Η άλλη πλευρά της αναθεώρησης: Τα παράδοξα, τα χρονοδιαγράμματα και οι στοχεύσεις ΝΔ και ΠΑΣΟΚ
Ενα 40ήμερο ζυμώσεων, συσκέψεων και παρασκηνιακής ενεργοποίησης διαύλων έχουν μπροστά τους τα επιτελεία της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης, καθορίζοντας τα πρόσωπα της πρώτης γραμμής, το περιεχόμενο των προτάσεών τους και συνολικά τη στρατηγική τους για τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης εντός Απριλίου.
Αυτή συνοδεύεται από συγκρούσεις, προτού καν ξεκινήσει, αλλά και από παράδοξα και διαφορετικές προσεγγίσεις, προδιαγράφοντας τελικά μια αδιέξοδη άσκηση συναίνεσης για τις 180 ψήφους στην τρέχουσα Βουλή. Η ΝΔ αναμένεται να ολοκληρώσει τον σχεδιασμό της στο τέλος Μαρτίου ή το αργότερο αρχές Απριλίου και επιδιώκει να ανοίξει πρώτη βήμα επικοινωνιακά, ρίχνοντας στο τραπέζι 70 άρθρα – πάνω από τα μισά του Συντάγματος.
Το βλέμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι στραμμένο σε ακροατήρια, που ιεραρχούν ψηλά τα ζητήματα θεσμών, κρατικής αξιοπιστίας και διακυβέρνησης, ως παράμετροι επηρεασμού της εκλογικής συμπεριφοράς τους, ενώ κοιτάζοντας στις ίδιες δεξαμενές, ο Νίκος Ανδρουλάκης θυμίζει διαρκώς τα θολά σημεία της γαλάζιας διακυβέρνησης και επιδιώκει να αποδομεί την προσπάθεια του Πρωθυπουργού να ξαναφιλοτεχνήσει εικόνα φιλελεύθερου μεταρρυθμιστή.
ΠΑΣΟΚ: πρόσκληση για διάλογο
Το τέλος Μαρτίου είναι και για το ΠΑΣΟΚ το καθοριστικό χρονικό όριο. Διότι στο κομματικό συνέδριο στις 27-29 Μαρτίου αναμένεται ο Ανδρουλάκης να προσκαλέσει τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτη Φάμελλο, τον πρόεδρο της Νέας Αριστεράς Αλέξη Χαρίτση και στελέχη τους σε διάλογο με την προοπτική να προκύψουν κοινές θέσεις για το Σύνταγμα. Δίαυλοι υπάρχουν και μένει να φανεί αν και ποιος θα ανταποκριθεί και με ποιον τρόπο, ενόσω πασοκικές φωνές – όπως του Παύλου Γερουλάνου – επιμένουν ότι πρέπει το συνέδριο να πάρει αποφάσεις και για το κρίσιμο θέμα της αναθεώρησης. Το ΠΑΣΟΚ αφήνει έξω από τις ζυμώσεις του την Πλεύση Ελευθερίας, σαν σινιάλο για το ποιες θεωρεί ως ιδεολογικά συναφείς δυνάμεις.
Χωρίς συνένωση αντιπολιτευτικών δυνάμεων δεν μπορεί να υπάρξει άλλη πρόταση πέραν εκείνης της κυβερνητικής παράταξης, αφού από μόνο του το ΠΑΣΟΚ δεν έχει τους απαιτούμενους 50 βουλευτές για την πρόταση. Βεβαίως η Χαριλάου Τρικούπη πρακτικά έχει χρόνο για να κινηθεί αφού ακόμα και σε όσα άρθρα συμφωνεί ότι θα πρέπει να αλλάξουν δεν σκοπεύει να χαρίσει την ψήφο του σε αυτή τη Βουλή ώστε να μη δώσει στη ΝΔ την προοπτική να διαμορφώσει μόνη της, με 151 ψήφους, το περιεχόμενο των άρθρων στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή, ξεκαθαρίζοντας ότι εκεί πρέπει να διεκδικείται η συναίνεση των 180 ψήφων.
Ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η Νέα Αριστερά προτίθενται να δώσουν ψήφο σε κάποια από τις νεοδημοκρατικές προτάσεις. Ακόμα για το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών, η κυβέρνηση δεν μιλάει για κατάργησή του αλλά για σημαντική απεμπλοκή της Βουλής από τις διαδικασίες δίωξης υπουργών με «τέλος» των προανακριτικών επιτροπών.
Πέραν του 86, ΝΔ και ΠΑΣΟΚ θα πέσουν στα χαρακώματα για το 16 (ιδιωτικά πανεπιστήμια), το 103 (μονιμότητα στο Δημόσιο – αξιολόγηση), το 90 (εκλογή προέδρων στα ανώτατα δικαστήρια), το 30 (για τον ΠτΔ) κ.ο.κ.
Κι ένα ντιμπέιτ
Η διαδικασία της αναθεώρησης εκτείνεται υποχρεωτικά σε δύο κοινοβουλευτικές περιόδους, δηλαδή η Βουλή που θα προκύψει σε «περίπου 15 μήνες», σύμφωνα με τον Μητσοτάκη, θα κληθεί εντός του πρώτου χρόνου λειτουργίας της να την ολοκληρώσει.
Με τη ΝΔ εκτός τροχιάς διεκδίκησης αυτοδυναμίας, με το ΠΑΣΟΚ σε εξίσου απόκλιση από τον στόχο της πρωτιάς και με όλες τις δυνάμεις να αρνούνται την προοπτική συνεργασίας, έχει ξεκινήσει ένα επιπλέον ντιμπέιτ ως προς το τι θα συμβεί εάν την άνοιξη του 2027 δεν προκύψει κυβέρνηση. Το ένα σενάριο είναι με τη διάλυση της Βουλής να «χαθεί» η προηγούμενη διαδικασία, το δεύτερο σενάριο, που φαίνεται να στηρίζεται από κυβερνητικά στελέχη, είναι ότι δεν νοείται η Βουλή της «μιας μέρας» να υπολογίζεται στις συνταγματικές προθεσμίες.