Τόσο κοντά αλλά και τόσο μακριά ΝΔ και ΠΑΣΟΚ
Στο σημερινό τοπίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης υπάρχει κάτι που να μπορεί να φέρει κοντά τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ; Από τη στιγμή που η πρώτη διεκδικεί εκ νέου την αυτοδυναμία και το δεύτερο έχει ξεκαθαρίσει πως δεν προτίθεται να συνεργαστεί μετεκλογικά μαζί της, ό,τι κι αν συμβεί, τίποτα δεν μοιάζει ικανό να μεταβάλει τις μεταξύ τους σχέσεις.
Κινήσεις, ωστόσο, από το Μέγαρο Μαξίμου προς τη Χαριλάου Τρικούπη γίνονται. Δεν έχουν στόχο (τουλάχιστον για την ώρα) να πιέσουν τον Νίκο Ανδρουλάκη να είναι πιο δεκτικός σε μια ενδεχόμενη συγκυβέρνηση, αλλά θυμίζουν περισσότερο θεσμική πολιτική παγίδα.
Η κυβέρνηση, που επιχειρεί να «μαζέψει» όσο περισσότερα από τα ακροατήρια που της έφεραν την αυτοδυναμία το 2019 και το 2023, με ποσοστό 40%, τον τελευταίο καιρό έχει ξεκινήσει μια ιδιότυπη διεκδίκηση του προοδευτικού Κέντρου απέναντι στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, χρησιμοποιώντας ως πολιορκητικό κριό τη θεσμική συναίνεση.
Το Μέγαρο Μαξίμου μοιάζει φαινομενικά να αναζητεί σημεία σύγκλισης στο κοινοβουλευτικό πεδίο, για όσα είθισται να περιγράφονται ως «τα μεγάλα και τα σημαντικά», όχι για να οικοδομήσει γέφυρες με τη Χαριλάου Τρικούπη, αλλά, όπως σημειώνουν κεντροαριστερά στελέχη που παρατηρούν τις γαλάζιες κινήσεις, για να εκθέσει το ΠΑΣΟΚ ως μια δύναμη «στείρας αντιπολίτευσης» και να το απομονώσει από το κεντρώο ακροατήριο που ενδεχομένως δει σε αυτό μια ρεαλιστική στρατηγική.
Η επιστολική και η αναθεώρηση
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρατηγικής της κυβερνητικής πλευράς σε αυτή την κατεύθυνση αποτελεί το ζήτημα της επιστολικής ψήφου για τους απόδημους. Η κυβέρνηση, σε μια κίνηση τακτικής στη διαβούλευση, έκανε ένα βήμα πίσω και απέσυρε την υποχρεωτικότητα της επιστολικής ψήφου που υπήρχε αρχικά στην πρότασή της, καθιστώντας την προαιρετική. Η κίνηση αυτή έγινε με σαφή στόχο να πιέσει το ΠΑΣΟΚ να υπερψηφίσει, καθώς για την αλλαγή του εκλογικού νόμου απαιτείται η αυξημένη πλειοψηφία των 200 βουλευτών.
Παρόμοιο σκηνικό στήνεται και στο πεδίο της συνταγματικής αναθεώρησης. Η ΝΔ επικρίνει ήδη τη Χαριλάου Τρικούπη για την απόφασή της να μην εγκρίνει καμία πρόταση στην παρούσα Βουλή.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να αναδείξει ότι το ΠΑΣΟΚ εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις, αναγκάζοντας την επόμενη Βουλή, που είναι αναθεωρητική, να αναζητεί 180 ψήφους για να ολοκληρωθεί η διαδικασία – από την πλευρά της, η Χαριλάου Τρικούπη έχει ξεκαθαρίσει πως δεν πρόκειται να διευκολύνει μια κυβέρνηση μόνη της, με 151 ψήφους, να ορίσει το περιεχόμενο των άρθρων στην επόμενη κοινοβουλευτική σύνοδο, παρέχοντας συναίνεση τώρα για τον καθορισμό των άρθρων.
Στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης θεωρούν πως η πραγματική διάθεση σύγκλισης πρέπει να υπάρχει στη δεύτερη Βουλή της αναθεωρητικής διαδικασίας, ώστε κανείς να μην μπορεί να αποφασίζει μόνος του το περιεχόμενο της αναθεώρησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η «διάθεση συναίνεσης» από μεριάς ΝΔ θεωρείται επίπλαστη, από πολλούς εντός του πασοκικού στρατοπέδου. Στη δική τους λογική, η ΝΔ επιδιώκει να συμπιέσει τον ενδιάμεσο χώρο, στοχεύοντας στην αυτοδυναμία είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη κάλπη, αποφεύγοντας το «αγκάθι» μιας συνεργασίας που θα περιόριζε τις κινήσεις της.
