«Το Μεξικό δεν μπορεί να απαλλαχθεί εύκολα από τα καρτέλ ναρκωτικών» – Τι λένε κάτοικοι και διπλωματικές πηγές
«Στην Γουδαλαχάρα η ζωή κυλάει κανονικά» μας ενημέρωνε, στις εννέα το βράδυ της Τετάρτης στην Ελλάδα και μία το μεσημέρι στο Μεξικό, η μόνιμη κάτοικός της και αδελφή του έλληνα πρώην υπουργού Τουρισμού, στην Πολιτεία του Χαλίσκο, Ερμάν Κώτσηρα, Δανάη.
Την περασμένη Κυριακή, η πρωτεύουσα του Χαλίσκο ήταν μία από τις πόλεις του που μετατράπηκαν σε πεδίο μάχης, λόγω της δολοφονίας του διαβόητου μεξικανού βαρόνου των ναρκωτικών, Νεμέσιο Οσεγκέρα Θερβάντες ή Ελ Μέντσο, σε δασώδη περιοχή του, από πυρά του μεξικανικού στρατού.
Παρότι όμως «όλα λειτουργούν ξανά κανονικά», τα παιδιά πηγαίνουν στο σχολείο κι ο κόσμος στις δουλειές του, «φοβόμαστε», παραδεχόταν η συνομιλήτριά μας. «Οταν περπατάς, κοιτάζεις πίσω σου. Τα πνεύματα έχουν ηρεμήσει. Αλλά δεν ξέρουμε τι μπορεί να συμβεί αύριο».
Ξημερώματα Πέμπτης, τέσσερις ημέρες μετά τα βίαια γεγονότα, ως «εμπόλεμη ζώνη» συνέχιζε να περιγράφει το Μεξικό ο διεθνής Τύπος. Το διέψευσε κατηγορηματικά, μιλώντας στα «ΝΕΑ», και διπλωματική πηγή από τη μεξικανική πρωτεύουσα: «Ούτε το Μεξικό βρίσκεται σε εμφύλιο πόλεμο ούτε η Πόλη του Μεξικού έχει πρόβλημα. Υπάρχει μεγάλη δόση υπερβολής στο πώς παρουσιάζουν την κατάσταση τα ΜΜΕ. Υπήρξαν κάποια επεισόδια στο Χαλίσκο, κυρίως, που ήταν και το επίκεντρο».
Για να γίνει πάντως πλήρως πιστευτή για την πλήρη αποκατάσταση της τάξης, κόντρα σε δημοσιεύματα, ακόμα και μερίδας του έγκυρου ευρωπαϊκού Τύπου, η καλλιτέχνιδα της φωτογραφίας, κυρία Κώτσηρα, μας προώθησε βίντεο, μέσω WhatsApp, που τραβούσε περπατώντας σε κεντρικό δρόμο της πρωτεύουσας του Χαλίσκο και ακούγεται να χαιρετάει γείτονές της. Τα μαγαζιά και τα καφέ είναι ανοιχτά, αλλά η κίνηση υποτονική, ακόμα και στον σταθμό του μετρό Santuario. Στην έξοδό του, η παρουσία της αστυνομίας είναι ιδιαίτερα αισθητή. Αναλόγως μειωμένη είναι και η κίνηση των αυτοκινήτων –διέρχονται αραιά κάποια ταξί. Οδοκαθαριστές πάντως έχουν ξαναπιάσει δουλειά στα πεζοδρόμια και πλανόδιοι πωλητές παγωτού το σταθερό πόστο τους. Οι εικόνες δίνουν την αίσθηση ότι έχει ανακτηθεί στην Γκουανταλαχάρα μια υποτυπώδης, «μουδιασμένη» κανονικότητα.
Δεν προέκυψε τυχαία ο «αποκεφαλισμός» της ηγεσίας του Καρτέλ Νέας Γενιάς (CJNG) του Χαλίσκο. «Η κυβέρνηση έσπευσε να προλάβει τον Τραμπ» υποστηρίζει η συνομιλήτριά μας, συστήνοντάς μας ως «τον εθνικό μας ήρωα» τον Ομάρ Γκαρσία Χάρφουτς, υπουργό Ασφαλείας του Μεξικού και υπεύθυνο για τον θάνατο της «κεφαλής» του καρτέλ, που πριν από έξι χρόνια είχε επιχειρήσει να τον δολοφονήσει. Οι περισσότεροι στη χώρα τον αποκαλούν «Μπάτμαν του Μεξικού».
Για να ανακοπεί, στο μεταξύ, η συστηματική διασπορά ψευδών ειδήσεων, η κυβέρνηση καθιέρωσε πρωινές ενημερωτικές συνεντεύξεις Τύπου, αποτυπώνοντας λεπτομερώς την κατάσταση που επικρατεί στο μέτωπο των αντιποίνων του πληγέντος καρτέλ. «Εξέλιξη που μισούν πολλοί δημοσιογράφοι μας. Δεν μπορούν πλέον να διακινούν fake news».
«Το τέλος της εποχής των μεγάλων Νονών» τιτλοφόρησαν τα τελευταία ρεπορτάζ τους οι «Los Periodistas», Αλβαρο Ντελγκάδο και Αλεχάνδρο Παέζ, γνωστοί «ανεξάρτητοι» δημοσιογράφοι στη χώρα. Τελειώνει η εποχή των ναρκοβαρόνων, πράγματι; «Οι εξελίξεις που προωθούν η κυβέρνηση και η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σέινμπαουμ, είναι προς τη σωστή κατεύθυνση» μας απαντά η Δανάη Κώτσηρα. Δεν είναι ωστόσο σίγουρη ότι η χώρα μπορεί εύκολα να απαλλαχθεί από τα καρτέλ ναρκωτικών. «Είχαν γίνει απόπειρες και στο παρελθόν και απέτυχαν» μας θυμίζει. «Το πρόβλημα με τα ναρκωτικά είναι τεράστιο. Μακάρι να αλλάξει κάτι πραγματικά στη χώρα. Δεν είμαστε όμως κράτος τρομοκρατών, όπως μας παρουσιάζουν τα ξένα Μέσα» εξανίσταται. «Ούτε δρουν τα καρτέλ όπως εμφανίζονται στο φιλμ “Εmilia Perez”, το οποίο οι Μεξικάνοι μισούν, ή στη σειρά “Narcos” του Netflix, όπου οι βαρόνοι των ναρκωτικών εμφανίζονται σαν είδωλα. Το Μεξικό είναι μια πλούσια χώρα, αλλά είχε, στο παρελθόν, διεφθαρμένες κυβερνήσεις. Τα τελευταία οκτώ χρόνια ακολουθούμε άλλον δρόμο. Για να αντιληφθεί όμως κανείς τι συμβαίνει εδώ, πρέπει να καταλάβει ότι οι ΗΠΑ είναι ο γείτονάς μας και ότι το Μεξικό είναι μια χώρα τεράστια, με 32 Πολιτείες, όπου μόνο σε έξι εντοπίζεται το πρόβλημα των καρτέλ».