Σκηνικό πίεσης κατά του Ιράν: Αρμάδες, απειλές και το τετ α τετ Τραμπ – Νετανιάχου
Την ώρα που μια μεγάλη αμερικανική αρμάδα πλέει κοντά στο Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε χθες στον Λευκό Οίκο τρίωρη συνάντηση με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος τον πιέζει να υιοθετήσει πιο σκληρή στάση στις πυρηνικές συνομιλίες με την Τεχεράνη. Μετά την ολοκλήρωσή της ο αμερικανός πρόεδρος ανέφερε πως «δεν επιτεύχθηκε τίποτα οριστικό, εκτός από το ότι επέμεινα να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις με το Ιράν», για την ηγεσία του οποίου πρόσθεσε ότι ελπίζει «αυτή τη φορά να είναι πιο λογικοί και υπεύθυνοι». Χαρακτήρισε δε τη συζήτησή του με τον Νετανιάχου «καλή».
Μία ημέρα πριν από τη, βιαστικά προγραμματισμένη, συνάντηση ο Τραμπ γνωστοποίησε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποστολής μιας δεύτερης αμερικανικής «αρμάδας» στη Μέση Ανατολή για να πιέσει την Τεχεράνη να καταλήξει σε μια πυρηνική συμφωνία, αναφέροντας ότι «το Ιράν θα κάνει βλακεία να μη συμφωνήσει». Η Wall Street Journal αποκάλυψε χθες ότι ετοιμάζεται η αποστολή δεύτερου αεροπλανοφόρου στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Ο Νετανιάχου, ο οποίος πραγματοποίησε την έκτη επίσκεψή του στις Ηνωμένες Πολιτείες από τότε που ανέλαβε τα καθήκοντά του ο Τραμπ, τον παρότρυνε επίσης, σύμφωνα με τους «New York Times», να υιοθετήσει πιο σκληρή στάση απέναντι στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν.
Σύμφωνα με πηγές στον Λευκό Οίκο, συζήτησαν επίσης τα σχέδια για αμερικανική επίθεση στη σιιτική χώρα σε περίπτωση που δεν λειτουργήσει η διπλωματία. Ο πρόεδρος Τραμπ έχει επανειλημμένα απειλήσει με στρατιωτική δράση σε περίπτωση που οι συνομιλίες καταρρεύσουν. «Ο χρόνος τελειώνει» ανέφερε πριν από λίγες ημέρες, προσθέτοντας ότι «η επόμενη επίθεση θα είναι πολύ χειρότερη» από την περσινή.
Η Τεχεράνη, η οποία επανέλαβε τις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον την περασμένη εβδομάδα στο Ομάν, προειδοποίησε τη Δευτέρα για «καταστροφικές επιρροές» στη διπλωματία εν όψει της επίσκεψης του ισραηλινού πρωθυπουργού. Και προχθές ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η χώρα του «δεν θα υποκύψει σε υπερβολικές απαιτήσεις» για το πυρηνικό της πρόγραμμα, αναφέροντας πάντως ότι το Ιράν δεν επιδιώκει να αποκτήσει ατομικά όπλα.
Η συνάντηση, σημειώνει ο «Guardian», ήταν μια ευκαιρία για τον Νετανιάχου να επηρεάσει τον επόμενο γύρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Το Ισραήλ φοβάται ότι οι ΗΠΑ μπορεί να επιδιώξουν μια περιορισμένη πυρηνική συμφωνία που δεν θα περιλαμβάνει περιορισμούς στο πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν ή τον τερματισμό της ιρανικής υποστήριξης σε ένοπλες ομάδες όπως η Χαμάς και η Χεζμπολάχ, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα. Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν προτρέψει τις ΗΠΑ να μην εμπιστεύονται τις υποσχέσεις του Ιράν. «Θα παρουσιάσω στον πρόεδρο τις αντιλήψεις μας για τις αρχές στις διαπραγματεύσεις» δήλωσε ο Νετανιάχου κατά την άφιξή του στην Ουάσιγκτον.
Στην ημερήσια διάταξη ήταν και η Γάζα, με τον Τραμπ να επιδιώκει να προωθήσει τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για την οποία μεσολάβησε. Η πρόοδος στο σχέδιο 20 σημείων του για τον τερματισμό του πολέμου και την ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου παλαιστινιακού θύλακα έχει σταματήσει, με σημαντικά κενά σε βήματα όπως ο αφοπλισμός της Χαμάς, καθώς τα ισραηλινά στρατεύματα αποσύρονται σταδιακά.
Η επίσκεψη του Νετανιάχου, αρχικά προγραμματισμένη για τις 18 Φεβρουαρίου, επισπεύστηκε εν μέσω της πιθανότητας μεγαλύτερης εμπλοκής των ΗΠΑ με το Ιράν. Και οι δύο πλευρές στη συνάντηση της περασμένης εβδομάδας στο Ομάν δήλωσαν ότι οι συνομιλίες ήταν θετικές και αναμένονται σύντομα περαιτέρω συνομιλίες.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ανέφερε ότι σε έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων θα πρέπει να συζητηθούν και άλλα θέματα, όπως οι βαλλιστικοί πύραυλοι, οι ομάδες πληρεξουσίων του Ιράν σε άλλες χώρες και η βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στο εσωτερικό της χώρας. Το Ιράν γνωστοποίησε ότι οι συνομιλίες της περασμένης Παρασκευής επικεντρώθηκαν μόνο σε πυρηνικά ζητήματα.
Το Ιράν δήλωσε έτοιμο να συζητήσει περιορισμούς στο πυρηνικό του πρόγραμμα με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, αλλά απέκλεισε το ενδεχόμενο σύνδεσης του ζητήματος με τους βαλλιστικούς πυραύλους. «Οι πυραυλικές δυνατότητες της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν είναι διαπραγματεύσιμες» τόνισε ο Αλί Σαμχανί, σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν.