Καισαριανή: Συνεχίζονται οι προσπάθειες ταυτοποίησης – Στο Βέλγιο εμπειρογνώμονες του ΥΠΠΟ

Σε εξέλιξη είναι οι διαδικασίες απόκτησης από το ελληνικό κράτος των φωτογραφικών ντοκουμέντων από τις εκτελέσεις κομμουνιστών στην Καισαριανή.  Όπως έκανε γνωστό το Υπουργείο Πολιτισμού με ανακοίνωση του εμπειρογνώμονες του έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη και τις πόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου.

Στόχος τους να αποτιμήσουν: την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.

Τη Δευτέρα υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη σχετικά με το θέμα των φωτογραφιών των 200 εκτελεσθέντων στην Καισαριανή, οι οποίες είχαν αναρτηθεί προς δημοπράτηση στην πλατφόρμα eBay.

Κατά τη συνομιλία τους, ο Νικήτας Κακλαμάνης και η Λίνα Μενδώνη συμφώνησαν ότι, εφόσον οι φωτογραφίες αυτές αποκτηθούν και αποδειχθεί η γνησιότητά τους, θα παραδοθούν στη Βουλή των Ελλήνων ώστε να διαφυλαχθούν ως ιστορικά τεκμήρια.

Παράλληλα, αποφασίστηκε πως, όσο το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στις αναγκαίες ενέργειες, η Βουλή δεν θα αναλάβει ξεχωριστές πρωτοβουλίες. Ο κ. Κακλαμάνης, ωστόσο, διαβεβαίωσε την κα Μενδώνη ότι παραμένει στη διάθεσή της για κάθε απαραίτητη συνδρομή.

Συνεχίζονται οι προσπάθειες ταυτοποίησης

Την ίδια στιγμή οικογένειες των εκτελεσθέντων προσπαθούν να αναγνωρίσουν τους συγγενείς τους στις φωτογραφίες. Ανάλογη προσπάθεια κάνει και το ΚΚΕ που διαθέτει σημαντικό αρχείο με τους αγωνιστές της περιόδου.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ΚΚΕ, θέλοντας να βοηθήσει δίνει διευκρινίσεις σχετικά με τα πρόσωπα που πιθανώς απεικονίζονται στις φωτογραφίες. Από την μέχρι τώρα έρευνα προκύπτει ότι πολύ πιθανά σε μία από τις φωτογραφίες απεικονίζεται ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης όπως αναφέρει ο 902.gr.

Βιογραφικά στοιχεία Θρασύβουλου Καλαφατάκη

30 χρονών. Ο Θρασύβουλος Καλαφατάκης του Γρηγόρη και της Πελαγίας, γεννήθηκε το 1914 στον Πλατανιά Χανίων της Κρήτης, από εύπορη και πολυμελή οικογένεια. Ήταν ψηλός, εύσωμος, αρρενωπός και χειροδύναμος. Επαγγελματικά ασχολήθηκε με την γεωργία και τη γαλακτοκομία. Παντρεύτηκε πολύ μικρός την Αικατερίνη Χάλη και απέκτησαν δύο κόρες, τη Μαρία και την Ιφιγένεια.

Από νέος, μαθητής του γυμνασίου, διακρινότανε για την επιμέλειά του και την καθαρή πολιτική του σκέψη. Οργανώθηκε στο ΚΚΕ από το μέλος της ΚΕ Βαγγέλη Κτιστάκη και συνεργάστηκε με τους Γιώργη Τσιτίλο, Χαρίλαο Ψυλλάκη, Γιώργη Πατεράκη και τους Νίκο Μαριακάκη και Παναγιώτη Κορνάρο, που εκτελέστηκαν μαζί του την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής με τους 200 πατριώτες κομμουνιστές. Οι πιέσεις που δεχότανε σαν πρωτοπόρος του προοδευτικού κινήματος ήταν πολλές και ιδιαίτερα από τον Ενωμοτάρχη του Σταθμού Χωροφυλακής Πλατανιάς, για να υπογράψει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ. Απέρριπτε συνεχώς όλες τις προτάσεις και τις απειλές που του έκαναν. Στα χρόνια της δικτατορίας του Μεταξά συνεχίζοντας τη δράση του, οργάνωσε πολλούς νέους στο χωριό του και στα γύρω χωριά.