Σύγκρουση στο πεδίο της διαφάνειας
Οι δύο πλευρές δύσκολα θα βρουν κάτι να τους ενώνει, ειδικά από τη στιγμή που είναι ήδη πολλά αυτά που τους χωρίζουν. Η σύγκρουση μεταφέρεται πλέον με σφοδρότητα στο πεδίο της διαφάνειας, καθώς το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί μια επικοινωνιακή εξομοίωση των υποθέσεων διαφθοράς, χρησιμοποιώντας περιπτώσεις όπως του Γιάννη Παναγόπουλου (ΓΣΕΕ) και της Αναστασίας Χατζηδάκη (ΟΠΕΚΑ).
Η διαφθορά παρουσιάζεται ως μια διαχρονική παθογένεια του πολιτικού συστήματος, στην οποία συμμετέχουν πρόσωπα και από τους δύο βασικούς πόλους της Μεταπολίτευσης – από την κυβερνητική πλευρά, μάλιστα, σημείωναν πως οι ίδιοι δεν κατηγορούν όλο το ΠΑΣΟΚ για τα «παραστρατήματα» κάποιων στελεχών του, αλλά αντιθέτως το ΠΑΣΟΚ πράττει συστηματικά το ανάποδο σε όποια υπόθεση διαφθοράς έχει προκύψει με ανάμειξη γαλάζιου στελέχους, αποδίδοντας τις πράξεις του στην κυβέρνηση και στη ΝΔ.
Στο ΠΑΣΟΚ, από την άλλη, κάνουν λόγο για μια συνειδητή προσπάθεια συμψηφισμού εκ μέρους της ΝΔ, ώστε η κυβέρνηση να μην επωμιστεί μόνη της το βάρος των σκανδάλων.
«Υπάρχει κάποια δικογραφία για αυτά τα πρόσωπα; Καμία. Εμείς, με το πόρισμα μιας Αρχής και πριν από τη Δικαιοσύνη, προχωράμε σε αναστολή κομματικής ιδιότητας. Είναι καθαρό, είναι οριζόντιο», ανέφερε ο Νίκος Ανδρουλάκης (Real FM).
Η Χαριλάου Τρικούπη πέρασε γρήγορα στην αντεπίθεση μετά το πρώτο μούδιασμα για τη Χατζηδάκη, κατηγορώντας τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι προστατεύει τους «κολλητούς» του, αγνοώντας δικογραφίες της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και χρησιμοποιώντας το άρθρο 86 για να στείλει βουλευτές «για ύπνο νωρίς» – όπως συνέβη στην ψηφοφορία για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, χρησιμοποιώντας υπέρογκο αριθμό επιστολικών ψήφων. Μάλιστα, συνέδεσαν την κυβερνητική κριτική για τη Χατζηδάκη με τις νέες αποκαλύψεις για την υπόθεση του γαλάζιου αγρότη Μύρωνα Χιλεντζάκη, ο οποίος φέρεται να απέκρυψε 8 εκατομμύρια ευρώ, χωρίς η ΝΔ να τον έχει διαγράψει ακόμη, που ήρθαν μία μέρα αργότερα.
Στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, η συζήτηση δεν αφορά τόσο το «αν» θα υπάρξει συνεργασία ή υπό ποιες συνθήκες, αλλά το πώς θα θωρακιστεί το «όχι».
Η απόσταση είναι τέτοια, που στελέχη τσακώνονται για τον ενδεδειγμένο τρόπο αποκλεισμού κάθε σεναρίου συγκυβέρνησης με τη ΝΔ.
Η πρόταση του Χάρη Δούκα για ένα δεσμευτικό ψήφισμα στο συνέδριο μπορεί να μην έχει κερδίσει την πλειοψηφία, όμως η κατεύθυνση και από άλλες εσωκομματικές τάσεις, όπως αυτή του Παύλου Γερουλάνου, είναι κοινή: μια σύμπραξη με τη σημερινή ΝΔ θεωρείται «πολιτική αυτοκτονία».
Μεταξύ προεκλογικής περιόδου και μετεκλογικής, σε κάθε περίπτωση, μεσολαβούν πάντα οι εκλογές. Αυτές διαμορφώνουν και τα οριστικά δεδομένα. Η στρατηγική σύγκρουσης, ωστόσο, φαίνεται να είναι μονόδρομος για το ΠΑΣΟΚ. Οπως μονόδρομος είναι για τη ΝΔ να συνεχίσει να προτείνει «συναινέσεις» που γνωρίζει ότι θα απορριφθούν, για να ενισχύει το δικό της προφίλ ως η μόνη δύναμη σταθερότητας.