαλισμένος να πληρώσει υψηλότερη εισφορά λίγο προτού συνταξιοδοτηθεί, η ζημιά δεν αποκαθίσταται, ενώ η διαφορά που προκύπτει στη σύνταξη είναι μικρή.

Σύμφωνα με ειδικούς επί ασφαλιστικών θεμάτων, η υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία, πέραν της επιβάρυνσης με υψηλότερο πόρο, έχει περιορισμένη ανταπόδοση, όταν ο απασχολούμενος συνταξιούχος διακόψει την απασχόληση και ζητήσει την προσαύξηση της σύνταξης με τον χρόνο ασφάλισης μετά τη συνταξιοδότηση. Η σύνταξη υπολογίζεται με τον μέσο όρο των εισφορών (που μετατρέπονται σε αποδοχές) από το 2002 μέχρι τη συνταξιοδότηση. Οταν επομένως ο υπολειπόμενος για συνταξιοδότηση χρόνος ασφάλισης είναι περιορισμένος, η αλλαγή (υψηλότερη ή χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία) πολύ λίγο επηρεάζει το ύψος της σύνταξης.