Δασμοί Τραμπ: Τι μέλλει γενέσθαι μετά την ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ αποφάνθηκε την Παρασκευή ότι σημαντικό μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο ήταν παράνομο, καταρρίπτοντας έναν βασικό πυλώνα του οικονομικού του προγράμματος.

Λίγο αργότερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι υπέγραψε διάταγμα για την επιβολή νέου παγκόσμιου δασμού 10%, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ στις 24 Φεβρουαρίου και θα διαρκέσει 150 ημέρες.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), η απόφαση αυτή έχει ευρείες οικονομικές και πολιτικές συνέπειες.

Αποζημιώσεις και οικονομικές επιπτώσεις

Η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ουσιαστικά ακυρώνει τους λεγόμενους «ανταποδοτικούς» δασμούς, που αφορούσαν σχεδόν όλα τα εισαγόμενα προϊόντα στις ΗΠΑ. Εξαιρούνται, ωστόσο, τομείς όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της EY-Parthenon, Γκρέγκορι Ντάκο, εκτιμά ότι ο μέσος συντελεστής δασμών στα εισαγόμενα προϊόντα θα υποχωρήσει από 16,8% σε περίπου 9,5%. Παράλληλα, εταιρείες που είχαν καταβάλει αυτούς τους δασμούς μπορούν πλέον να αξιώσουν αποζημιώσεις, καθώς ορισμένες είχαν ήδη προσφύγει δικαστικά.

Αν και δεν υπάρχει ακριβής εκτίμηση για το συνολικό ποσό, οικονομολόγοι προβλέπουν ότι τα έσοδα από τους ανταποδοτικούς δασμούς θα κινηθούν μεταξύ 130 και 140 δισεκατομμυρίων δολαρίων το 2025.

Στα μέσα Ιανουαρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει για αποζημιώσεις «εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε περίπτωση δυσμενούς δικαστικής απόφασης. Μετά την ετυμηγορία, ανέφερε ότι το ζήτημα θα κριθεί από τη δικαιοσύνη.

Ο Δημοκρατικός κυβερνήτης του Ιλινόι ζήτησε ήδη επιστροφή 1.700 δολαρίων ανά νοικοκυριό, βάσει εκτιμήσεων του Πανεπιστημίου Γέιλ, ενώ ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας υπογράμμισε πως η κυβέρνηση οφείλει να αποζημιώσει τους καταναλωτές.

Διαπραγματεύσεις και εμπορικές σχέσεις

Πέρα από τις οικονομικές συνέπειες, η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου μπορεί να επηρεάσει τη δυνατότητα της κυβέρνησης των ΗΠΑ να συνάπτει εμπορικές συμφωνίες με διεθνείς εταίρους. Η προθυμία αυτών των χωρών να μειώσουν τους δασμούς είχε αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ αναγνώρισε ότι μια τέτοια απόφαση θα μπορούσε να περιορίσει την «ευελιξία» της κυβέρνησης στη χρήση των δασμών ως διαπραγματευτικού εργαλείου. Ο Λευκός Οίκος διευκρίνισε στο AFP ότι οι χώρες με υφιστάμενες συμφωνίες υπόκεινται πλέον και στον νέο δασμό 10% που επέβαλε ο πρόεδρος Τραμπ.

Εναλλακτικές κινήσεις της κυβέρνησης

Το διάταγμα του Ντόναλντ Τραμπ στηρίζεται σε εμπορικό νόμο του 1974, ο οποίος επιτρέπει στον πρόεδρο να εξισορροπεί τις συναλλαγές όταν υπάρχει σημαντική ανισορροπία στο ισοζύγιο πληρωμών. Ωστόσο, η ισχύς του διατάγματος περιορίζεται σε 150 ημέρες, μετά τις οποίες απαιτείται έγκριση από το Κογκρέσο για τη συνέχισή του.

Η πιο πιθανή επιλογή για την κυβέρνηση είναι να καταθέσει νομοσχέδιο που θα επιτρέπει την επαναφορά των δασμών. Όμως, η διαδικασία αυτή ενδέχεται να αποδειχθεί χρονοβόρα και δύσκολη, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές και αρκετοί Ρεπουμπλικανοί εκφράζουν επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση δασμών από τον πρόεδρο Τραμπ.