«Queer me»: Το φιλμικό πορτρέτο μιας τρανσφεμινιστικής κοινότητας που έμαθε να επιβιώνει συλλογικά – Η έννοια του «sexilio»
Το 2015, η σκηνοθέτης Ιρένε Μπάιλο μετακόμισε στη Τουλούζη της Γαλλίας και εγκαταστάθηκε σε μια κοινότητα τρανσφεμινιστική, γνωστή ως TDB. Εκεί ανακάλυψε μια μικροκοινωνία που δεν υπάκουε στο ετεροπατριαρχικό μοντέλο και άρχισε να καταγράφει την καθημερινή ζωή, χωρίς να γνωρίζει ακόμη ποια μορφή θα έπαιρναν αυτά τα πλάνα. Δέκα χρόνια αργότερα, οι καταγραφές αυτές έγιναν ο πυρήνας του ντοκιμαντέρ Queer me, που συνδυάζει αρχειακό υλικό, προσωπικά ημερολόγια και συνεντεύξεις, δημιουργώντας ένα γενεαλογικό αφήγημα για την queer εμπειρία.
Η Μπάιλο, μαζί με τη Σελίν Ντυκρό, υπεύθυνη για το σενάριο και το μοντάζ, εξηγεί ότι στόχος της ήταν ένα «συλλογικό και οικείο πορτρέτο» που, τελικά, αποκαλύπτει ένα πλέγμα τρανσφεμινιστικών δυνατοτήτων. Το 2025, η ταινία προβλήθηκε σε μεγάλα φεστιβάλ, όπως το Douarnenez στη Γαλλία, το QueerCineMad στη Μαδρίτη, το Cinespaña στην Τουλούζη και το Chéries Chéris στο Παρίσι, ενώ συμμετείχε και σε εργαστήρια και residency ανάπτυξης.
Η TDB λειτούργησε από το 2009 έως το 2019 ως χώρος κατοικίας αλλά και ως κοινωνικό κέντρο για την queer κοινότητα, με συζητήσεις, πάρτι, προβολές, παρουσιάσεις φανζίν και δράσεις στήριξης τρανσφεμινιστικών αιτημάτων. Η Μπάιλο κατέγραψε τη ζωή μέσα στο χώρο, δημιουργώντας το αρχείο που αποτέλεσε τη βάση για το ντοκιμαντέρ. Το έργο παρουσιάζει ένα μωσαϊκό ταυτοτήτων, μακριά από στερεότυπα, με συμμετοχή ατόμων τρανς, λεσβιών, γκέι, ίντερσεξ, εργαζόμενων του σεξ, καθώς και ποικίλα σώματα και σεξουαλικές διαφοροποιήσεις.
Το υλικό του ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει πλάνα από το 2015, τρέχουσες συνεντεύξεις και προσωπικά αρχεία της Μπάιλο, καθώς και φωτογραφίες και βίντεο που δόθηκαν από φίλες και φίλους της κοινότητας. Η ζωή στην κατάληψη δεν ρομαντικοποιείται· το ντοκιμαντέρ δείχνει συλλογικές δουλειές, σχέσεις εκτός νόρμας, αλλά και κόπωση, εντάσεις και φόβο. Κεντρικό στοιχείο παραμένει η σκληρή πραγματικότητα της επισφάλειας και της κοινωνικής αδικίας, με πολλά άτομα να φτάνουν στον χώρο εξαιτίας αναγκαστικής εκδίωξης από τα σπίτια τους λόγω ταυτότητας φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού ή εργασίας σε σεξουαλικούς χώρους.
Η έννοια του «sexilio» —αναγκαστική απομάκρυνση λόγω σεξουαλικής ταυτότητας— διατρέχει όλο το έργο, αναδεικνύοντας την επιβίωση μέσω της κοινότητας. Στην Ισπανία, σύμφωνα με στοιχεία, ένα στα τρία άτομα LGBTQI+ έχει αναγκαστεί να εγκαταλείψει το σπίτι του για λόγους ταυτότητας ή έκφρασης φύλου. Η κατάληψη προσφέρει χώρο για αλληλοστήριξη, ανταλλαγή ιδεών και δύναμη για επιβίωση σε έναν κοινωνικά εχθρικό κόσμο, ενώ παράλληλα συνδέεται με την κρίση στέγασης και υψηλές τιμές ενοικίων. Ζώντας σε τέτοιους χώρους, αν και επισφαλείς, οι άνθρωποι βρίσκουν καταφύγιο κάτω από μια στέγη.
Το ντοκιμαντέρ παράγεται από τους Ζοσέ Αλμπέρτο Αντρές Λακάστα και Οντίλ Μεντέζ-Μπονίτο, με εκτελεστική παραγωγό την Άνα Αρά, και υποστηρίζεται από διάφορους φορείς όπως το CNC, Nouvelle-Aquitaine, Occitanie, Toulouse Métropole, την Κυβέρνηση της Αραγκόν και τον Δήμο της Σαραγόσα, καθώς και τηλεοπτικούς συνεργάτες. Μετά τη διαδρομή της σε φεστιβάλ, η ταινία προβλήθηκε στο Zumzeig της Βαρκελώνης και θα προβληθεί σύντομα σε χώρους όπως το Numax στη Σαντιάγο ντε Κομποστέλα και η Cineteca στη Μαδρίτη.