Υποκλοπές: Ύβρις και τιμωρία
Καιρό τώρα οι υποκλοπές, η θεσμική αυτή ύβρις, λειτούργησαν διαβρωτικά για την εμπιστοσύνη των ανθρώπων στο λεγόμενο πολιτικό σύστημα. Η βουβή διάβρωση, η υπόκωφη, η μεταμφιεσμένη σε τυπική νομιμότητα, διασπά κάθε στοιχείο συνοχής, αποσαθρώνει το κοινωνικό σώμα και το καθιστά ευάλωτο σε κάθε αντιδημοκρατική εκδοχή, που βρίσκει εύκολα επιχειρήματα και ανοιχτούς τους δρόμους αμφισβήτησης των θεμελιωδών λειτουργιών. Οι υποκλοπές ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Η επιλογή τους ως πρακτική εξουσίας είναι κατάχρηση και υπέρβαση των ορίων.
Οι υποκλοπές μιλάνε για μια αντίληψη καθολικής εξουσίας. Οχι μιας τρέχουσας, θεσμικής, υπό το όριο του νόμου και του χρόνου εξουσίας, μιας εξουσίας που αποδέχεται τη σχετικότητα και με τη σειρά της αυτοοριοθετείται, προσαρμοζόμενη στην αναγκαιότητα αυστηρής τήρησης του νόμου, αλλά μιας φαντασίας εξουσίας. Η φαντασία της απόλυτης εξουσίας οδηγεί στις υποκλοπές. Είναι η φαντασία του απόλυτου ελέγχου στην πράξη.
Η πλειοψηφία θα εγγυηθεί την «προστασία». Μια φιλελεύθερη κυβέρνηση θα είχε αποφύγει αυτόν τον αιώνιο πειρασμό του απόλυτου ελέγχου. Δεν είναι η περίπτωση. Στο συνολικό πολιτικό περιβάλλον, όπως αυτό εξελίχθηκε μετά την αριθμητική νίκη τον Ιούλιο του 2019, βρίσκεται η εξήγηση του τρόπου διακυβέρνησης, που μέσα του νοήθηκε και υλοποιήθηκε το σχέδιο. Η τυπική παντοδυναμία διολισθαίνει πάντα στη διαδρομή και άνθρωποι που κατανοούνται μόνο υπό το κριτήριο «η εξουσία ως αυτοσκοπός» δεν θα γλίτωναν από τον κανόνα αυτόν της μοίρας τους.
Πέρασε ο χρόνος και οι νομικές ενέργειες από τους ενδιαφερόμενους έφεραν τη χθεσινή απόφαση. Ακολουθεί δρόμος. Η τιμωρία ακούγεται πάντα ως κάθαρση. Αλλά και ως παιδευτική υπόμνηση των ορίων του δημοκρατικού πλαισίου. Ως λυτρωτική επίσης υπόμνηση, μέσα στη φθορά της εποχής, της Δικαιοσύνης και των λειτουργών της στο ύψος αυτής της Δικαιοσύνης, εύθραυστη γραμμή άμυνας, απέναντι σε κάθε χρήση ολοκληρωτικού τύπου του πλαισίου νομιμότητας και θεσμικού φραγμού.
Δίκαια η απόφαση για τις υποκλοπές διαβάζεται και ακούγεται πλατιά ως ευχάριστη είδηση. Είναι μια ανακούφιση για τον απογοητευμένο οπαδό και υποστηρικτή της νομιμότητας στο φιλελεύθερο πρότυπο. Είναι, χωρίς άλλο, και μια ανακούφιση για τα θύματα των υποκλοπών. Θα αισθάνονται λιγότερο το δέος της εξουσίας και περισσότερο οπλισμένα να το αποκρούσουν. Οπως για πολλά ζητήματα που αγγίζουν τον πυρήνα της κρατικής εξουσίας, έτσι και η υπόθεση των υποκλοπών μάς οδηγεί στον ανερεύνητο κόσμο κάθε σκοτεινής εξουσιαστικής ατομικής ή συλλογικής βούλησης, που περιστασιακά μπορεί να βρεθεί στο κέντρο μιας θεσμικής εξουσίας και να οργανώσει την παράκαμψή της.
Το όπλο στη διαδρομή είναι ένα: ο νόμος. Ο νόμος και οι πολιτικές προϋποθέσεις της εφαρμογής του. Και στην περίπτωση αυτή, η κάλπη επιφυλάσσει τη δική της τιμωρία.
Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας