Ανάλυση CNN: Προς οριστικό ρήγμα οι διατλαντικές σχέσεις – Ευρώπη και ΗΠΑ συμφωνούν ότι ο παλιός κόσμος έχει τελειώσει

Οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται πλέον σε φάση οριστικής επιδείνωσης, καθώς η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου επιβεβαίωσε μια παράδοξη σύγκλιση: Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες συμφωνούν μόνο ότι η παλιά διεθνής τάξη έχει καταρρεύσει, ενώ διαφωνούν βαθιά για το μέλλον της ασφάλειας στον δυτικό κόσμο.

Από το βήμα της Διάσκεψης, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε ότι η διεθνής τάξη «δεν υπάρχει πλέον», τονίζοντας πως οι ΗΠΑ δεν μπορούν να πορευτούν μόνες τους. Η τοποθέτησή του ανέδειξε το αυξανόμενο χάσμα ανάμεσα στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Το μήνυμα του Μερτς από το Μόναχο

Η ομιλία του Μερτς, η οποία πραγματοποιήθηκε ενώπιον αξιωματούχων απ’ όλο τον κόσμο, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη οφείλει να ενισχύσει τη δική της αποτρεπτική ισχύ. Ο Γερμανός ηγέτης, επικεφαλής του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU), προειδοποίησε ότι η ελευθερία της Ευρώπης «δεν είναι πλέον δεδομένη» σε μια εποχή όπου οι μεγάλες δυνάμεις αγνοούν τους διεθνείς κανόνες.

Καταδίκασε τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και κάλεσε τα ευρωπαϊκά κράτη να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους. Παράλληλα, άσκησε κριτική στην κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για τις πολιτικές της στους δασμούς, την κλιματική αλλαγή και τους «πολιτισμικούς πολέμους».

Η στάση της Ουάσιγκτον και το ρήγμα

Από την πλευρά του, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε πως «ο παλιός κόσμος έχει πλέον παρέλθει» και ότι «ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής». Υπογράμμισε  επίσης ότι οι ΗΠΑ θεωρούν την Ευρώπη σημαντική σύμμαχο, προσθέτοντας: «Θέλουν ειλικρίνεια. Θέλουν να ξέρουν προς τα πού κατευθυνόμαστε και πού θα θέλαμε να πάμε μαζί τους».

Ο Μερτς, απαντώντας εμμέσως, σημείωσε ότι «ένα ρήγμα έχει ανοίξει μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών» και εξέφρασε τη λύπη του για το τέλος μιας διεθνούς τάξης βασισμένης σε δικαιώματα και κανόνες. «Ο ηγετικός ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση και ίσως έχει ήδη χαθεί», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αντιπαράθεση με αμερικανικές θέσεις

Ο Γερμανός καγκελάριος απάντησε έμμεσα και στην επιθετική ομιλία του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στο περσινό συνέδριο, όπου ο Βανς είχε κατηγορήσει τους Ευρωπαίους πολιτικούς για περιορισμό της ελευθερίας του λόγου και λανθασμένη διαχείριση της μετανάστευσης. «Ο πολιτισμικός πόλεμος του MAGA στις ΗΠΑ δεν είναι δικός μας», τόνισε ο Μερτς, προσθέτοντας πως «η ελευθερία του λόγου στη Γερμανία σταματά εκεί όπου τα λόγια στρέφονται κατά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και του νόμου».

Συνέχισε λέγοντας: «Δεν πιστεύουμε στους δασμούς και στον προστατευτισμό, αλλά στο ελεύθερο εμπόριο», φράση που έγινε δεκτή με θερμά χειροκροτήματα. Ο Μερτς υπογράμμισε επίσης ότι η Γερμανία παραμένει προσηλωμένη στις συμφωνίες για το κλίμα και στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, καθώς «οι παγκόσμιες προκλήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο συλλογικά».

Διατλαντική συνεργασία και προειδοποιήσεις

Τα σχόλια του Μερτς ήρθαν στον απόηχο της αύξησης των δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ εις βάρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς και της αποχώρησης των ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Ο καγκελάριος προειδοποίησε ότι «στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα είναι αρκετά ισχυρές για να πορευτούν μόνες τους».

Κλείνοντας την ομιλία του, απηύθυνε έκκληση για αποκατάσταση των διατλαντικών σχέσεων: «Η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί μόνο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Ευρώπης, αλλά και των Ηνωμένων Πολιτειών».

Ο Μερτς αναμένεται να έχει διμερείς συναντήσεις με τον Ρούμπιο και τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι στο περιθώριο της διάσκεψης.

Υπενθυμίζεται ότι, το φόρουμ διεξάγεται λίγες εβδομάδες μετά το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, όπου ο Τραμπ είχε επικρίνει τους Ευρωπαίους ηγέτες για τη μεταναστευτική τους πολιτική, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν «γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης» από τους συμμάχους τους.