Σαν μέλος της νομαρχιακής επιτροπής έλαβε μέρος μαζί με άλλους στο αντιδικτατορικό κίνημα τον Ιούλη του 1938. Αντέδρασαν επίσης με την ρίψη προκηρύξεων στην υποδοχή του αγγλικού πλοίου στο λιμάνι της Σούδας που είχε προσκληθεί από τον βασιλιά Γεώργιο και τον Μεταξά. Πράξη που απαιτούσε για την εποχή εκείνη μεγάλη γενναιότητα. Συνελήφθη το 1939 δικάστηκε 5 χρόνια φυλακή και τον έκλεισαν στην επανορθωτική φυλακή Χανίων. Αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές Αβέρωφ της Αθήνας και από κει στην Ακροναυπλία. Στη συνέχεια πήγε στο ιταλικό στρατόπεδο της Λάρισας και στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1943 ήρθε μαζί με τους Ακροναυπλιώτες στο Χαϊδάρι. Σαν μάγειρας του στρατοπέδου φρόντιζε τους μικρούς κρατούμενους με προσεγμένο και περισσότερο φαγητό. Προς τιμή του αξέχαστου αγωνιστή ο δήμος Χανίων έδωσε το όνομά του σ’ ένα δρόμο στην περιοχή του Αγίου Λουκά.

Από την μέχρι τώρα έρευνα προκύπτει επίσης ότι πολύ πιθανά σε μία από τις φωτογραφίες απεικονίζεται ο Δημήτρης Παπαδόπουλος.

Καταγόταν από τον Πόντο. Απ’ τους παλιότερους και καλύτερους αγωνιστές οικοδόμους. Παίρνει μέρος στο συνδικαλιστικό κίνημα μόλις ήρθε σαν πρόσφυγας στην Ελλάδα το 1922-1924. Στα 1928 βγήκε στη διοίκηση της Βιομ. Ένωσης Οικοδόμων, για να ανέβει σε λίγο στην Εκτελεστική Επιτροπή της Ομοσπονδίας Οικοδόμων και να γίνει Γενικός Γραμματέας της. Στα χρόνια αυτά 1928-1936 οργανώνει και καθοδηγεί τους αγώνες των εργατών Οικοδόμων. Για τους αγώνες του αυτούς πολλές φορές φυλακίζεται και εξορίζεται. Το 1936 όντας Γραμματέας της Πανελληνίου Ομοσπονδίας Οικοδόμων συλλαμβάνεται από τη μοναρχοφασιστική διχτατορία της 4ης Αυγούστου, στέλνεται εξορία και από ‘κει στην Ακροναυπλία. Το 1941 παραδίδεται απ’ τους μοναρχοφασίστες στους Γερμανούς. Μεταφέρεται στο Χαϊδάρι και την 1η Μάη του 1944 τουφεκίζεται μαζί με τους 200 αγωνιστές του λαού.

Σε ρεπορτάζ των ΝΕΩΝ σήμερα Τρίτη 17 Φεβρουαρίου για τα ντοκουμέντα της Καισαριανής αναφέρεται σχετικά με τις ταυτοποιήσεις ότι «πρόκειται για μια διαδικασία εν κινήσει. Είναι χαρακτηριστικό πως η αρχική ταυτοποίηση από τη Ζάνα Μπεμπόνη για τον Ηλία Ρίζο που φέρεται ότι εικονίζεται στο υλικό των φωτογραφιών του eΒay, αντικρούεται από τον Δημήτρη Ρίζο, ανιψιό του εκτελεσμένου – γιο του αδελφού του – όπου από την οπτική τεκμηρίωση σύμφωνα με τον ίδιο δεν προκύπτει ταύτιση».

Κάτα το δημοσίευμα της εφημερίδα «έχει αξιοσημείωτο ενδιαφέρον πως στο πακέτο των φωτογραφιών που αποδίδονται στην εποχή, περιλαμβάνεται εικόνα από την κηδεία του υποστράτηγου των Ναζί Φρανς Κρεχ που εκτελέστηκε στη Λακωνία από δυνάμεις του ΕΛΑΣ και βάσει αυτού υπήρξαν τα αντίποινα που οδήγησαν στην εκτέλεση των 200 της Καισαριανής».

Κατά το ΥΠΠΟ: 

Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.