Επικουρικές συντάξεις: Αναμονή έως 3 χρόνια και 31.000 αιτήσεις «στο ψυγείο»
Μηδενικές αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις θα δουν για ακόμη μια χρονιά περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχοι, σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας. Παρά το γεγονός ότι την περίοδο 2023-2026 προβλέπονται συνολικές αυξήσεις 15,58% στις κύριες συντάξεις, οι επικουρικές παραμένουν «παγωμένες», όπως συμβαίνει από το 2010.
Η απαγόρευση αυτή απορρέει από τη λεγόμενη «Ρήτρα Μηδενικού Ελλείμματος» του νόμου Κατρούγκαλου, η οποία επιτρέπει αυξήσεις μόνο εφόσον το ΕΤΕΑΕΠ παρουσιάζει πλεόνασμα. Αν και για το 2025 εκτιμάται πλεόνασμα ύψους 188 εκατομμυρίων ευρώ, το Υπουργείο δεν προχωρά σε αναπροσαρμογές, καθώς απαιτείται αλλαγή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου.
Καθυστερήσεις και εκκρεμότητες
Η έκδοση των επικουρικών συντάξεων εξακολουθεί να καθυστερεί σημαντικά, με την αναμονή να φτάνει ακόμη και τα τρία χρόνια σε ορισμένες περιπτώσεις. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε πρώην Ταμεία που εξακολουθούν να λειτουργούν με χειρόγραφες καρτέλες, όπως το Μέταλλο και το ΤΑΥΕΚ.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, περίπου 31.000 αιτήσεις παραμένουν σε εκκρεμότητα. Ο ΕΦΚΑ εκτιμά ότι η ψηφιοποίηση των αρχείων θα βελτιώσει σημαντικά την κατάσταση μετά το καλοκαίρι του 2026.
Τρόπος υπολογισμού και κρατήσεις
Για τους ασφαλισμένους από το 2015 και μετά, ο υπολογισμός των επικουρικών συντάξεων γίνεται με δυσμενέστερους όρους, καθώς εξαρτάται από τις καταβληθείσες εισφορές και την ηλικία συνταξιοδότησης. Όσο αργότερα αποχωρεί κάποιος, τόσο υψηλότερη είναι η παροχή.
Επιπλέον, επιβάλλεται διπλή φορολόγηση μέσω της εισφοράς αλληλεγγύης (ΕΑΣ) ύψους 10% για μεικτά ποσά άνω των 300 ευρώ. Για όσους επιλέγουν πρόωρη συνταξιοδότηση (έως το 2014), εφαρμόζονται ποινές πρόωρης εξόδου που κυμαίνονται από 6% έως 30%.
Σχεδιαζόμενες νομοθετικές ρυθμίσεις
Το Υπουργείο Εργασίας προετοιμάζει δύο παρεμβάσεις με στόχο την ελάφρυνση των συνταξιούχων και την επιτάχυνση των διαδικασιών.
Πρώτον, εξετάζεται η μείωση ή κατάργηση της εισφοράς ασθένειας 6%, η οποία επιβλήθηκε το 2015 και επιβαρύνει τις καθαρές αποδοχές των συνταξιούχων.
Δεύτερον, προωθείται η επιτάχυνση της διαδοχικής ασφάλισης, ώστε όλες οι επικουρικές συντάξεις να εκδίδονται από το τελευταίο Ταμείο, ανεξάρτητα από το πού συγκεντρώνονται τα περισσότερα ένσημα. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει να περιορίσει τη χρονοβόρα εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των τομέων του ΕΦΚΑ και να μειώσει τον χρόνο απονομής των νέων συντάξεων.